Tự ý dùng kháng sinh khiến tình trạng hô hấp lúc giao mùa nặng hơn

Thời tiết nắng mưa thất thường, thêm không khí lạnh khiến các bệnh viêm đường hô hấp trên gia tăng. Tình trạng tự ý dùng kháng sinh dài ngày cũng là nguyên nhân gây kháng kháng sinh khiến bệnh kéo dài, điều trị kém hiệu quả, diễn tiến nặng.

Gia tăng ca mắc bệnh hô hấp nhập viện.
Gia tăng ca mắc bệnh hô hấp nhập viện.

Trẻ nhỏ kháng kháng sinh vì gia đình tự ý điều trị kháng sinh tại nhà

Hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) thông tin, xu hướng tăng mạnh số ca viêm đường hô hấp trong 3 tháng cuối năm đang lặp lại ở năm 2025. Nhiều bệnh viện trên địa bàn tiếp nhận số lượng lớn bệnh nhân.

Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Trần Thị Thúy Hằng, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, 2 tháng qua, số ca bệnh viêm đường hô hấp trên tại toàn hệ thống tăng gấp đôi so với 2 tháng trước đó, gần 400 ca mỗi ngày.

bs-noi-soi-mui-cho-benh-nhan-5310.jpg
Bác sĩ Hằng đang nội soi mũi cho một người bệnh.

Bé A., 6 tuổi, nhập viện trong tình trạng sốt, ho khan, nghẹt mũi kéo dài, sưng đau amidan ngày càng nhiều. Bé đã điều trị 3 tuần kháng sinh ở cơ sở y tế khác nhưng không cải thiện. Trước đó, bé cũng đã uống thuốc kháng sinh gần 1 tháng do mẹ tự đi mua tại tiệm thuốc.

Khám lâm sàng, nội soi tai mũi họng, bác sĩ Hằng cho biết bé A. bị áp xe quanh amidan - biến chứng viêm amidan. Bệnh nhi được rạch dẫn lưu ổ áp xe, đồng thời thực hiện kháng sinh đồ. Kết quả ghi nhận, vi khuẩn gây bệnh đã kháng với các nhóm kháng sinh thông thường.

Quá trình điều trị ban đầu dù dùng kháng sinh đúng liều lượng vẫn không hiệu quả. Bác sĩ Hằng điều trị theo phác đồ kháng sinh đặc hiệu kết hợp giảm viêm, tăng miễn dịch, theo dõi sát sau 5 ngày, bệnh mới cải thiện, bệnh nhi xuất viện.

“Khi trẻ kháng kháng sinh kéo dài, điều trị khó khăn hơn, bác sĩ buộc phải dùng kháng sinh liều cao hoặc phối hợp nhiều loại thuốc, tiềm ẩn nguy cơ tác dụng phụ, đề kháng thuốc”, bác sĩ Hằng nói.

Theo chuyên gia này, tại viện ghi nhận khoảng 20% số ca bệnh tự ý dùng kháng sinh kéo dài, khi đến khám đã diễn tiến nặng, biến chứng và kháng kháng sinh khiến quá trình điều trị khó khăn và lâu khỏi hơn.

"Nhiều phụ huynh có thói quen cho con uống kháng sinh mỗi khi trẻ sốt, ho, sổ mũi hay đau họng, thậm chí mua lại toa cũ mà không tái khám. Việc mua thuốc dễ dàng tại nhà thuốc càng khiến tình trạng lạm dụng kháng sinh phổ biến hơn. Không ít cha mẹ còn tự ý ngưng thuốc khi thấy con đỡ sau vài ngày hoặc tự ý đổi thuốc, khiến trẻ dễ rơi vào vòng luẩn quẩn bệnh-thuốc, suy giảm sức đề kháng, tăng nguy cơ đề kháng sinh", bác sĩ Hằng cho hay.

