Nhân dịp kỷ niệm 64 năm ngày thành lập quận Hoàn Kiếm (31/5/1961–31/5/2025), tối 13/6, tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội, UBND quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) đã tổ chức tri ân những tập thể, cá nhân có nhiều cống hiến cho công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn.
Hoàn Kiếm là địa bàn có mật độ di sản văn hóa cao nhất thành phố và là vùng đất tiêu biểu mang đậm bản sắc văn hóa đô thị Thăng Long–Hà Nội.
Trên địa bàn quận hiện còn lưu giữ khoảng 190 di tích lịch sử văn hóa, trong đó có nhiều công trình nổi tiếng, tiêu biểu cho giá trị lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật như: Quần thể di tích hồ Hoàn Kiếm–đền Ngọc Sơn–đền Bà Kiệu, di tích 48 Hàng Ngang–nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Tuyên ngôn Độc lập, chùa Quán Sứ, đình Kim Ngân, chùa Báo Ân (Liên Trì), đền Vua Lê, Ô Quan Chưởng, ngôi nhà di sản 87 Mã Mây, đền Bạch Mã, đình Kim Ngân, Nhà hát Lớn Hà Nội, Nhà tù Hỏa Lò, Nhà thờ Lớn Hà Nội, Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, chợ Đồng Xuân...
Đặc biệt, khu phố cổ Hà Nội với 36 phố phường được xem như một “bảo tàng sống” về quá trình hình thành và phát triển của kinh thành Thăng Long. Những nếp nhà cổ, kiến trúc đặc trưng, hệ thống đền–chùa–miếu–đình cùng lối sống, tập quán truyền thống của cư dân gắn liền với nhiều làng nghề thủ công xưa đã góp phần tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo của vùng đất này.
Khu vực này không chỉ phản ánh rõ nét điều kiện địa lý, sinh hoạt, tín ngưỡng của người dân Hà Nội xưa mà còn là nơi giao thoa của nhiều nền văn hóa Đông-Tây, là điểm đến hấp dẫn trong mắt du khách trong và ngoài nước.
Hoàn Kiếm còn là địa bàn sở hữu hệ thống di sản văn hóa phi vật thể phong phú và đặc sắc. Nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống tiêu biểu như ca trù, hát xẩm, hát văn... vẫn được gìn giữ, phục dựng và lan tỏa trong đời sống đương đại.
Các lễ hội truyền thống như Lễ hội Đền Bạch Mã, Lễ hội Trung thu phố cổ, Lễ hội nghề kim hoàn, Lễ hội Vua Lê đăng quang... được tổ chức hằng năm với nhiều quy mô, hình thức phong phú, phản ánh chiều sâu tín ngưỡng, tâm linh và tinh thần cộng đồng bền chặt của cư dân khu phố cổ.
Khu phố cổ Hoàn Kiếm với 36 phố phường không chỉ lưu giữ giá trị kinh tế-thương mại mà còn phản ánh rõ nét cấu trúc đô thị cổ truyền và nếp sống văn minh đô thị của người Hà Nội xưa.
Trong nhiều năm qua, Quận ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân quận Hoàn Kiếm đã chủ động triển khai nhiều chương trình, kế hoạch, đề án, dự án nhằm cải tạo, chỉnh trang hạ tầng đô thị; xây dựng các không gian văn hóa công cộng; tu bổ, tôn tạo hệ thống di tích lịch sử-văn hóa; phát triển sự nghiệp văn hóa-xã hội, xây dựng nếp sống văn minh, hình thành hình ảnh người Hoàn Kiếm thanh lịch, trí tuệ, trách nhiệm; từ đó tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội theo định hướng thương mại-dịch vụ-du lịch.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận Hoàn Kiếm Phạm Tuấn Long cho biết: “Việc bảo tồn, phát huy giá trị của di sản trên địa bàn quận Hoàn Kiếm luôn được thành phố, cấp uỷ, chính quyền quận Hoàn Kiếm quan tâm. Từ việc bảo tồn tốt các giá trị, Hoàn Kiếm đã phát triển mạnh mẽ hoạt động dịch vụ, thương mại, đem lại giá trị kinh tế cao. Ước 6 tháng đầu năm 2025, thu ngân sách trên địa bàn quận đạt khoảng 19.000 tỷ đồng.
Trong đó, hoạt động du lịch có đóng góp hết sức quan trọng. Trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, có sự đóng góp rất lớn của các kiến trúc sư, nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, nghệ nhân dân gian…
Quá trình cống hiến của các tổ chức, cá nhân không chỉ góp phần giữ gìn các giá trị truyền thống mà còn nâng cao nhận thức cộng đồng, khơi dậy lòng tự hào dân tộc, qua đó nâng tầm hình ảnh, vị thế và sức hấp dẫn của Hoàn Kiếm trên bản đồ văn hóa–du lịch quốc gia và quốc tế.
Nhân dịp kỷ niệm 64 năm ngày thành lập, quận Hoàn Kiếm đã tri ân 3 tập thể, 64 cá nhân đã có nhiều đóng góp trong bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa vật thể, phi vật thể trên địa bàn.
