Theo Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội, thời gian gần đây, cơ quan này đã tiếp nhận một số trường hợp người dân đề nghị đóng bù (truy đóng) cho thời gian đã gián đoạn trong quá trình tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, đồng thời mong muốn đóng một lần để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Tuy nhiên, căn cứ Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và Nghị định số 159/2025/NĐ-CP, pháp luật hiện hành không cho phép truy đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với khoảng thời gian người tham gia không đóng trước đó.
Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện chỉ được đóng một lần cho thời gian còn thiếu khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định;
- Thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu không quá 5 năm (60 tháng);
- Đã hoàn thành phương thức đóng đã đăng ký trước đó.
Điểm đáng lưu ý là quy định yêu cầu người tham gia phải kết thúc kỳ đóng đã lựa chọn (thí dụ: đóng theo phương thức 12 tháng, 36 tháng...) trước khi thực hiện đóng một lần cho phần còn thiếu.
Trong một trường hợp cụ thể tại Hà Nội, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có quá trình đóng từ năm 2016, nhưng bị gián đoạn một tháng trong năm 2022. Người này đề nghị được đóng bù thời gian bỏ trống và đóng một lần cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu.
Qua rà soát, cơ quan bảo hiểm xã hội xác định: Khoảng thời gian gián đoạn không thuộc diện được truy đóng; Người tham gia vẫn đang trong thời gian thực hiện phương thức đóng đã đăng ký (đóng 36 tháng). Do đó, chưa đủ điều kiện để giải quyết việc đóng một lần tại thời điểm đề nghị.
Để bảo đảm quyền lợi hưởng lương hưu, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội khuyến nghị người dân duy trì việc đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện liên tục, tránh gián đoạn; Lựa chọn phương thức đóng phù hợp với khả năng tài chính;Chủ động liên hệ cơ quan bảo hiểm xã hội để được tư vấn trước khi thay đổi phương thức hoặc mức đóng.
Sau khi hoàn thành kỳ đóng đã đăng ký và đủ điều kiện theo quy định, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có thể thực hiện đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Theo kế hoạch được thành phố Hà Nội giao trong năm 2026, tỷ lệ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đạt 49% số người trong độ tuổi lao động, số người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đạt 4%.
Số liệu từ Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cho thấy, tính đến hết tháng 4/2026, trên địa bàn Hà Nội có gần 2,5 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, chiếm 48,05% lực lượng trong độ tuổi lao động. Cùng với đó, có hơn 142 nghìn người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, chiếm 3,63% lực lượng lao động trong độ tuổi.
