Ngày 9/6, Tòa án Tối cao Anh đã bắt đầu xét xử vụ kiện bản quyền giữa Getty Images và công ty trí tuệ nhân tạo (AI) Stability AI, đánh dấu một bước ngoặt pháp lý quan trọng liên quan đến việc sử dụng dữ liệu có bản quyền để huấn luyện mô hình AI.
Getty Images, tập đoàn truyền thông có trụ sở tại Seattle (Mỹ), chuyên cung cấp hình ảnh và video sáng tạo, cáo buộc Stability AI đã sao chép trái phép hàng triệu hình ảnh từ nền tảng của mình để đào tạo hệ thống AI tạo ảnh bằng văn bản - Stable Diffusion.
Đây là vụ kiện song song với một hồ sơ khác Getty đang theo đuổi tại Mỹ.
Trong phiên điều trần, Getty khẳng định vụ kiện không phải là cuộc đối đầu giữa công nghệ và sáng tạo mà nhằm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trước hành vi sử dụng trái phép tài sản bản quyền.
Luật sư Lindsay Lane, đại diện Getty, nhấn mạnh: "Hai ngành công nghiệp - sáng tạo và AI -có thể cùng tồn tại và hỗ trợ lẫn nhau. Nhưng điều đó không có nghĩa các công ty AI có thể sử dụng tài liệu bản quyền mà không chi trả".
Stability AI, có trụ sở tại London, phản bác cáo buộc và lập luận rằng quá trình đào tạo mô hình diễn ra ở nước ngoài, không thuộc thẩm quyền xét xử của Anh.
Công ty cũng viện dẫn nguyên tắc “sử dụng hợp lý” để bảo vệ việc sử dụng dữ liệu có bản quyền cho đào tạo AI.
Bên cạnh đó, Stability cho rằng vụ kiện đặt ra mối đe dọa đối với sự phát triển của cả công ty lẫn ngành công nghiệp AI nói chung.
Trước phiên tòa, người phát ngôn của Stability AI cũng khẳng định tranh chấp liên quan đến quyền đổi mới và tự do sáng tạo, lập luận rằng các nghệ sĩ sử dụng công cụ của họ đang sáng tác dựa trên "kiến thức chung của nhân loại" – yếu tố được xem là hợp lý và hợp pháp theo nguyên tắc sử dụng công bằng.
Vụ kiện này là một trong nhiều vụ tranh chấp pháp lý đang nổi lên tại Anh, Mỹ và các quốc gia khác liên quan đến việc các công ty AI sử dụng tài liệu có bản quyền để đào tạo mô hình.
Kể từ khi các công cụ AI như ChatGPT và Stable Diffusion trở nên phổ biến, các ngành sáng tạo đã liên tục lên tiếng lo ngại về nguy cơ xói mòn quyền của nghệ sĩ và tác giả.
Giới chuyên gia nhận định vụ kiện sẽ thiết lập tiền lệ pháp lý quan trọng, có thể định hình các nguyên tắc cấp phép nội dung trong ngành AI toàn cầu.
Phiên tòa thu hút sự quan tâm đặc biệt từ cả giới công nghệ và ngành sáng tạo, trong bối cảnh thế giới vẫn đang tìm kiếm điểm cân bằng giữa đổi mới công nghệ và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
