Tạo tăng trưởng từ nguồn nhân lực chất lượng cao

Nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là yếu tố đầu vào của nền kinh tế, mà phải trở thành động lực trực tiếp tạo ra năng suất, đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh. Đây chính là yêu cầu, đòi hỏi đặt ra cho Thành phố Hà Nội trong quá trình tiến tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trong giờ học tại Trường cao đẳng nghề Kỹ thuật công nghệ, xã Phúc Thịnh, Thành phố Hà Nội (Ảnh KTCN)
Trong giờ học tại Trường cao đẳng nghề Kỹ thuật công nghệ, xã Phúc Thịnh, Thành phố Hà Nội (Ảnh KTCN)

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên: Hà Nội có lợi thế đặc biệt khi hội tụ hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia, nguồn nhân lực chất lượng cao cùng các điều kiện về khoa học, giáo dục, văn hóa và kết nối quốc tế. Đây là những nguồn lực mà không phải địa phương nào cũng có được. Thành phố hiện tập trung khoảng 65% số nhà khoa học đầu ngành, giáo sư, phó giáo sư của cả nước và 82% số phòng thí nghiệm trọng điểm. Lực lượng lao động của thành phố khoảng 4,2 triệu người, trong đó, lao động có trình độ đại học trở lên chiếm 30,19%.

Tuy nhiên, bài toán nhân lực vẫn có những điểm nghẽn đáng chú ý. Khoảng 25% số cử nhân, kỹ sư đang làm công việc kỹ năng thấp, trong khi, công nhân kỹ thuật cao lại thiếu hụt. 96,2% số doanh nghiệp Hà Nội có quy mô nhỏ, chỉ sử dụng dưới 50 lao động. Trong giai đoạn 2015-2024, số doanh nghiệp tăng 56,7%, nhưng số lượng lao động trong doanh nghiệp chỉ tăng 19,9%.

Những con số nêu trên đang đặt ra yêu cầu cần thay đổi cách tiếp cận đối với nguồn nhân lực. Tiến sĩ Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hà Nội nhấn mạnh, lợi thế về nguồn nhân lực sẽ không tự động chuyển hóa thành tăng trưởng. Điều quan trọng là phải biến nguồn lực con người thành năng lực thực tế của doanh nghiệp và nền kinh tế. Chất lượng nhân lực vì thế không nên chỉ được nhìn qua bằng cấp, mà phải được đánh giá bằng những gì người lao động, chuyên gia và nhà quản trị tạo ra như: Năng suất, sản phẩm, giá trị gia tăng, công nghệ và sức cạnh tranh...

Theo ông Mạc Quốc Anh, hiện có thực tế: Doanh nghiệp phải đào tạo lại sau tuyển dụng, trong khi công nghệ và mô hình kinh doanh thay đổi nhanh, làm phát sinh thêm chi phí và thời gian thích ứng. Việc đầu tư máy móc, phần mềm hoặc trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ khó đạt hiệu quả nếu thiếu đội ngũ khai thác phù hợp. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, áp lực còn đến từ cạnh tranh thu hút lao động với các tập đoàn lớn và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Hà Nội đang triển khai nhiều chương trình cụ thể về nhân lực công nghệ cao. Trong đó, kế hoạch phát triển công nghiệp bán dẫn đến năm 2030 đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 22.000 nhân lực trình độ từ đại học trở lên cho ngành bán dẫn, đồng thời, hình thành trung tâm đào tạo kỹ thuật viên bán dẫn và tăng cường liên kết viện - trường - doanh nghiệp. Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm và Hỗ trợ Thanh, thiếu niên Hà Nội Lại Hồng Đăng cho rằng, việc tuyển dụng đúng người, đào tạo đúng năng lực sẽ tạo năng suất và giá trị gia tăng là rất quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Doanh nghiệp cần người có thể làm được việc ngay, đúng vị trí, đúng năng lực, tạo ra kết quả. Trong khi thực tế là, không ít người lao động có bằng cấp, có kiến thức chuyên môn, nhưng kinh nghiệm thực tế còn thiếu, khó chứng minh năng lực phù hợp công việc. Vì vậy, cần chuyển từ đào tạo những gì mình có sang đào tạo những gì doanh nghiệp cần.