Gia tăng ca mắc bệnh hô hấp ở người cao tuổi

Cùng với nhóm trẻ nhỏ, người có bệnh nền như đái tháo đường, viêm phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), suy gan, thận cũng dễ bị vi khuẩn tấn công hơn khi thời tiết giao mùa. Nếu vi khuẩn đã kháng thuốc, bệnh diễn tiến nhanh, nặng hơn, tổn thương phổi lan rộng, nhiễm trùng huyết và suy đa tạng có thể xảy ra trong vài ngày. Việc điều trị đòi hỏi kháng sinh đặc hiệu, chi phí cao và thời gian nằm viện kéo dài, thậm chí nguy cơ tử vong.

Bệnh nhân Th. (62 tuổi), tiền sử đái tháo đường type 2 và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), nhập viện trong tình trạng sốt cao, khó thở, ho đờm mủ kéo dài dù đã điều trị nhiều đợt kháng sinh theo chỉ định bác sĩ. Kết quả chụp X-quang và cấy đờm tại bệnh viện ghi nhận ông Th. bị viêm phổi nặng do vi khuẩn Klebsiella pneumoniae kháng hầu hết các nhóm kháng sinh thông thường.

z7190484763946-eb8ac57fa47a7474defa05f3a62ea803.jpg
Người cao tuổi nhập viện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Tình trạng kháng thuốc khiến quá trình điều trị ban đầu không hiệu quả, nhiễm trùng lan rộng gây suy hô hấp, có dấu hiệu nhiễm trùng huyết. Ông Th. phải thở máy, sử dụng kháng sinh phổ rộng kết hợp điều trị nâng đỡ toàn thân.

Sau hơn 4 tuần điều trị hồi sức tích cực, chăm sóc hô hấp chuyên sâu, ông Th. mới qua giai đoạn nguy kịch. Tuy nhiên, chức năng phổi suy giảm, thể trạng yếu, vẫn cần theo dõi sát nguy cơ tái phát.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Minh Điền, Phó Trưởng khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, khi thời tiết chuyển lạnh, người cao tuổi là nhóm có nguy cơ cao mắc các bệnh do giảm sức đề kháng và rối loạn điều hòa thân nhiệt. Gần đây, số ca người cao tuổi mắc bệnh lý hô hấp nhập viện gia tăng.

“Người già có hệ miễn dịch yếu, các cơ quan đã lão hóa, dễ bị tác động bởi thay đổi thời tiết. Chỉ cần tắm muộn, gặp gió lạnh hay thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng có thể khiến bệnh bùng phát", Tiến sĩ Điền nhấn mạnh.

Mùa lạnh là thời điểm nhiều bệnh lý ở người cao tuổi dễ tái phát hoặc trở nặng. Trong đó, viêm phổi là nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện và tử vong. Không khí lạnh, khô khiến niêm mạc đường hô hấp bị kích thích, phản xạ ho yếu, đờm khó khạc nên dễ nhiễm khuẩn.

Bên cạnh viêm phổi, người cao tuổi còn dễ mắc các bệnh tim mạch như tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, đột quỵ. Ngoài ra, các bệnh xương khớp cũng thường trở nên trầm trọng khi trời lạnh. Máu lưu thông kém khiến khớp bị cứng, đau nhức, nhiều người còn bị chuột rút, co cứng cơ về đêm. Một số trường hợp còn gặp tai nạn do lạnh, như ngã trượt trong nhà tắm, hạ thân nhiệt hoặc ngộ độc khí than khi sưởi không đúng cách.

Giai đoạn này là cao điểm của bệnh viêm đường hô hấp, số ca mắc dự báo sẽ tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm khi thời tiết lạnh và độ ẩm cao. Do đó, mọi người, đặc biệt là trẻ nhỏ và người cao tuổi phải giữ ấm toàn thân, đặc biệt là bàn tay, bàn chân, cổ và ngực. Không tắm muộn, tránh ra ngoài sớm khi trời còn lạnh.

Lưu ý ăn uống đủ chất, bổ sung rau xanh, trái cây, uống đủ nước ấm. Duy trì vận động nhẹ trong nhà để tăng lưu thông máu. Tiêm phòng cúm và phế cầu theo khuyến cáo. Người cao tuổi theo dõi huyết áp, đường huyết thường xuyên và dùng thuốc đúng chỉ dẫn.

