Tự chủ công nghệ bảo đảm an ninh mạng quốc gia

Trong kỷ nguyên số, khi không gian mạng trở thành “biên giới mềm” của quốc gia, tự chủ công nghệ an ninh mạng không còn là lựa chọn mà là yêu cầu sống còn. Từ tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, phát triển các giải pháp “Make in Vietnam” đang trở thành nền tảng bảo vệ chủ quyền số và củng cố niềm tin xã hội.

Trung tâm giám sát và điều hành an ninh mạng (SOC) của CyRadar.
Trung tâm giám sát và điều hành an ninh mạng (SOC) của CyRadar.

Phát huy năng lực nội sinh

Cùng với tiến trình chuyển đổi số quốc gia, hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam đang phát triển nhanh cả về quy mô lẫn chất lượng. Việt Nam hiện có hơn 80.000 doanh nghiệp công nghệ số.

Theo khảo sát của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, năm 2025, các hệ thống thông tin tại Việt Nam phải đối mặt với khoảng 552.000 vụ tấn công mạng. Đáng chú ý, dù tổng số vụ có xu hướng giảm, 52,3% cơ quan, tổ chức vẫn ghi nhận thiệt hại, cho thấy tin tặc đang chuyển sang chiến lược tấn công có chọn lọc, tập trung vào từng mục tiêu cụ thể với mức độ chuẩn bị ngày càng tinh vi. Tâm điểm rủi ro dịch chuyển sang xâm phạm và đánh cắp dữ liệu, mua bán dữ liệu trên thị trường ngầm.

Ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhận định, tin tặc có xu hướng “tấn công kép”, đó là nằm vùng để rút dữ liệu rồi mới mã hóa tống tiền khi không còn khai thác được nữa.

Trên thực tế, nhận thức về an ninh mạng của các cơ quan, doanh nghiệp đã có chuyển biến rõ nét. Tuy nhiên, bức tranh vẫn còn nhiều khoảng trống đáng lo ngại khi 47,72% cơ quan, doanh nghiệp thiếu hụt nhân sự an ninh mạng, trong khi 27,80% chưa triển khai bất kỳ tiêu chuẩn an ninh mạng nào trong nội bộ. Những con số này cho thấy, khoảng cách giữa nhận thức và năng lực phòng thủ thực tế vẫn còn khá lớn.

Các chuyên gia cho rằng, nếu không xây dựng được các lớp phòng thủ công nghệ do chính người Việt làm chủ, Việt Nam sẽ rất khó chủ động ứng phó trước các tình huống an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Nếu năng lực nội sinh là nền móng của “lá chắn số”, thì các giải pháp và sản phẩm an ninh mạng “Make in Vietnam” chính là cách thức cụ thể hóa tự chủ công nghệ thành năng lực phòng thủ thực chất. Theo Tiến sĩ Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, tinh thần tự lực, tự cường trong công nghệ số thể hiện ở quyết tâm làm chủ các công nghệ cốt lõi, liên tục nghiên cứu, sáng tạo ra các sản phẩm phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tiễn trong nước. Đây cũng là con đường để doanh nghiệp Việt nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế số, giảm dần sự phụ thuộc vào công nghệ ngoại nhập.

Ưu tiên sản phẩm nội địa

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia xác định an ninh mạng là trụ cột then chốt trong bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tự chủ công nghệ và ưu tiên các giải pháp an ninh mạng nội địa. Tinh thần này được cụ thể hóa trong Luật An ninh mạng năm 2025, khi lần đầu tiên an ninh dữ liệu được xác lập là cấu phần trung tâm của an ninh mạng quốc gia, coi dữ liệu không chỉ là nguồn lực kinh tế mà còn là tài sản chiến lược cần được bảo vệ xuyên suốt vòng đời. Luật bổ sung quy định khuyến khích cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp ưu tiên sử dụng sản phẩm an ninh mạng nội địa, qua đó tạo dư địa thị trường và động lực đầu tư cho doanh nghiệp Việt. Việc ưu tiên sử dụng sản phẩm an ninh mạng “Make in Vietnam” vì vậy không chỉ nhằm giảm phụ thuộc công nghệ, mà còn tạo nền tảng để hình thành năng lực phòng thủ nội sinh, bảo đảm an ninh mạng bền vững trong kỷ nguyên số.

Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, Phó Trưởng phòng Tham mưu, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) nhấn mạnh, sự phụ thuộc lớn vào nền tảng và sản phẩm công nghệ nước ngoài đang là một trong những rủi ro đáng kể đối với an ninh dữ liệu và an ninh quốc gia, làm suy giảm khả năng kiểm soát và chủ động ứng cứu khi xảy ra sự cố. Vì vậy, việc khuyến khích phát triển, sử dụng sản phẩm an ninh mạng nội địa nhằm giảm rủi ro kỹ thuật, nâng cao khả năng chủ động kiểm soát, ứng cứu và bảo vệ dữ liệu theo đặc thù pháp lý, hạ tầng của Việt Nam.

