Tuyển sinh lớp 10 với thách thức cần giải quyết

Những ngày này, không khí ôn luyện vào lớp 10 tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang diễn ra căng thẳng hơn bao giờ hết. Với tỷ lệ cạnh tranh cao, chỉ khoảng 60-70% số học sinh có cơ hội vào trường công lập, nhiều gia đình phải tính toán phương án dự phòng; đau đầu với áp lực tìm trường và nỗi lo tài chính cho con.
Học sinh lớp 9 khẩn trương ôn luyện chuẩn bị cho kỳ thi chuyển cấp.
Học sinh lớp 9 khẩn trương ôn luyện chuẩn bị cho kỳ thi chuyển cấp.

Cửa trường công chật hẹp

Tại Hà Nội, năm nay có khoảng 127.000 học sinh lớp 9 nhưng hệ thống trường THPT công lập chỉ tiếp nhận khoảng 79.000 em, còn lại 48.000 học sinh sẽ vào các trường tư thục hoặc trung tâm giáo dục nghề nghiệp. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, tổng số học sinh lớp 9 năm nay là 90.000, trong đó chỉ có khoảng 70.000 suất học công lập. Thực trạng này khiến áp lực thi cử tăng cao, khi hàng chục nghìn học sinh đối mặt với nguy cơ không có suất vào trường công lập.

Ngoài việc ôn luyện để giành suất vào các trường công lập, nhiều gia đình tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh còn phải tính toán phương án ghi danh vào các trường tư để bảo đảm con có chỗ học. Nhiều trường tư thục có tỷ lệ cạnh tranh cao không kém gì trường công. Một số trường tuy học bổng và chương trình đào tạo tốt, nhưng đòi hỏi người nhà học sinh phải nộp phí giữ chỗ từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng.

Nhà giáo Hoàng Thị Mận, Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Newton Hà Nội cho biết: “Năm 2024, chúng tôi chỉ mở một lớp học bổng GO với 30 học sinh xuất sắc, nhưng năm nay dù chưa mở cổng tuyển sinh, đã có rất nhiều gia đình tìm hiểu và nộp hồ sơ”. Theo Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Lương Thế Vinh Hà Nội Nguyễn Quốc Bình, học sinh muốn vào trường này phải có kết quả học tập bốn năm ở THCS đạt loại tốt, tham gia kỳ thi vào lớp 10 và nếu thi học bổng Văn Như Cương sẽ được cộng điểm xét tuyển.

Tuy nhiên, cũng như hầu hết các trường tư thục khác, cả hai trường nêu trên đều có quy định gia đình học sinh phải đóng phí ghi danh. Nếu học sinh không nhập học, có thể chỉ được hoàn lại một phần hoặc mất toàn bộ số tiền. Một số trường tư có học phí lên đến hơn 100 triệu đồng/năm, khiến các gia đình phải cân nhắc tài chính kỹ lưỡng. Chị Nguyễn Thị Lan (Thành phố Hồ Chí Minh) chia sẻ: “Gia đình tôi đã phải vay tiền để đóng phí giữ chỗ cho con vào một trường tư, phòng trường hợp không trúng tuyển trường công lập. Đây là khoản tiền không nhỏ với nhiều gia đình có thu nhập trung bình”.

Căng thẳng ôn luyện

Không chỉ các bậc cha mẹ, học sinh lớp 9 cũng đang trải qua giai đoạn học tập vất vả nhất. Nhiều em học từ sáng đến khuya, tham gia các lớp luyện thi cấp tốc để nâng cao điểm số. Phạm Trương Minh Khôi, học sinh lớp 9 Trường THCS Tân Bình (Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết: “Mỗi ngày em đều học đến 1, 2 giờ, mong rằng đề thi sẽ không quá khó để em có cơ hội vào trường mong muốn”. Em Đào Minh Hằng, bạn học cùng lớp với Khôi cho biết, một số bạn không tự tin trúng tuyển trường công cho nên đã tính đến phương án học nghề.

Do quy định cấm dạy thêm trong trường học, nhiều học sinh tìm đến các trung tâm luyện thi bên ngoài. Ông Nguyễn Đức Tấn, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Thăng Long (Hà Nội) nhận xét: Năm nay là năm đầu tiên thi theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, học sinh phải thay đổi cách học, từ học thuộc sang tư duy logic. Giáo viên cũng phải điều chỉnh phương pháp giảng dạy để phù hợp đề thi mới. Một số trường THCS đã chủ động tổ chức các lớp ôn luyện miễn phí để hỗ trợ học sinh.

