Tự chủ đại học là giải pháp quan trọng trong đổi mới toàn diện giáo dục đại học

Chuyên gia khuyến nghị, Việt Nam cần phân bổ thêm cho đầu tư giáo dục đại học 300 triệu USD/năm cho đến năm 2030; đầu tư từ ngân sách nhà nước cho nghiên cứu và phát triển tại các trường đại học 117 triệu USD/năm cho đến năm 2025.
Các chuyên gia, nhà khoa học thảo luận tại Hội thảo.
Các chuyên gia, nhà khoa học thảo luận tại Hội thảo.

Ngày 21/4, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chứcHội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Tự chủ đại học trong quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đại học: kết quả, bài học kinh nghiệm và những yêu cầu trong giai đoạn mới”.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, cùng gần 300 đại biểu đại diện các bộ, ban, ngành, các trường đại học, các chuyên gia, nhà khoa học… tham dự.

Tại hội thảo, các đại biểu cho rằng, tự chủ đại học là một chủ trương lớn, được coi là chính sách, giải pháp đột phá trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đại học theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.

Việc đẩy mạnh thực hiện tự chủ đại học thời gian qua đã có tác động tích cực tới hệ thống giáo dục đại học trong thực hiện sứ mạng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao gắn với phát triển khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo; giúp cải thiện, đổi mới hệ thống giáo dục đại học và đạt được một số kết quả tích cực.

Tuy nhiên, việc triển khai tự chủ đại học còn gặp nhiều khó khăn, thách thức. Mức đầu tư công cho giáo dục đại học còn hạn chế, chỉ đạt từ 4,33% đến 4,74% tổng chi ngân sách cho lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

So sánh tỷ trọng chi ngân sách nhà nước cho giáo dục đại học Việt Nam/GDP giai đoạn 2018-2020 cho thấy, tỷ trọng chi ngân sách nhà nước cho giáo dục đại học mới chỉ đạt khoảng 0,27% GDP, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực và thế giới.

Ngoài ra, phương thức và định mức phân bổ nguồn lực công cũng có nhiều bất cập, thiếu trọng tâm, trọng điểm, dựa chủ yếu trên các định mức truyền thống mà không căn cứ vào kết quả hoạt động dẫn đến dàn trải, không hiệu quả.

Mức chi ngân sách cho hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo trong các trường đại học nhìn chung còn thấp. Thiếu cơ chế, chính sách khuyến khích cho hoạt động hợp tác đối tác công-tư trong giáo dục đại học, cũng như chính sách về học bổng, tín dụng sinh viên có độ phủ thấp, giá trị chưa đủ cao.

Đại biểu phát biểu tại Hội thảo.

Đại biểu phát biểu tại Hội thảo.

Theo bà Nguyễn Thị Mai Hoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, trong bối cảnh đòi hỏi tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo nói chung, giáo dục đại học nói riêng thì “tự chủ đại học là một xu thế và là giải pháp quan trọng trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đại học”.

Bà Nguyễn Thị Mai Hoa nhấn mạnh, tự chủ đại học hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo, cung ứng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao, trình độ cao đáp ứng nhu cầu giai đoạn mới về đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Đề cập đến tài chính cho giáo dục đại học ở Việt Nam, ông Christophe Lemiere, Trưởng Ban Phát triển con người, Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam cho rằng, mức phân bổ ngân sách nhà nước cho các trường đại học còn thấp. Sự phân bổ ngân sách nhà nước cho hoạt động nghiên cứu và phát triển tại các đại học, trường đại học ở mức thấp và sử dụng hiệu quả chưa cao...

Ông Christophe Lemiere khuyến nghị, Việt Nam cần phân bổ thêm 300 triệu USD/năm cho đầu tư giáo dục đến năm 2030; đầu tư từ ngân sách nhà nước cho nghiên cứu và phát triển tại các trường đại học 117 triệu USD/năm cho đến năm 2025. Đồng thời, Việt Nam cần tránh đồng nhất tự chủ tài chính với tự lực cánh sinh về tài chính, hoặc hiểu theo nghĩa hẹp là không có hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.

Tại hội thảo, các đại biểu cũng kiến nghị cần điều chỉnh luật, quy định, chính sách liên quan tới tự chủ tài chính của giáo dục đại học. Tăng đầu tư với tỷ trọng ngân sách nhà nước chi cho giáo dục đại học nâng từ mức khoảng 0,23% (Báo cáo phân tích Ngành giáo dục Việt Nam 2011-2020) lên ít nhất 0,8%-1% GDP trước năm 2030 nhằm hỗ trợ các cơ sở giáo dục đại học để bảo đảm chất lượng đào tạo đáp ứng nhu cầu thị trường...

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

Để công tác tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố được triển khai đồng bộ, thống nhất, bảo đảm an toàn thực phẩm, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành "Hướng dẫn quy trình tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội" gồm 10 bước. 

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 13/TT-BGDĐT sửa đổi Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Kỳ thi năm 2026 tiếp tục giữ ổn định, chú trọng tinh giản thủ tục, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và điều chỉnh phù hợp mô hình quản lý mới nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức, tạo thuận lợi tối đa cho thí sinh.

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

Ngày 12/3/2026, theo thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2026-2027. Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập năm học 2026-2027 diễn ra trong hai ngày 30 và 31/5/2026.

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 66/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục; trong đó quy định rõ thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công lập, dân lập, tư thục, cơ sở giáo dục thành lập theo diện Hiệp định với nước ngoài.

Sách giáo khoa các môn Ngoại ngữ 1: tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Trung Quốc của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (Ảnh minh họa)

Tổ chức thẩm định sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 năm 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tổ chức thẩm định năm 2026 sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 của các tổ chức, cá nhân. Thời hạn đăng ký số lượng, tên bản mẫu sách giáo khoa đề nghị thẩm định của môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 là trước ngày 15/4.

Thí sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông để bảo đảm phù hợp với mô hình quản lý chính quyền địa phương 2 cấp, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, sắp xếp lại bộ máy thanh tra; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các khâu tổ chức thi.

Sinh viên học tập tại Khoa Điều dưỡng, Trường đại học Y Dược Thái Bình.

Đại học Y Dược Thái Bình công bố số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển năm 2026

Ngày 10/3, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thanh Bình, Trưởng phòng quản lý đào tạo đại học (Trường đại học Y Dược Thái Bình, tỉnh Hưng Yên) cho biết: Chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh chính quy trình độ đại học năm 2026, hiện nay nhà trường đã công bố các ngành đào tạo, số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển.

Học sinh Trường trung học phổ thông Yên Hòa (Hà Nội) sử dụng AI trong học tập, nghiên cứu.

Đổi mới phương pháp giáo dục qua trí tuệ nhân tạo

Thời gian qua, nhiều cơ sở giáo dục đã sớm nhận diện trí tuệ nhân tạo (AI) là xu hướng tất yếu trong hoạt động giáo dục và chuyển đổi số. Đến nay, các cơ sở giáo dục phổ thông đã có kế hoạch thực hiện khá hiệu quả nội dung giáo dục AI, qua đó góp phần phát triển năng lực học tập, tư duy, trải nghiệm cho học sinh.