Xuất phát từ thực tế nước ngưng tụ từ máy điều hòa tại các khu dân cư, trường học, công sở thường bị xả bỏ, Huỳnh Thị Hồng Xuyến - sinh viên ngành Môi trường, Trường đại học Trà Vinh - cùng nhóm cộng sự đã nghiên cứu và xây dựng mô hình nông nghiệp tuần hoàn kết hợp Aquaponics và Hydroponics, biến nguồn nước “bị lãng quên” này thành đầu vào cho sản xuất nông nghiệp.
Với hệ thống Aquaponics, nước được tuần hoàn khép kín giữa bể nuôi cá và khu trồng rau. Chất thải từ cá được vi sinh vật chuyển hóa thành dưỡng chất cho cây trồng; ngược lại, rễ cây và hệ thống lọc sinh học giúp làm sạch nước trước khi quay trở lại bể nuôi.
Theo nhóm nghiên cứu, mô hình này có thể tiết kiệm tới 90% lượng nước so phương thức canh tác truyền thống. Trong khi đó, Hydroponics cho phép trồng cây không cần đất, sử dụng dung dịch dinh dưỡng đưa trực tiếp tới rễ cây, phù hợp với điều kiện đô thị và khu vực thiếu quỹ đất sản xuất.
Đồng hành và trực tiếp hướng dẫn sinh viên trong quá trình nghiên cứu, Tiến sĩ Trần Thị Ngọc Bích, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Môi trường (Trường đại học Trà Vinh), đánh giá đây là hướng tiếp cận sáng tạo, gắn chặt với điều kiện tự nhiên và kinh tế-xã hội của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nơi đang chịu tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.
Các mô hình được thiết kế theo tiêu chí chi phí thấp, dễ lắp đặt và vận hành, có thể triển khai tại hộ gia đình, trường học, khu dân cư hoặc các mô hình nông nghiệp quy mô nhỏ. Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa học thuật, nghiên cứu còn hướng tới khả năng ứng dụng thực tiễn và nhân rộng.
Trong thời gian thực tập và trao đổi học thuật tại Trường đại học Khoa học ứng dụng Saxion (Hà Lan), nhóm nghiên cứu đã giới thiệu mô hình này trước giảng viên và sinh viên quốc tế, qua đó nhận được nhiều trao đổi chuyên môn tích cực.
Sáng kiến tái sử dụng nước ngưng tụ từ điều hòa được đánh giá có tiềm năng áp dụng tại các đô thị đang tìm kiếm giải pháp nông nghiệp xanh, tiết kiệm tài nguyên và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.
