Phòng bệnh viêm đường hô hấp dưới do RSV cho nhóm trẻ có nguy cơ cao

Kháng thể đơn dòng Palivizumab sẽ dự phòng bệnh viêm đường hô hấp dưới do virus hợp bào hô hấp (RSV) cho nhóm trẻ có nguy cơ cao, giảm đáng kể tỷ lệ nhập viện, biến chứng nặng và tử vong.
Kháng thể đơn dòng là chìa khóa giúp bảo vệ sức khỏe của trẻ ngay từ những năm đầu đời.
Kháng thể đơn dòng là chìa khóa giúp bảo vệ sức khỏe của trẻ ngay từ những năm đầu đời.

RSV là một trong những tác nhân hàng đầu gây ra các bệnh đường hô hấp như viêm phế quản, viêm tiểu phế quản, viêm phổi… ở trẻ nhỏ. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thống kê, mỗi năm có hơn 3,6 triệu ca nhập viện và khoảng 100.000 ca tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi do RSV.

Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Quý Châu, Chủ tịch Hội Hô hấp Việt Nam, Phó Tổng Giám đốc chuyên môn Bệnh viện đa khoa Tâm Anh, cho biết, RSV có thể lây lan mạnh mẽ qua giọt bắn đường hô hấp hoặc tiếp xúc với bề mặt nhiễm virus.

Trẻ càng nhỏ tuổi, nhất là trẻ có tiền sử sinh non hoặc có bệnh nền như tim bẩm sinh, loạn sản phế quản phổi... nguy cơ mắc bệnh và gặp biến chứng càng cao. Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, các bệnh do RSV gây ra có thể tiến triển nặng, khiến trẻ bị suy hô hấp, xẹp phổi, bội nhiễm vi khuẩn, tràn khí màng phổi, thậm chí tử vong.

"Ước tính, nguy cơ trẻ sinh non bị viêm phổi nặng do RSV cao gấp 3,2 lần so với trẻ sinh đủ tháng. Ở trẻ dưới 24 tháng tuổi mắc bệnh tim bẩm sinh có ảnh hưởng huyết động, nguy cơ nhập viện do nhiễm RSV tăng từ 2,7-5 lần so với trẻ khỏe mạnh. Còn ở trẻ dưới 24 tháng bị loạn sản phế quản phổi, nguy cơ này tăng thêm từ khoảng 12,8-20 lần so với bình thường", bác sĩ Châu cho biết.

Hiện các bệnh do RSV gây ra chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các phương pháp điều trị chủ yếu là hỗ trợ chống suy hô hấp. Việc kiểm soát bệnh phần lớn dựa vào các phương pháp dự phòng thụ động như giữ vệ sinh cá nhân, tránh tiếp xúc gần với trẻ, đeo khẩu trang, sát khuẩn tay và bề mặt…

Theo bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Văn Toản, Phó Khoa Sơ sinh, những biện pháp này cần thiết nhưng chưa đủ, đặc biệt với nhóm trẻ nguy cơ cao.

Trong bối cảnh này, sự ra đời của kháng thể đơn dòng là chìa khóa giúp bảo vệ sức khỏe của trẻ ngay từ những năm đầu đời.

Theo khuyến cáo của Hiệp hội Nhi khoa Việt Nam và các hướng dẫn quốc tế, nhóm trẻ nên được dự phòng lây nhiễm RSV bằng kháng thể đơn dòng bao gồm: trẻ sinh non dưới 35 tuần và dưới 6 tháng tuổi khi bắt đầu mùa RSV; trẻ dưới 2 tuổi mắc loạn sản phế quản phổi cần điều trị y tế trong 6 tháng gần đây; trẻ dưới 2 tuổi mắc bệnh tim bẩm sinh có rối loạn huyết động.

Liều dùng Palivizumab được khuyến nghị là 15 mg/kg/liều tiêm bắp, tiêm mỗi tháng một lần trong 5 tháng liên tiếp trong mùa dịch RSV. Tại Việt Nam, mùa RSV thường bắt đầu từ tháng 8 đến tháng 4 năm sau ở miền bắc và từ tháng 5 đến tháng 11 ở miền trung và miền nam.

Palivizumab của hãng AstraZeneca là kháng thể đơn dòng giúp phòng ngừa lây nhiễm RSV đầu tiên được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cấp phép sử dụng từ năm 1998. Loại thuốc này đã được chứng minh hiệu quả lâm sàng trong suốt gần 30 năm, tại hơn 100 quốc gia.

Thuốc đã được Bộ Y tế cấp phép sử dụng. Hiện Bệnh viện đa khoa Tâm Anh là đơn vị đầu tiên trong cả nước triển khai tiêm kháng thể đơn dòng Palivizumab nhằm dự phòng bệnh viêm đường hô hấp dưới do RSV cho nhóm trẻ có nguy cơ cao lây nhiễm RSV và gặp biến chứng như trẻ sinh non dưới 6 tháng tuổi, trẻ dưới 2 tuổi có bệnh nền tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính khi bắt đầu hoặc đang trong mùa dịch.

