Trở ngại trong giải quyết khủng hoảng ở Haiti

Kế hoạch thành lập chính phủ lâm thời ở Haiti dường như đã “tan thành mây khói” khi nhiều đảng chính trị bác bỏ việc thành lập một hội đồng để quản lý quá trình chuyển đổi. Sự chia rẽ trên chính trường cùng với tình trạng bạo lực leo thang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng ở quốc gia Caribe, đe dọa sự ổn định của khu vực.
Lốp xe bốc cháy gần Nhà tù Quốc gia ở Port-au-Prince, Haiti, sau khi hàng nghìn tù nhân vượt ngục ngày 3/3. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Lốp xe bốc cháy gần Nhà tù Quốc gia ở Port-au-Prince, Haiti, sau khi hàng nghìn tù nhân vượt ngục ngày 3/3. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Theo đề xuất của Cộng đồng Caribe (CARICOM), một Hội đồng chuyển tiếp sẽ chịu trách nhiệm bầu ra thủ tướng lâm thời và một hội đồng bộ trưởng nhằm cố gắng vạch ra một lộ trình mới cho Haiti, trong bối cảnh các băng nhóm vũ trang hoành hành, các trường học và doanh nghiệp đóng cửa, cuộc sống thường nhật bị đảo lộn hoàn toàn ở nước này.

Hội đồng chuyển tiếp gồm 9 thành viên, 7 người trong số này đảm nhận chức chủ tịch luân phiên, trong khi 2 đại diện của khu vực tôn giáo và xã hội dân sự sẽ là quan sát viên. Yêu cầu để trở thành thành viên của Hội đồng chuyển tiếp là phải từ bỏ tư cách ứng cử viên trong các cuộc bầu cử tiếp theo; không bị kết án, buộc tội về bất kỳ tội danh nào và ủng hộ Nghị quyết 2699 của Liên hợp quốc về việc triển khai Sứ mệnh hỗ trợ an ninh đa quốc gia tại Haiti.

Tuy nhiên, đề xuất nêu trên vấp phải sự phản đối của nhiều chính trị gia nổi tiếng. Cựu Thượng nghị sĩ và ứng cử viên tổng thống Mose Jean-Charles, người đã hợp tác với cựu thủ lĩnh phiến quân Guy Philippe, khẳng định sẽ không tham gia Hội đồng chuyển tiếp.

Cựu Thượng nghị sĩ Haiti Guy Philippe, nhân vật đối lập được đặt nhiều kỳ vọng, cũng phản đối thỏa thuận thành lập Hội đồng chuyển tiếp và nhấn mạnh rằng không người dân Haiti nào chấp nhận kế hoạch nêu trên. Cựu Đại tá Himmler Rebu, Chủ tịch đảng Đại đoàn kết vì sự phát triển của Haiti - một trong những tổ chức chính trị được đề nghị giữ một ghế trong Hội đồng chuyển tiếp gồm 9 thành viên, cũng không ủng hộ đề xuất này. Ông Rebu bày tỏ “xấu hổ và tức giận” trước kế hoạch “tìm kiếm các vị trí quyền lực mà không tính đến trách nhiệm”. Thủ tướng Haiti Ariel Henry tuyên bố sẽ từ chức sau khi hội đồng nêu trên được thành lập.

Haiti bên bờ vực sụp đổ trong bối cảnh nước này rơi vào cuộc khủng hoảng chính trị, xã hội và kinh tế nghiêm trọng. Tình hình trở nên tồi tệ hơn sau khi băng nhóm tội phạm tấn công nhà tù quốc gia ngày 3/3 và giải thoát gần 3.600 tù nhân. Số tù nhân vượt ngục tại Haiti đến nay đã vào khoảng 4.500 người. Bạo lực đường phố leo thang khiến người dân bị hạn chế di chuyển và khó có thể tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Các băng nhóm tội phạm có vũ trang hiện kiểm soát khoảng 80% thủ đô Port-au-Prince của Haiti.

Chính phủ Haiti đã gia hạn thêm một tháng tình trạng khẩn cấp ở khu vực thủ đô từ ngày 7/3, do bạo lực leo thang. Cảng chính ở thủ đô Port-au-Prince hiện bị các nhóm vũ trang cướp phá, bao gồm cả hàng viện trợ do nhiều tổ chức nhân đạo quốc tế gửi tới Haiti. Hơn 260 container của các tổ chức nhân đạo đang bị các nhóm vũ trang kiểm soát tại cảng.

Theo Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), các container chứa nhu yếu phẩm cho trẻ em và vật tư y tế, các vật dụng thiết yếu cho giáo dục mầm non và nhiều thiết bị khác bị cướp làm tăng thêm gánh nặng cho hệ thống y tế vốn đã sụp đổ ở Haiti. Đại diện UNICEF tại Haiti, ông Bruno Maes nhận định, nếu bạo lực không được chấm dứt và các kênh hậu cần thiết yếu không được mở lại, cuộc khủng hoảng y tế sẽ trở nên tồi tệ hơn nhiều.

Ông Maes cho biết: “Chúng ta đang chứng kiến một thảm họa nhân đạo và chỉ còn rất ít thời gian để đảo ngược tình hình”. UNICEF cũng cảnh báo nạn đói và suy dinh dưỡng trầm trọng đang ở mức kỷ lục trên khắp đất nước Caribe này, đặc biệt ở thủ đô Port-au-Prince, với gần 25% số trẻ em ở Haiti bị suy dinh dưỡng mãn tính.

Trong khi đó, Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) ước tính tỷ lệ người ở Haiti có mức tiêu thụ thực phẩm thấp đã tăng từ 32% lên 41%, khiến tình trạng mất an ninh lương thực ngày càng trầm trọng. Số liệu mới nhất của WFP cho thấy, hơn 60% số hộ gia đình ở Haiti bị giảm thu nhập nghiêm trọng, trong khi giá thực phẩm lại tăng mạnh. Haiti được đánh giá là một trong những nơi phải đối mặt khủng hoảng lương thực nghiêm trọng nhất thế giới. 4 triệu người phải đối mặt tình trạng mất an ninh lương thực trầm trọng và khoảng 1,4 triệu người trong số đó đang ở sát ngưỡng lâm vào nạn đói.

Đại diện đặc biệt của Tổng Thư ký Liên hợp quốc về xung đột vũ trang Virginia Gamba cảnh báo, hoạt động của các băng nhóm tội phạm đang gia tăng chưa từng có tại Haiti, buộc hàng nghìn gia đình phải di dời, trong khi một nửa dân số (khoảng 5,5 triệu người với 30% trong số này là trẻ em) cần được hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp.

Cộng đồng quốc tế, trong đó CARICOM cùng các đối tác, đã nỗ lực thúc đẩy một giải pháp giúp xử lý khủng hoảng chính trị ở Haiti. Tuy nhiên, việc Haiti không thể thành lập

Hội đồng chuyển tiếp gây lo ngại về một khoảng trống quyền lực tại quốc gia Caribe này, cản trở các nỗ lực triển khai lực lượng đa quốc gia nhằm giúp thiết lập lại an ninh, trật tự cho Haiti.

Có thể bạn quan tâm

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.