Việc triển khai đồng bộ ba chương trình mục tiêu quốc gia gắn với phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh đã tạo nên diện mạo mới và từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Một số xã miền núi như Tiên Yên, Đầm Hà, Ba Chẽ, Bình Liêu đã chuyển từ mô hình trồng cây quế truyền thống sang mô hình trồng quế hữu cơ, bước đầu giúp nâng cao giá trị nông sản, tăng thu nhập cho người dân, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái. Ông Chíu Dì Sếnh là một trong những hộ dân tiên phong trồng quế hữu cơ tại bản Tài Lý Sáy, xã Quảng Tân cho biết: “Chúng tôi sử dụng phân bón hữu cơ như phân chuồng ủ hoai mục, men vi sinh, không dùng phân hóa học; sâu bệnh được xử lý bằng phương pháp thủ công kết hợp các chế phẩm sinh học. Nhờ đó, cây quế nâng cao khả năng kháng bệnh tự nhiên, bảo đảm chất lượng. Trồng theo phương pháp hữu cơ giúp đất không bị bạc màu, cải thiện sức khỏe người dân và giá bán sản phẩm cao hơn và đạt tiêu chuẩn an toàn”.
Xã Quảng Tân hiện có hàng trăm héc-ta quế hữu cơ với sản lượng tăng ổn định hằng năm. Đáng chú ý, sản phẩm quế hữu cơ luôn được các công ty ký kết thu mua, giúp người dân yên tâm đầu tư, mở rộng diện tích trồng quế hữu cơ theo đề án “Phát triển nông nghiệp hữu cơ tỉnh Quảng Ninh đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”. Xã Quảng Tân là một trong những địa phương trọng điểm để Quảng Ninh hướng tới mục tiêu phát triển vùng trồng 3.000 ha quế hữu cơ.
Còn tại thôn Hợp Thành, xã Tiên Yên, nhờ ứng dụng khoa học-kỹ thuật vào chăn nuôi gà thương phẩm, hằng năm, gia đình anh Lý Đức Bảo có thu nhập hơn 400 triệu đồng, tạo việc làm cho 10 lao động tại địa phương với mức thu nhập bình quân từ 8 đến 10 triệu đồng/ người/tháng. Anh Bảo chia sẻ: “Với quy trình này, gà được chăn thả hoàn toàn tự nhiên, khẩu phần ăn gồm cám gạo, đỗ tương, ngô. Mỗi năm, gia đình tôi xuất bán khoảng từ 10.000 đến 12.000 con gà thương phẩm. Chúng tôi luôn áp dụng khoa học-kỹ thuật vào chăn nuôi để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm gà Tiên Yên.
Mục tiêu cụ thể của ngành nông nghiệp Quảng Ninh trong giai đoạn hiện nay được xác định phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn, gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu, giàu bản sắc văn hóa. Hiện nay, ngành nông nghiệp và môi trường quyết tâm thực hiện đột phá về chuyển đổi số, ứng dụng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo trong quản lý ngành, cải cách hành chính và kinh tế số trong ngành nông nghiệp.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Minh Sơn cho biết: “Quảng Ninh đang đi đúng hướng trong chiến lược phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh. Đây không chỉ là trụ cột quan trọng trong cơ cấu kinh tế của tỉnh, mà còn là nền tảng bảo đảm phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo tồn môi trường, văn hóa và con người, hướng tới mục tiêu xây dựng một Quảng Ninh xanh, thông minh, hiện đại và thịnh vượng trong kỷ nguyên phát triển bền vững”.
Quảng Ninh đang nỗ lực chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn và phát triển theo chuỗi giá trị, nhằm nâng cao tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế. Nông nghiệp công nghệ cao tiếp tục được xác định là hướng đi chiến lược, gắn với phát triển các sản phẩm nông sản chủ lực cấp tỉnh và chương trình OCOP theo lợi thế của từng địa phương. Thủy sản được định hướng trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, kết hợp giữa nuôi trồng và khai thác công nghệ cao, hiệu quả, bền vững, bảo đảm an toàn môi trường biển và nguồn lợi sinh thái.
Bên cạnh đó, phát triển lâm nghiệp bền vững cũng tiếp tục được đẩy mạnh, tập trung vào rừng gỗ lớn, giữ vững diện tích rừng phòng hộ, rừng đầu nguồn, đồng thời khai thác tiềm năng kinh tế dưới tán rừng. Các mô hình lâm nghiệp kết hợp du lịch sinh thái đang được triển khai, vừa bảo vệ rừng, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, nông nghiệp Quảng Ninh vẫn phải đối mặt với những khó khăn, thách thức, như: Diện tích sản xuất nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn trên địa bàn tỉnh còn rất ít; việc đầu tư sản xuất chủ yếu vẫn mang tính tự phát, quy mô nhỏ lẻ, thiếu đồng bộ; việc áp dụng quy trình sản xuất nông nghiệp xanh, sạch, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp tuần hoàn ở nhiều địa phương chưa chặt chẽ; áp dụng quy trình sản xuất nông nghiệp tuần hoàn chưa đầy đủ, hiệu quả thấp.
Đặc biệt, mối liên kết giữa người sản xuất - hợp tác xã - doanh nghiệp theo chuỗi giá trị còn rất hạn chế, chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp tham gia. Việc triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn còn phụ thuộc vào điều kiện của tổ chức kinh tế, doanh nghiệp, địa phương và không gian, thời gian, tính chất của từng mô hình cụ thể. Thực tế này đang gây ra nhiều rủi ro cho môi trường và nguy hại hơn là ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, bao gồm cả người sản xuất và người tiêu dùng.
Với tư duy đổi mới và quyết liệt trong hành động chuyển đổi mô hình sản xuất từ tăng trưởng về sản lượng, năng suất, sử dụng nhiều đầu vào, thâm dụng tài nguyên sang mô hình tăng trưởng nông nghiệp xanh, ít phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu, Quảng Ninh đang nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn theo hướng hiện đại.