Bác sĩ Hằng khuyến cáo, đối với việc sử dụng kháng sinh, nguyên tắc là chỉ dùng khi người bệnh có dấu hiệu nhiễm khuẩn. Dùng kháng sinh khi có chỉ định, tuyệt đối không tự ý mua hay dùng lại toa cũ. Người bệnh cần uống đủ liều, đủ thời gian, không ngưng thuốc giữa chừng dù đã đỡ.

Việc lạm dụng hoặc dùng sai kháng sinh sẽ khiến vi khuẩn kháng thuốc, điều trị về sau khó khăn hơn, lâu khỏi hơn, nguy cơ tăng tác dụng phụ của thuốc, gây gánh nặng y tế. Chủ động khám với bác sĩ khi có dấu hiệu viêm nhiễm, tăng sức đề kháng, rửa mũi súc họng hàng ngày bằng nước muối sinh lý.

Có thể bạn quan tâm

Bác sĩ của Bệnh viện Sản nhi tỉnh khám, điều trị 1 ca mắc bệnh sốt xuất huyết. (Ảnh: THANH DŨNG)

An Giang: Sốt xuất huyết, tay chân miệng tăng cao

Ngày 15/10, Sở Y tế tỉnh An Giang thông tin các ca sốt xuất huyết Dengue và ca tay chân miệng trong toàn tỉnh đều tăng, có 2 trường hợp tử vong. Ngành y tế khuyến cáo, khi có dấu hiệu nghi mắc bệnh, người dân đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời, góp phần hạn chế biến chứng, ngăn ngừa dịch bệnh lây lan trong cộng đồng.

Ê-kíp thầy thuốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội chúc mừng gia đình.

Can thiệp cứu thai trong ca tam thai tự nhiên biến chứng hiếm gặp

Phát hiện hội chứng truyền máu song thai ở tuần 16 trong thai kỳ tam thai tự nhiên, sản phụ 31 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội can thiệp laser và theo dõi đặc biệt. Sau hành trình nhiều biến cố, một em bé chào đời ở tuần 28, được chăm sóc tích cực và xuất viện khỏe mạnh.

Tiến sĩ, bác sĩ Quách Thị Hà Giang thăm khám cho người bệnh mắc bệnh da liễu. (Ảnh minh họa)

Phối hợp đa phương thức trong điều trị cho bệnh nhân da bọng nước tự miễn

Nhóm chuyên môn Bệnh da bọng nước tự miễn của Bệnh viện Da liễu Trung ương vừa điều trị thành công một ca bệnh mắc pemphigus thông thường với biểu hiện bọng nước, vết trợt cả ở da và niêm mạc, diễn biến bệnh dai dẳng... bằng sự phối hợp giữa thuốc sinh học rituximab và tiêm corticoid nội tổn thương niêm mạc miệng.

Cán bộ y tế hướng dẫn người dân trên địa bàn thực hiện các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết. (Ảnh: DUY TUÂN)

Người bệnh mắc sốt xuất huyết không được chủ quan khi vừa “hạ sốt”

Đối với nhiều bệnh việc hạ sốt, hết sốt, người bệnh thường nghĩ cơ thể đang hồi phục và đã qua nguy hiểm. Tuy nhiên, với sốt xuất huyết, cơn sốt vừa hạ có thể lại là thời điểm bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm. Theo ngành y tế Hà Nội, cuối năm là thời điểm bệnh sốt xuất huyết có xu hướng tăng cao.

Hình ảnh siêu âm tim của bệnh nhân phát hiện bất thường. (Ảnh: BVCC)

Khàn tiếng kéo dài, người đàn ông 36 tuổi phát hiện bệnh tim bẩm sinh hiếm gặp

Đi khám vì khàn tiếng kéo dài suốt một tháng, người đàn ông 36 tuổi bất ngờ được phát hiện mắc bệnh tim bẩm sinh gây chèn ép dây thần kinh thanh quản. Đây là trường hợp hiếm gặp khi triệu chứng tưởng chừng chỉ liên quan đến bệnh lý tai mũi họng lại là dấu hiệu cảnh báo bất thường nghiêm trọng ở tim.

