Toàn tỉnh Tuyên Quang hiện có hơn 6.650 mô hình tự quản do Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội triển khai. Trong đó, khoảng 1.800 mô hình về bảo vệ môi trường, phòng, chống rác thải nhựa; 1.400 mô hình về việc cưới, việc tang; 1.130 mô hình phát triển kinh tế; hơn 800 mô hình về an ninh, trật tự; 830 mô hình chuyển đổi số; khoảng 400 mô hình an sinh xã hội, giảm nghèo; 170 mô hình phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, cùng 120 mô hình thuộc các lĩnh vực khác.
Các mô hình tập trung vận động người dân liên kết sản xuất, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi phù hợp, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, hỗ trợ vốn, giống và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Trong lĩnh vực môi trường, người dân tham gia thu gom, phân loại rác, trồng cây xanh, xây dựng tuyến đường sáng-xanh-sạch-đẹp. Các mô hình về văn hóa hướng đến thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, giữ gìn bản sắc văn hóa; mô hình chuyển đổi số hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, dịch vụ số. Trong khi đó, các mô hình an ninh, trật tự phát huy vai trò tự quản, hòa giải ở cơ sở, tuần tra bảo vệ địa bàn và tuyên truyền pháp luật.
Qua triển khai, nhiều mô hình đã huy động sự tham gia của người dân và nguồn lực xã hội, mang lại kết quả cụ thể. Điển hình như mô hình trồng dưa hấu tại thôn Bản Luốc, xã Hoàng Su Phì có 20 hộ tham gia, doanh thu khoảng 1,92 tỷ đồng/vụ. Mô hình an sinh xã hội, giảm nghèo tại thôn Thổ Bình, xã Bình An vận động xã hội hóa hơn 600 triệu đồng, hỗ trợ người dân sử dụng nước sạch, cải thiện cơ sở vật chất trường học, đường giao thông và thăm hỏi các gia đình chính sách, hộ có hoàn cảnh khó khăn, bị ảnh hưởng bởi thiên tai.
Trong lĩnh vực an ninh biên giới, mô hình của Chi hội Cựu chiến binh thôn Sủng Lảng và Sủng Pờ, xã Thắng Mố phối hợp tuần tra, bảo vệ đường biên, mốc giới, góp phần giữ vững an ninh trên địa bàn. Tại Công ty Cổ phần Bảo Âu, sáng kiến cải tiến lò thiêu Hecsi của Công đoàn cơ sở giúp nâng cao năng suất, tiết kiệm chi phí sản xuất, với giá trị làm lợi gần 10 tỷ đồng; có khả năng áp dụng lâu dài và nhân rộng.
Mô hình “Thôn thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang” tại thôn Nà Khuyến, xã Yên Hoa đã tổ chức hơn 15 cuộc tuyên truyền với hơn 2.500 lượt người nghe; vận động 15/15 hộ có việc cưới và 9/9 gia đình có việc tang thực hiện các nội dung của mô hình. Trong thời gian báo cáo, địa bàn không xảy ra tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống; các đoàn thể và người dân hỗ trợ gia đình có tang hơn 300 ngày công cùng tiền, hiện vật trị giá hơn 45 triệu đồng.
Tại hội nghị, đại diện các địa phương, đơn vị đã tham luận, chia sẻ kinh nghiệm triển khai các mô hình tự quản trong thực tế. Nội dung tập trung vào cách vận động người dân tham gia, huy động nguồn lực và duy trì hoạt động phù hợp với điều kiện từng địa bàn.
Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Việt Khánh, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Tuyên Quang đề nghị, thời gian tới, các cấp, các ngành xác định việc xây dựng, nhân rộng các mô hình hiệu quả là nhiệm vụ thường xuyên; chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện quyết liệt, tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm các mô hình mang lại kết quả thực chất. Cùng với việc củng cố, nâng cao chất lượng các mô hình hiện có, cần phát huy hiệu quả 48 mô hình được biểu dương, khen thưởng tại hội nghị; chủ động chia sẻ kinh nghiệm, cách làm hay, sáng tạo để nhân rộng tại các địa phương, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn.
Các địa phương cần gắn việc xây dựng mô hình với phát triển kinh tế hộ gia đình, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững, chăm lo người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn và các đối tượng chính sách; chú trọng bảo vệ môi trường, xây dựng nếp sống văn minh, thúc đẩy chuyển đổi số trong cộng đồng, giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội và phát huy dân chủ ở cơ sở. Việc lựa chọn mô hình phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, giải quyết những vấn đề người dân quan tâm, huy động được nguồn lực trong nhân dân và có khả năng duy trì lâu dài. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, giới thiệu các mô hình tiêu biểu, kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có cách làm sáng tạo, hiệu quả.
Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Tuyên Quang nhấn mạnh, xây dựng và nhân rộng các mô hình hiệu quả không chỉ là tổ chức phong trào mà còn nhằm nêu cao tinh thần trách nhiệm, ý thức làm chủ và sự sáng tạo của nhân dân trong giải quyết các vấn đề chung của cộng đồng; góp phần củng cố niềm tin, tăng cường đoàn kết và tạo động lực phát triển tại địa phương.
Nhân dịp này, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Tuyên Quang tặng Bằng khen cho 48 mô hình tự quản tiêu biểu trên các lĩnh vực năm 2026.