Ngay sau tiêm, kháng thể đã hiện diện trong máu, hiệu quả phòng bệnh đạt được ổn định sau 2-3 ngày mà không chờ thời gian để tạo miễn dịch tự nhiên.

Tiến sĩ, bác sĩ Trần Đức Hậu, Trưởng Khoa Nhi, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh dẫn ra các nghiên cứu tổng hợp từ 161 nghiên cứu trong 20 năm cho thấy, sử dụng kháng thể đơn dòng Palivizumab giúp giảm tới 68% nguy cơ nhập viện ở trẻ sinh non dưới 35 tuần tuổi, 65% ở nhóm trẻ có bệnh tim bẩm sinh ảnh hưởng huyết động và 53% ở trẻ bị loạn sản phế quản phổi mà không gây ra phản ứng nghiêm trọng sau tiêm.

Tại Bệnh viện đa khoa Tâm Anh, việc tiêm kháng thể đơn dòng Palivizumab được triển khai đầu tiên trên trẻ sinh non. Trong đó có những bé sinh non ở tuần 26, cân nặng lúc sinh thấp (750 gram), trẻ vừa có bệnh tim bẩm sinh, vừa bị loạn sản phế quản phổi, chưa cai thở oxy. Trong thời điểm lưu hành RSV, các bé được tiêm dự phòng kháng thể đơn dòng và theo dõi sau tiêm 30 phút. Bác sĩ ghi nhận sức khỏe của các bé sau tiêm đều ổn định.

Có thể bạn quan tâm

Các chuyên gia chia sẻ việc tiêm vaccine cúm sẽ là một biện pháp quan trọng giúp bảo vệ nhóm đối tượng nguy cơ cao. (Ảnh: BTC cung cấp)

Cúm có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim ở người cao tuổi

Cúm không chỉ gây bệnh đường hô hấp mà còn có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và các biến cố sức khỏe nghiêm trọng ở người cao tuổi. Trong khi đó, tỷ lệ tiêm vaccine cúm ở nhóm này tại Việt Nam được ước tính chỉ khoảng 5%, đặt ra yêu cầu tăng cường các giải pháp bảo vệ nhóm nguy cơ cao.

Các chuyên gia trình bày nghiên cứu mới về các biện pháp phòng bệnh chủ động. (Ảnh: MINH HOÀNG)

Tiếp cận tiêm chủng toàn diện theo vòng đời - giải pháp bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng

Tại phiên họp chuyên đề Dự phòng trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026 được Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức ngày 28/8, các chuyên gia dịch tễ nhấn mạnh phòng bệnh cần đi trước một bước, trong đó tiêm chủng theo vòng đời là công cụ quan trọng để bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.

Trung tâm Y tế Nậm Pồ tập huấn kỹ năng xử trí vết thương cho nhân viên y tế trường học trên địa bàn. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Nâng cao kỹ năng cấp cứu ban đầu cho nhân viên y tế trường học

Để chuẩn bị các điều kiện y tế phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh đầu năm học mới, ngày 28/8, các trung tâm Y tế: Tuần Giáo, Nậm Pồ, Tủa Chùa, Điện Biên Đông (tỉnh Điện Biên) tổ chức tập huấn kỹ năng cấp cứu ban đầu cho đội ngũ nhân viên y tế trường học và viên chức phụ trách chương trình y tế học đường. 

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: BTC)

Từng bước đưa điều trị hiếm muộn vào bảo hiểm y tế

WHO lần đầu ban hành hướng dẫn về phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị hiếm muộn, khuyến cáo các quốc gia xem hiếm muộn là một vấn đề y tế công cộng. Trước sự gia tăng tỷ lệ vô sinh hiếm muộn, chi phí điều trị cao, các chuyên gia đặt ra yêu cầu sớm có chính sách hỗ trợ, từng bước mở rộng phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế.

Tặng quà tri ân các gia đình hiến mô, tạng. (Ảnh: ANH DƯƠNG)

Thêm một cách để lan tỏa giá trị nhân văn của hiến mô, tạng

Thông điệp “Còn mãi yêu thương” được Bệnh viện Bạch Mai lựa chọn để nhấn mạnh giá trị nhân văn của hiến mô, tạng: yêu thương không chỉ được thể hiện bằng lời sẻ chia mà còn có thể được trao đi bằng một quyết định tự nguyện, để khi một sự sống khép lại, cơ hội sống của những người khác có thể được mở ra.

Tọa đàm có sự tham dự của nhiều chuyên gia. (Ảnh: HÀ NHUNG)

Tạo hành lang pháp lý mạnh mẽ trước những thách thức mới trong kiểm soát thuốc lá

Ngày 26/8, tại Hà Nội, đã diễn ra tọa đàm “Góp ý Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (sửa đổi): Tăng cường hiệu quả thực thi và phối hợp liên ngành”. Việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý mạnh mẽ trước những thách thức mới trong kiểm soát thuốc lá.