Trường THCS Trưng Vương (Hà Nội) triển khai mô hình “Tiết 0”, giúp học sinh ôn tập thêm 45 phút trước giờ học chính khóa. Em Nguyễn Thủy Tiên chia sẻ, “Tiết 0” giúp em có thêm thời gian luyện bài khó, nắm vững kiến thức. Cô giáo Ngữ văn Đinh Thu Trang cho biết, số lượng học sinh mỗi lớp ôn tập không quá đông giúp giáo viên kèm cặp từng bạn tốt hơn. Đây là điều rất cần thiết trong giai đoạn nước rút.

Ngoài các lớp học chính, một số trường đã tổ chức ôn tập trực tuyến qua các nền tảng như Zoom, Google Classroom giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách linh hoạt. Dù đã chuẩn bị nhiều phương án, học sinh lớp 9 vẫn phải đối mặt với kỳ thi quan trọng vào đầu tháng 6 tới đây.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong bối cảnh dân số tăng cơ học, các quận như Tân Phú, Bình Tân, Thủ Đức vẫn đang thiếu trường công lập khiến nhiều gia đình lo lắng. Chị Võ Thị Thể (quận Bình Tân) chia sẻ: “Mong thành phố xây thêm trường lớp để giảm áp lực, chứ học trường tư thì gia đình tôi không đủ điều kiện”.

Theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Hiếu, năm học 2025-2026, thành phố sẽ khởi công xây dựng 79 trường học mới nhằm đáp ứng nhu cầu gia tăng dân số. Tương tự, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cũng cho biết, trong giai đoạn 2025-2030, Thủ đô sẽ xây dựng thêm từ 30-35 trường THPT công lập để phục vụ nhu cầu học tập ngày càng cao của học sinh.

Việc xây dựng thêm trường học là một giải pháp quan trọng nhằm giảm bớt tình trạng thiếu trường công lập, mang đến nhiều cơ hội học tập hơn cho học sinh. Tuy nhiên, giải pháp này vẫn chưa thể giải quyết triệt để áp lực thi cử vào lớp 10.

Mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 03/2019/TT-BGDĐT năm 2019 với ba phương thức tuyển sinh vào lớp 10: Xét tuyển, thi tuyển và kết hợp xét tuyển với thi tuyển, nhưng phần lớn các địa phương vẫn chủ yếu lựa chọn phương thức thi tuyển vì sự đơn giản và thuận tiện trong việc đánh giá học sinh qua điểm số. Thực tế này cho thấy, mặc dù có những nỗ lực giảm áp lực thi cử, nhưng các giải pháp hiện tại vẫn chưa đủ để thay đổi cơ bản cách thức tuyển sinh và giáo dục. Việc duy trì phương thức thi tuyển chủ yếu vì dễ thực hiện, chứ không phải vì lợi ích lâu dài của học sinh.

Phương thức này chưa thật sự phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, khi khẳng định sự cần thiết phải đổi mới giáo dục toàn diện, bao gồm cả phương thức dạy học và thi cử.

Có thể bạn quan tâm

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chúc mừng và tặng quà lưu niệm cho Hội Khuyến học Việt Nam.

Xây dựng xã hội học tập từ năng lực thực của mỗi người dân

Sau 5 năm triển khai các chương trình về học tập suốt đời và xây dựng mô hình “Công dân học tập”, các chỉ tiêu chủ yếu đều đạt, vượt mục tiêu đề ra. Giai đoạn 2026-2030, trọng tâm được chuyển mạnh sang chất lượng thực của việc học, để mỗi người dân có cơ hội học, khả năng học và động lực học suốt đời.

Trao giấy Chứng nhận cho các thí sinh tham gia kỳ thi. (Ảnh: CTV)

Vĩnh Long: Gần 2.000 thí sinh tham gia cuộc thi chọn học sinh giỏi Giải toán trên máy tính cầm tay

Sáng 7/10, cuộc thi chọn học sinh giỏi Giải toán trên máy tính cầm tay năm học 2026-2027 chính thức được tổ chức đồng loạt tại 3 điểm thi trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long gồm: Trường trung học phổ thông Bến Tre, Trường trung học phổ thông chuyên Nguyễn Thiện Thành và Trường trung học phổ thông Lưu Văn Liệt.