Thực tiễn cho thấy, năng lực của các giải pháp an ninh mạng “Make in Vietnam” đã có những bước tiến đáng kể. Nhiều sản phẩm nội địa đã được triển khai tại các hạ tầng trọng yếu như ngân hàng, viễn thông, năng lượng, chính phủ điện tử... Tuy vậy, khoảng cách với các hãng công nghệ hàng đầu thế giới vẫn hiện hữu, đòi hỏi sản phẩm Việt phải tiếp tục được sử dụng, kiểm nghiệm trong môi trường thực tế, tái đầu tư cho nghiên cứu và hoàn thiện liên tục.

Ông Nguyễn Minh Đức, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Dịch vụ An ninh mạng, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, Giám đốc điều hành CyRadar cho biết: Đây được xem là “thời điểm vàng” để doanh nghiệp an ninh mạng trong nước vừa tận dụng chính sách ưu tiên, vừa nâng chuẩn chất lượng để khẳng định vị thế bằng năng lực thực chất. Với CyRadar, gần 10 năm qua doanh nghiệp kiên định theo đuổi con đường “Make in Vietnam”, tập trung vào các giải pháp phát hiện sớm tấn công mạng, bảo vệ thiết bị đầu cuối (endpoint). Dù được thị trường đón nhận, CyRadar cũng như nhiều doanh nghiệp công nghệ khác vẫn chịu áp lực lớn từ yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường, buộc sản phẩm phải liên tục được nâng cấp để đáp ứng chuẩn mực cao hơn.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) vẫn thiếu công cụ quản lý kết nối và bảo vệ thông tin do hạn chế về chi phí và nhân lực, khiến họ dễ trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công có chủ đích. Giám đốc Vận hành, Công ty cổ phần An ninh mạng SCS Mai Văn Tài chia sẻ về bộ giải pháp SafeGate tích hợp quản lý kết nối và bảo mật trên một nền tảng thống nhất, giúp SME kiểm soát truy cập và giảm rủi ro xâm nhập. Hệ thống hiện quản lý hàng trăm nghìn thiết bị, xử lý khoảng 140 triệu truy vấn an toàn mỗi ngày cho thấy hiệu quả thực tiễn của giải pháp nội địa.

Từ yêu cầu chuẩn hóa thị trường, chính sách ở tầm vĩ mô đang từng bước tạo nền tảng cho tự chủ an ninh mạng. Kế hoạch số 04-KH/BCĐTW của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, về bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị vừa được ban hành, đặt mục tiêu xây dựng không gian mạng quốc gia an toàn, có năng lực phòng vệ và chống chịu cao, gắn chặt với tự chủ công nghệ. Lộ trình đến năm 2030 xác định rõ: sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng “Make in Vietnam” chiếm hơn 50% thị trường trong nước, hình thành đội ngũ 10.000 chuyên gia an ninh mạng trình độ cao, từng bước làm chủ công nghệ lõi và giảm phụ thuộc nhập khẩu.

Trong bối cảnh an ninh dữ liệu và các cuộc tấn công có chủ đích tiếp tục gia tăng, Việt Nam buộc phải chuyển từ phòng thủ bị động sang chủ động, dựa trên năng lực công nghệ nội sinh. Nó không còn là vấn đề kỹ thuật đơn thuần, mà là lớp phòng thủ bảo vệ niềm tin xã hội và dư địa phát triển của nền kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Khai mạc chương trình “Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam”(Vietnam AI Inovation Challenge 2026) và phát động “Cuộc thi Olympic Trí tuệ nhân tạo Quốc tế 2027” (International Artificial Intelligence Olympiad-IAIO 2027). (Ảnh: HNV)

Định hình năng lực cạnh tranh, tạo bệ phóng mới cho AI Việt Nam

Chương trình “Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam” bước sang năm thứ năm (2022-nay). Năm nay, thêm điểm mới, lần đầu tiên, Việt Nam đăng cai một kỳ thi Olympic quốc tế chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hội nhập, khẳng định vị thế của Việt Nam trong hệ sinh thái AI toàn cầu.

Một hội nghị về sandbox.

Vận hành hiệu quả cơ chế sandbox

Sau hơn một năm rưỡi thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, khung thể chế và nguồn lực cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã cơ bản được hình thành. Vấn đề đặt ra hiện nay là nhanh chóng đưa các cơ chế mới, nhất là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) vào cuộc sống.

Quang cảnh hội nghị.

Cà Mau quyết liệt 100 ngày xử lý các điểm nghẽn số

Ngày 16/7, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến đến điểm cầu các xã, phường trong tỉnh nhằm triển khai các văn bản của Tỉnh ủy thực hiện Thông báo của Tổng Bí thư về Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, và Kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số.