Một trong những đề xuất đáng chú ý là mô hình “doanh nghiệp đặt hàng - nhà trường đào tạo”. Doanh nghiệp trở thành “trường học thứ hai”, trực tiếp tham gia từ khâu xác định nhu cầu, xây dựng chương trình, tổ chức thực hành đến đánh giá và tuyển dụng. Cách làm này giúp rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và việc làm, đồng thời, để chương trình đào tạo phản ánh sát hơn sự thay đổi của công nghệ và thị trường. Một số thí dụ của mô hình này đã thành công tại Việt Nam như AEON Việt Nam ký kết với 12 trường đại học, cao đẳng trong năm 2025; Central Retail hợp tác với Trường cao đẳng Kinh tế đối ngoại triển khai chương trình Quản trị viên tập sự - Vận hành bán lẻ, đặt mục tiêu có ít nhất 30 lãnh đạo trẻ vào năm 2028... Nhiều trường cao đẳng triển khai đào tạo theo đơn đặt hàng cho công nghiệp hỗ trợ với chỉ tiêu hàng nghìn lao động mỗi năm. Tỷ lệ việc làm sau tốt nghiệp thường đạt 90-95%.

Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam Trần Thị Phương Lan đề xuất thêm, Hà Nội nên ưu tiên phát triển ít nhất 5 nhóm nhân lực, bao gồm: Nhân lực kỹ thuật cho sản xuất hiện đại; nhân lực công nghệ và dữ liệu; nhân lực quản trị chuỗi cung ứng; nhân lực bán lẻ; đội ngũ quản lý và lãnh đạo doanh nghiệp. Trong đó, cần quan tâm đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho lao động hiện tại. Thành phố cũng xem xét nghiên cứu xây dựng “Bản đồ nhân lực Hà Nội”, kết nối người lao động, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp với vị trí việc làm, kỹ năng, tiền lương và nhu cầu tuyển dụng. Nếu được tổ chức hiệu quả, đây sẽ là công cụ hỗ trợ tìm việc và giúp thành phố nhận diện những ngành, lĩnh vực thiếu nhân lực, dự báo nhu cầu và điều chỉnh hoạt động đào tạo phù hợp chuyển dịch của nền kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội (Ảnh PHẠM KIÊN)

Bản lĩnh người chỉ huy lực lượng Công an Thủ đô

Trước các phương thức, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, Công an Thành phố Hà Nội đã chủ động triệt phá hàng loạt vụ án phức tạp. Dấu ấn đậm nét trong chuỗi chiến công này là tinh thần thượng tôn pháp luật và sự chỉ đạo quyết liệt, sắc bén của người đứng đầu - Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội.

Khu nhà ở xã hội Đặng Xá 2, xã Thuận An, Thành phố Hà Nội (Ảnh TỔNG CÔNG TY VIGLACERA)

Điều chỉnh cơ cấu nguồn cung nhà ở

Thị trường bất động sản Hà Nội đang lệch pha cung-cầu khi nguồn cung căn hộ cao cấp chiếm ưu thế, trong khi nhà ở vừa túi tiền khan hiếm. Kết quả giám sát của Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đặt ra yêu cầu điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, tăng nguồn cung nhà ở giá hợp lý, siết chặt quản lý thị trường bất động sản.

Tiên phong ứng dụng công nghệ trồng hoa

Tiên phong ứng dụng công nghệ trồng hoa

Trên vùng đất bãi ven sông Đáy thuộc xã Đan Phượng (Hà Nội), ông Bùi Văn Khá, hội viên Hội Nông dân xã đã mạnh dạn ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất hoa đồng tiền, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị kinh tế.