(Ảnh: Bộ Giáo dục và Đào tạo)

Đổi mới quy định về tổ chức dạy, học và đánh giá kết quả học tập môn Giáo dục quốc phòng và an ninh

Nội dung Giáo dục quốc phòng và an ninh dự kiến được lồng ghép ở bậc tiểu học, trung học cơ sở; là môn học chính khóa ở trường trung học phổ thông, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học; đồng thời là nội dung cơ bản, quan trọng trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh: NGUYỄN ĐĂNG)

Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn xác định nhóm 30% điểm cao nhất để xét hưởng học bổng Chính phủ

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành hướng dẫn cụ thể cách xác định người học thuộc diện hưởng học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP ngày 20/5/2026 của Chính phủ, triển khai thống nhất trên cả nước.

Con đường tới trường mỗi ngày của cô giáo Phan Thị Lệ và em N.T.H. (Ảnh: LINH PHAN)

Ấm áp nghĩa cô trò nơi rẻo cao Lũng Trời

Sáng sáng, trên cung đường cua tay áo, cô giáo Phan Thị Lệ và em N.T.H. lại cùng nhau tới trường. Tiếng đá sỏi lạo xạo dưới bánh xe thi thoảng thay bằng tiếng ì oạp của bùn non trơn nhẫy. Bóng xanh của rừng cây và những con suối dần khuất lấp, cánh cổng Trường tiểu học Trương Lương dần hiện ra nơi chân mây.

Diễn đàn quốc tế thường niên về Quản trị công năm 2026.

Diễn đàn quốc tế thường niên về Quản trị công năm 2026

Từ ngày 5 đến 7/10, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì, Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức thực hiện Diễn đàn quốc tế thường niên về Quản trị công năm 2026, với chủ đề “Quản trị bao trùm trong kỷ nguyên phát triển mới: Chuyển đổi hệ thống, đổi mới sáng tạo và chính phủ sẵn sàng trước tương lai”.

Tranh thủ thời tiết thuận lợi, nhà thầu đang tập trung nhân công đẩy nhanh tiến độ thi công Trường Phổ thông nội trú liên cấp Na Sang, xã Na Sang, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: LÊ LAN)

Công an Điện Biên quyết tâm đưa dự án hai trường phổ thông nội trú liên cấp về đích trước 2 tháng

Phấn đấu hoàn thành xây dựng hai trường phổ thông nội trú liên cấp tại hai xã Na Sang, Mường Pồn vào ngày 30/6/2027 (sớm 2 tháng so kế hoạch), Công an tỉnh Điện Biên chủ động tháo gỡ khó khăn cho nhà thầu; đồng thời, đề nghị nhà thầu phải xây dựng phương án thi công khoa học, thích ứng mọi điều kiện thời tiết.

Quang cảnh buổi gặp gỡ Chào Tân sinh viên diễn ra tại trụ sở Đại sứ quán. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Hungary cung cấp)

Đại sứ quán Việt Nam tại Hungary tổ chức chương trình Chào Tân sinh viên

Chương trình Chào Tân sinh viên là dịp để Đại sứ quán gặp gỡ các tân sinh viên, cung cấp những thông tin thiết thực về môi trường học tập, sinh hoạt và các quy định cần lưu ý; đồng thời tạo điều kiện để các bạn kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình học tập, nghiên cứu tại Hungary.

Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Quyên Thanh trao Bằng khen của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo tới tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc. (Ảnh: THANH TÙNG)

Phát triển giáo dục hòa nhập, bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng

Ngày 4/10, tại Hà Nội, Khoa Giáo dục đặc biệt, Trường Khoa học phát triển trẻ thơ, Trường đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức kỷ niệm 25 năm thành lập với chủ đề “25 năm đánh thức những vì sao”. Đánh dấu chặng đường xây dựng, phát triển và những đóng góp của các thế hệ cán bộ, giảng viên, sinh viên đối với lĩnh vực giáo dục đặc biệt.

[Video] Vẫn cần bổ sung 43.267 giáo viên trong năm học 2026-2027

[Video] Vẫn cần bổ sung 43.267 giáo viên trong năm học 2026-2027

Vụ Giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, 34/34 địa phương đã thực hiện sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục. Số cơ sở giáo dục công lập giảm từ 37.530 xuống 18.555, giảm 18.975 đầu mối, tương ứng trên 50%. Tuy nhiên, các địa phương vẫn còn thiếu 116.095 giáo viên.