Cuộc thi "Hành trình truy vết tội phạm mạng" do Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng điều tra số, phân tích dữ liệu và phòng chống tội phạm công nghệ cao trong môi trường số. (Ảnh: A05)

Bài 2: Tự chủ công nghệ và nhiệm vụ bảo vệ trận địa tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Cuộc chiến an ninh mạng thế hệ mới không dừng lại ở việc ngăn chặn các cuộc tấn công kỹ thuật, phòng, chống lừa đảo mà còn bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng. Việt Nam cũng phải đối mặt những bài toán nội tại như sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao và phụ thuộc vào công nghệ lõi nước ngoài. 

Chương trình thu hút đông đảo đại biểu tham dự. (Ảnh: Ban tổ chức)

Việt Nam tổ chức Tuần lễ phát triển trí tuệ nhân tạo quy mô lớn nhất Đông Nam Á

Chương trình “Tuần lễ phát triển AI” và “Cuộc thi lập trình AI” kéo dài năm ngày (8-12/7/2026) tại Thành phố Hồ Chí Minh kết hợp các hội thảo kỹ thuật, bài toán thực tế từ doanh nghiệp và lộ trình hỗ trợ sau sự kiện, giúp những dự án trí tuệ nhân tạo (AI) tiềm năng tiến gần hơn đến quá trình kiểm chứng và triển khai thực tế.

Lãnh đạo Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động và đoàn công tác cùng giáo viên theo dõi học sinh thực hành tại phòng Tin học được trao tặng. (Ảnh: MH)

"Chương trình Bệ phóng tin học": Gieo công nghệ, gặt niềm tin

Mô hình dân vận khéo “Chương trình Bệ phóng tin học” của Ban Thanh niên Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động đã được Lãnh đạo Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động công nhận và được Cục Xây dựng Phong trào bảo vệ An ninh Tổ quốc (V05), Bộ Công an thông báo để công an các đơn vị, địa phương tham khảo, vận dụng.

Các khách mời tham dự phiên làm việc giữa Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ với Đại sứ Singapore tại Việt Nam, A*STAR và Tập đoàn Becamex về đề xuất thành lập Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC).

Xây dựng Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam kết nối "bốn nhà"để phát triển sản phẩm công nghệ mới

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân làm việc với Đại sứ Singapore tại Việt Nam, A*STAR và Tập đoàn Becamex về đề xuất thành lập Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC) để kết nối doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Siết kỷ luật thực thi, tạo đột phá trong chuyển đổi số

Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp chuyên đề về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị không chỉ phản ánh những hạn chế cần khắc phục, quan trọng hơn, đã nhận diện đúng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay: năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm đến cùng của từng cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu.

Đánh giá chất lượng nông sản bằng AI được tích hợp nhiều phương pháp, trong đó có phân tích hóa lý. (Ảnh: MINH HIẾU)

Ứng dụng AI đánh giá chất lượng nông sản

Yêu cầu kiểm soát dư lượng hóa chất và kim loại nặng trong nông sản xuất khẩu ngày càng cao, buộc các cơ sở sản xuất phải áp dụng công nghệ hiện đại để đánh giá chất lượng sản phẩm, trong đó có ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết trao giải Nhất diễn tập cho Đội Gành Đá Đĩa.

Đắk Lắk chủ động xây dựng “lá chắn số” an toàn trên không gian mạng

Cuộc diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh mạng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk lần thứ nhất năm 2026 là tiền đề quan trọng để Đắk Lắk tiếp tục xây dựng hệ sinh thái số an toàn, tin cậy, phục vụ hiệu quả mục tiêu phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, hướng đến phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Ban tổ chức trao giải nhất quốc gia tặng 6 thành viên Đội tuyển MOS Việt Nam năm 2026 tại buổi lễ. (Ảnh: BTC cung cấp)

6 bạn trẻ đại diện Việt Nam dự chung kết tin học văn phòng thế giới tại Hoa Kỳ

Chiều 13/7, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn, Tổ chức Giáo dục IIG Việt Nam tổ chức Lễ tổng kết và trao giải quốc gia Cuộc thi Vô địch tin học văn phòng thế giới (MOSWC) năm 2026. Ban tổ chức đã tuyên dương 161 cá nhân, tập thể xuất sắc và công bố 6 Đại sứ MOS Việt Nam dự chung kết thế giới tại Hoa Kỳ cuối tháng 7 tới đây.

Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo ứng dụng của cơ quan nhà nước và ngân hàng để dụ người dân cài đặt mã độc, chiếm đoạt tài sản.

Lừa đảo núp bóng dịch vụ công trực tuyến

Mạo danh cơ quan công an, ngân hàng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) để yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng là một trong những thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao đang diễn biến phức tạp. Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn, nhiều nạn nhân đã bị chiếm quyền điều khiển điện thoại và mất toàn bộ tiền trong tài khoản.

Cán bộ hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính tại Điểm phục vụ hành chính công phường Đống Đa (Thành phố Hà Nội). (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Phát huy nguồn lực dữ liệu trong đổi mới mô hình tăng trưởng

Sự bùng nổ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng liên quan đã khiến dữ liệu trở thành một nguồn lực chiến lược. Khi nước ta chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, dữ liệu giữ vai trò trung tâm, kết nối công nghệ, tri thức và quản trị.