Các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ Trình diễn hát Xoan tại sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”. (Ảnh: BTC)

Sắc màu văn hóa Đất Tổ tại sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”

Chiều 10/10, trong khuôn khổ sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ mang đến những làn điệu hát Xoan, hát Ghẹo đậm sắc thái dân ca vùng Đất Tổ; cùng du khách giao lưu, trải nghiệm gói bánh chưng, giã bánh giầy. 

Lễ hội Đồ uống Hà Nội năm 2026 không chỉ là không gian thưởng thức và trải nghiệm đồ uống mà còn là hành trình kết nối giữa truyền thống với sáng tạo, văn hóa và du lịch, Hà Nội và các địa phương, Việt Nam và bạn bè quốc tế.

[Ảnh] Hàng nghìn người dân thích thú tham dự Lễ hội Đồ uống Hà Nội năm 2026

Từ ngày 9-11/10/2026, tại Công viên Thiên văn học (phường Dương Nội, thành phố Hà Nội), diễn ra Lễ hội Đồ uống Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Hà Nội - Tinh hoa đồ uống Việt” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì tổ chức. Sự kiện thu hút hàng nghìn người dân tham gia tìm hiểu và trải nghiệm.

Các đại biểu tham quan trưng bày những bài thi hay, trình bày đẹp trong lễ trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc Hà Nội 2026.

Bền bỉ nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa đọc

Nhận thức rõ xây dựng văn hóa đọc không phải câu chuyện ngày một, ngày hai, Thành phố Hà Nội liên tục triển khai các hoạt động khuyến khích văn hóa đọc, nhất là với các bạn trẻ. Hành trình bền bỉ ấy đang từng bước đạt được thành công.

Phiên livestream giới thiệu nông sản lần thứ 5 xã Ứng Hòa (Ảnh KIM XUYẾN)

Thu ngân sách đạt kết quả khả quan

Kết thúc quý III/2026, nhiều xã, phường tại Hà Nội đã hoàn thành hoặc thu ngân sách vượt kế hoạch đề ra. Việc các địa phương cùng vào cuộc một cách quyết liệt, hiệu quả là cơ sở quan trọng cho thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay.

Công trường thi công dự án cầu Trần Hưng Đạo (Ảnh Nhà thầu thi công cung cấp)

Đầu tư công tạo bứt phá cho tăng trưởng

Tăng trưởng GRDP của Thành phố Hà Nội quý III/2026 ước đạt 10,02% so với cùng kỳ năm trước, lần đầu tiên trong năm chạm ngưỡng tăng trưởng hai con số và là mức cao nhất trong ba quý. Kết quả này có được là nhờ tốc độ triển khai và giải ngân các dự án đầu tư công.

Khu vực đọc sách tại Nhà văn hóa-Khu thể thao thôn Vạn Điểm.

“Ngôi nhà chung” ở Vạn Điểm

Từ chỗ chỉ là nơi hội họp, Nhà văn hóa-Khu thể thao thôn Vạn Điểm, xã Phú Xuyên (Hà Nội) đang mở ra một không gian gần gũi hơn cho cộng đồng. Đó là nơi người cao tuổi tập dưỡng sinh, trẻ nhỏ vui chơi, các câu lạc bộ gặp gỡ và người dân cùng nhau gìn giữ, quảng bá nghề truyền thống.

Chợ truyền thống từng bước lên không gian số

Từ phương thức bán hàng trực tiếp tại chợ, ghi chép thủ công và giao dịch bằng tiền mặt, các tiểu thương tại chợ Linh Lang và chợ Thành Công, phường Giảng Võ (Hà Nội) đang từng bước làm quen với phương thức kinh doanh trên môi trường số.

Công nhân thoát nước giàu sáng kiến

Nhiều năm gắn bó với hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm thoát nước của Thủ đô, anh Phạm Thành Trung luôn trăn trở tìm tòi, đưa các sáng kiến cải tiến kỹ thuật vào sản xuất với mong muốn giảm vất vả, nặng nhọc cho người lao động và nâng cao hiệu quả công tác tiêu thoát nước, hạn chế úng ngập.