Ngành y tế tỉnh Ninh Bình triển khai phun hóa chất phòng, chống dịch sốt xuất huyết trên địa bàn. (Ảnh: YẾN TRINH)

Ninh Bình tăng cường phòng, chống sốt xuất huyết trong cao điểm mùa dịch

Trước nguy cơ dịch sốt xuất huyết tiếp tục diễn biến phức tạp, tỉnh Ninh Bình triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch, tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các ổ dịch; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức chủ động phòng bệnh của người dân, quyết tâm không để dịch lây lan rộng trong cộng đồng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần chia sẻ về ca bệnh. (Ảnh: BVCC)

Bị chê bai, cô lập kéo dài, người trẻ đối mặt nguy cơ rối loạn tâm thần

Một nữ sinh viên mắc chứng ăn vô độ tâm thần, thường xuyên tự gây nôn sau khi ăn, dẫn đến hạ kali máu. Một nữ sinh 15 tuổi khác bị bạn bè cô lập, chế giễu gần 2 năm, sau đó xuất hiện trầm cảm kèm triệu chứng loạn thần. Các trường hợp cho thấy những tổn thương tâm lý kéo dài ở người trẻ cần được nhận diện và can thiệp kịp thời.

Toàn cảnh Hội thảo khoa học (Ảnh: THƯ THƯ)

Nhóm bệnh nhân hen nặng đối mặt với nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống

Đối với những bệnh nhân hen nặng, mỗi ngày đều có thể là một hành trình đầy thách thức. Những triệu chứng dai dẳng, các đợt kịch phát khó lường và những ảnh hưởng kéo dài đến cuộc sống thường nhật không chỉ tạo gánh nặng cho người bệnh mà còn cho gia đình và hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Bệnh nhi nằm điều trị cúm A. (Ảnh: BVCC)

Mắc cúm A không sốt cao vẫn có thể suy hô hấp nặng

Một bệnh nhân mắc cúm A chỉ sốt nhẹ nhưng suy hô hấp tiến triển nhanh phải đặt nội khí quản cấp cứu. Các bác sĩ cảnh báo, mức độ nguy hiểm của cúm không phụ thuộc hoàn toàn vào nhiệt độ cơ thể, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền.

Theo Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi, từ ngày 10-12/10, các cơ sở y tế trong tỉnh tiếp nhận 158 bệnh nhân nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại điểm bán bánh mì nằm trên đường Duy Tân, phường Cẩm Thành. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố

Ngay sau khi xảy ra vụ nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại phường Cẩm Thành, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã phát đi công văn khẩn yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm.

Bệnh nhân 39 tuổi, quốc tịch Lào bị liệt hoàn toàn 2 chân do khối u chèn ép được phẫu thuật thành công tại khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống. (Ảnh: BVCC)

Nhiều bệnh nhân nước ngoài tìm đến Việt Nam điều trị bệnh hiểm nghèo

Trong gần 3 năm qua, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận 3.871 lượt bệnh nhân quốc tế đến khám, điều trị. Không chỉ là những trường hợp cấp cứu trong thời gian lưu trú tại Việt Nam, nhiều ca bệnh phức tạp đã được các bác sĩ điều trị bằng kỹ thuật chuyên sâu, cho thấy năng lực của y tế Việt Nam trong chăm sóc người bệnh quốc tế.

Cán bộ y tế giám sát chỉ số véc-tơ truyền bệnh sốt xuất huyết tại cộng đồng trên địa bàn thành phố Hà Nội. (Ảnh: DUY TUÂN)

Ngành y tế Hà Nội tăng cường giám sát, chỉ đạo phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm

Trước tình hình diễn biến phức tạp của các bệnh truyền nhiễm, Sở Y tế Hà Nội đã chỉ đạo các trạm y tế phường, xã trên địa bàn Hà Nội chủ động tham mưu chính quyền địa phương triển khai thực hiện các chiến dịch vệ sinh môi trường diệt bọ gậy và phun hóa chất diệt muỗi để chủ động phòng, chống sốt xuất huyết kịp thời, hiệu quả.