Tuyên Quang chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng xanh, bền vững

Sản xuất nông nghiệp tại Tuyên Quang đang chuyển mình mạnh mẽ từ truyền thống sang hiện đại, bền vững. Từ chỗ dựa nhiều vào kinh nghiệm truyền thống, người nông dân từng bước làm chủ khoa học-công nghệ để ứng dụng vào từng khâu sản xuất. Qua đó, tạo ra những sản phẩm chất lượng, năng suất cao, giảm các chi phí và thân thiện với môi trường.

Thứ Sáu, ngày 23/01/2026 - 19:50

Xã viên Hợp tác xã Sơn Trà thu hoạch chè Shan tuyết.

Mô hình phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của Công ty TNHH MTV Sơn Dương Green Farm (Công ty Sơn Dương Green Farm), xã Sơn Dương, được đánh giá một trong những mô hình tiêu biểu, là địa chỉ được nhiều hợp tác xã, nông dân trong và ngoài tỉnh đến học tập kinh nghiệm.

Công ty hiện đang có 8 khu nhà màng trồng dưa lưới và ớt chuông, với tổng diện tích gần 5.000 m2. Toàn bộ các nhà màng được quy hoạch, tự động hóa theo công nghệ hiện đại với quạt mát, phun sương tưới ẩm, đường ống dẫn nước được lập trình tự động, tự cảm biến để điều hòa độ ẩm và mực nước. Mô hình cho năng suất cây trồng cao gấp 3 lần so với phương pháp canh tác thông thường, thời gian thu hoạch ngắn, lợi nhuận cao.

Theo anh Nguyễn Việt Lâm, Giám đốc Công ty Sơn Dương Green Farm, ứng dụng khoa học-kỹ thuật, số hóa sản xuất đã giảm 80% công sức lao động, chất lượng sản phẩm đồng đều, giảm rủi ro do thời tiết, sâu, bệnh hại, mang lại giá trị kinh tế cao hơn rất nhiều so với canh tác truyền thống.

Các sản phẩm nông sản của công ty đang được bày bán tại nhiều chuỗi siêu thị, cửa hàng sản phẩm nông nghiệp sạch trong và ngoài tỉnh. Doanh thu từ nông sản mỗi năm đạt hơn 2 tỷ đồng, giúp tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động địa phương.

Hiện, toàn tỉnh có 454 sản phẩm OCOP đạt chứng nhận từ 3-5 sao, trong đó có những sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc gia. Đã có 6 sản phẩm OCOP và 1 sản phẩm bưởi Soi Hà của tỉnh được xuất khẩu sang Vương quốc Anh.

Đây là tiền đề quan trọng để tỉnh có kế hoạch bài bản trong phát triển sản phẩm nông nghiệp chủ lực, đặc sản, từng bước khẳng định thương hiệu và giá trị nông sản xứ Tuyên đối với thị trường trong và ngoài nước.

Hoạt động sản xuất nông sản theo chuỗi liên kết tại tỉnh cũng đang từng bước được xây dựng và mở rộng.

Đặc biệt, khi sản phẩm nông sản Tuyên Quang muốn chinh phục những thị trường quốc tế thì mối liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp lại càng phải chặt chẽ, để đáp ứng những yêu cầu khắt khe về chất lượng cao và nguồn gốc rõ ràng.

Theo thống kê, có hơn 70 Tổ hợp tác với 946 thành viên; 904 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, với 11.775 thành viên, thu hút 125 doanh nghiệp tham gia sản xuất.

Ông Đặng Ngọc Phố, Giám đốc Hợp tác xã Sơn Trà, xã Hồng Thái cho biết, hợp tác xã có 20 thành viên, quản lý 64 ha chè Shan tuyết, trong đó có 29 ha chè cổ thụ hơn 100 năm tuổi.

Giai đoạn 2023-2025, hợp tác xã tiếp tục trồng mới 10,5 ha chè, mở rộng vùng nguyên liệu theo hướng hữu cơ, bền vững. Tổ chức sản xuất theo quy trình công nghệ tiên tiến, ứng dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học-kỹ thuật vào từng khâu sản xuất. Từ đốn tỉa, tạo tán, bón phân hữu cơ đến phòng trừ sâu bệnh bằng biện pháp sinh học, tất cả các công đoạn đều được kiểm soát nghiêm ngặt.

Nhờ đó, cây chè sinh trưởng tốt, cho năng suất ổn định, hương vị tinh khiết. Sản phẩm chè Shan tuyết 1 tôm 1 lá của hợp tác xã đang trong quá trình tham gia đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia, từ đó khẳng định chất lượng và giá trị thương hiệu chè Shan tuyết Hồng Thái trên thị trường.

Thời gian qua, tỉnh Tuyên Quang xác định, nông nghiệp là trụ đỡ quan trọng của nền kinh tế. Đặc biệt, thời gian tới, tỉnh hướng đến phát triển kinh tế nông nghiệp xanh, tuần hoàn, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu; chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp; xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn.

Tập trung phát triển các chuỗi giá trị cây trồng, vật nuôi chủ lực, đặc sản trên địa bàn; thúc đẩy phát triển các sản phẩm OCOP, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung gắn với liên kết chuỗi và tiêu thụ bền vững, nâng cao giá trị gia tăng của hàng hóa...

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Mạnh Duyệt, để thực hiện khâu đột phá về phát triển nông nghiệp, sở đã tham mưu cho tỉnh các nhóm giải pháp về quy hoạch, bố trí đất đai; phát triển sản xuất các sản phẩm hữu cơ; tổ chức sản xuất; cơ chế, chính sách, phát triển nguồn nhân lực; phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm hữu cơ; huy động vốn đầu tư.

Đồng thời tăng cường thu hút các doanh nghiệp đầu tư mở rộng diện tích sản xuất trồng hữu cơ, liên kết với các tổ, nhóm, hợp tác xã kết nối cung cầu, sản xuất theo chuỗi từ sản xuất, sơ chế, chế biến, cho đến khâu tiêu thụ sản phẩm đều tuân thủ tiêu chuẩn hữu cơ.

Không những vậy, địa phương tập trung đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng “nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”. Đồng thời, tỉnh chú trọng phát huy tiềm năng đất đai, khí hậu và điều kiện tự nhiên để phát triển kinh tế nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, hình thành các vùng chuyên canh gắn với ứng dụng khoa học-công nghệ hiện đại.

Cùng với đó, triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp; khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân đầu tư nghiên cứu, đổi mới công nghệ, nhất là trong khâu chế biến và bảo quản nông sản.

Việc áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc, mở rộng diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ, VietGAP tiếp tục được đẩy mạnh nhằm nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Chú trọng đổi mới mô hình tổ chức sản xuất, thúc đẩy liên kết giữa nông dân-hợp tác xã-doanh nghiệp, phát triển sản xuất theo quy hoạch và định hướng thị trường.

Công tác đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực quản lý, điều hành cho các hợp tác xã được tăng cường, giúp hoạt động thực chất và tuân thủ quy định pháp luật. Tỉnh định hướng phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng gắn với xây dựng nông thôn mới, đồng thời thu hút các doanh nghiệp lớn đầu tư vào chế biến sâu, hình thành chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ, hướng tới nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững.

Bài và ảnh: HẢI CHUNG, ĐỨC THẮNG

Chuyển đổi mô hình nông nghiệp xanh Ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp Thúc đẩy kinh tế nông nghiệp xanh