Trong bối cảnh áp lực lên tài nguyên rừng ngày càng gia tăng, việc bảo vệ rừng được các cấp, ngành triển khai đồng bộ, quyết liệt. Ban Quản lý Rừng phòng hộ Vành đai biên giới được thành lập theo Quyết định số 334/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng, chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2025.
Dù còn non trẻ, nhưng đơn vị đã nhanh chóng ổn định tổ chức, hình thành lực lượng chuyên trách và từng bước thiết lập cơ chế quản lý phù hợp với đặc thù địa bàn rộng, phức tạp. Hiện nay, đơn vị được giao quản lý hơn 16.000 ha rừng và đất lâm nghiệp, phân bố trên 25 tiểu khu thuộc địa bàn 5 xã gồm Đắk Wil, Thuận An, Thuận Hạnh, Tuy Đức và Quảng Trực.
Đây là khu vực có vị trí nhạy cảm, tiếp giáp biên giới, có địa hình phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ xâm hại tài nguyên rừng nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Trước yêu cầu thực tiễn, công tác bảo vệ rừng được đơn vị tổ chức theo hướng chủ động, sát địa bàn. Các phương án tuần tra, kiểm tra và phòng cháy, chữa cháy rừng được xây dựng theo chu kỳ tháng, quý, bảo đảm linh hoạt theo mùa vụ và diễn biến thời tiết.
Đáng chú ý, việc giao trách nhiệm cụ thể đến từng tổ, từng cá nhân phụ trách từng khu vực đã giúp nâng cao hiệu quả quản lý. Tổ trưởng Tổ bảo vệ rừng số 3 Trần Khánh Hùng cho biết, trên phạm vi phụ trách, lực lượng quản lý bảo vệ rừng luôn duy trì lực lượng bám tuyến, bám rừng, nhất là các khu vực giáp biên và những điểm có nguy cơ cao.
Ngoài tuần tra định kỳ, tổ bảo vệ rừng tăng cường kiểm soát vào các thời điểm dễ phát sinh vi phạm. Nhờ thực hiện trực 24/24 giờ, nhiều vụ việc được phát hiện từ sớm và xử lý kịp thời... Không chỉ dựa vào lực lượng chuyên trách, công tác bảo vệ rừng còn được đặt trong mối liên kết chặt chẽ với chính quyền địa phương, kiểm lâm, bộ đội biên phòng và các chủ rừng lân cận. Sự phối hợp này giúp hình thành mạng lưới kiểm soát liên hoàn, hạn chế tối đa khoảng trống trong quản lý.
Theo ông Đỗ Thành Tâm, Phó Trưởng ban Quản lý Rừng phòng hộ Vành đai biên giới, việc triển khai các giải pháp bảo vệ rừng được đơn vị thực hiện đồng bộ, trong đó ưu tiên nâng cao hiệu quả giám sát và xử lý vi phạm. “Chúng tôi xác định phải kiểm soát tốt ngay từ cơ sở, chủ động lực lượng thường xuyên tuần tra trên toàn bộ diện tích được giao, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại, không để phát sinh điểm nóng”.
Nhờ cách làm bài bản, công tác quản lý bảo vệ rừng của đơn vị được bảo đảm, rừng tại khu vực cơ bản được giữ vững. Các hành vi phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp hay khai thác trái phép giảm. Một trong những yếu tố quan trọng góp phần bảo vệ “lá phổi xanh” chính là sự tham gia của cộng đồng dân cư. Nhận thức rõ điều này, đơn vị đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân sống gần rừng nâng cao ý thức trách nhiệm.
Trong năm 2025, đơn vị tổ chức 4 cuộc họp dân, với 355 hộ tham gia, triển khai ký 1.188 bản cam kết bảo vệ rừng. Song song với tuyên truyền, mô hình giao khoán bảo vệ rừng tiếp tục được triển khai hiệu quả. Đơn vị giao gần 930 ha rừng cho 11 cộng đồng, với 166 hộ dân trực tiếp quản lý. Không chỉ nhận khoán, các hộ còn chủ động tổ chức tuần tra với 262 đợt, huy động hơn 1.500 lượt người tham gia.
Thực tế cho thấy, khi người dân được trao quyền và gắn lợi ích với trách nhiệm, họ trở thành lực lượng nòng cốt trong bảo vệ rừng. Những cánh rừng không chỉ là tài nguyên, mà còn là sinh kế, là không gian sống cần được gìn giữ lâu dài. Kết quả đạt được trong năm 2025 là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của các giải pháp đã triển khai.
Toàn bộ diện tích rừng do đơn vị quản lý không xảy ra vi phạm Luật Lâm nghiệp, không ghi nhận cháy rừng. Tỷ lệ che phủ rừng đạt hơn 92%, góp phần quan trọng trong việc duy trì cân bằng sinh thái khu vực. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, công tác bảo vệ rừng vành đai biên giới vẫn đối mặt nhiều thách thức. Địa bàn rộng, địa hình phức tạp, trong khi nhu cầu về đất sản xuất và tài nguyên ngày càng tăng, đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới phương thức quản lý.
Phó Trưởng ban Quản lý Rừng phòng hộ Vành đai biên giới Đỗ Thành Tâm cho biết, trong thời gian tới, đơn vị xác định tiếp tục duy trì cường độ tuần tra, nhất là tại các khu vực nhạy cảm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ như flycam và các phần mềm chuyên ngành để nâng cao năng lực giám sát, phát hiện sớm các dấu hiệu vi phạm, từ đó xử lý kịp thời, hiệu quả hơn. Cùng với đó, đơn vị tiếp tục tăng cường phối hợp các lực lượng chức năng và đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rõ vai trò, ý nghĩa của việc bảo vệ rừng.
