Sáng 10/12, với 448/449 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Bảo hiểm tiền gửi (sửa đổi). Với 8 chương, 41 điều, luật sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2026.
Theo luật vừa được thông qua, tổ chức bảo hiểm tiền gửi được cho vay đặc biệt từ quỹ dự phòng nghiệp vụ trong trường hợp cho vay đặc biệt với ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, tổ chức tài chính vĩ mô được kiểm soát đặc biệt để thực hiện phương án phục hồi; cho vay đặc biệt với ngân hàng thương mại được kiểm soát đặc biệt để thực hiện chuyển giao bắt buộc; ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô được can thiệp sớm và bị rút tiền hàng loạt, được kiểm soát đặc biệt và bị rút tiền hàng loạt để trả tiền gửi cho người gửi tiền.
Thống đốc Ngân hàng sẽ quy định việc tổ chức bảo hiểm tiền gửi cho vay đặc biệt với tổ chức tín dụng; tổ chức sẽ quyết định việc cho vay đặc biệt có hoặc không có lãi suất, không có tài sản bảo đảm, xây dựng quy định nội bộ về cho vay đặc biệt.
Giải trình tiếp thu nội dung này trước khi luật được bấm nút thông qua, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng cho hay, việc quy định như trên để thống nhất với Luật Các tổ chức tín dụng; khi tổ chức tín dụng được vay đặc biệt từ các tổ chức bảo hiểm tiền gửi khi bị rút tiền hàng loạt, không yêu cầu tổ chức tín dụng này phải đang trong tình trạng được can thiệp sớm, kiểm soát đặc biệt.
Tuy nhiên để bảo đảm chặt chẽ, dự án luật quy định rõ tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi khi tổ chức này được can thiệp sớm hoặc bị rút tiền hàng loạt, được kiểm soát đặc biệt và bị rút tiền hàng loạt. Các tổ chức tín dụng được can thiệp sớm, được kiểm soát đặc biệt sẽ chịu sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ hơn các tổ chức tín dụng khác.
Việc xác định tình trạng “rút tiền hàng loạt”, “can thiệp sớm”, “kiểm soát đặc biệt” cũng đã được quy định với các tiêu chí cụ thể tại Luật Các tổ chức tín dụng và các văn bản hướng dẫn.
Dự thảo luật cũng giao Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định việc tổ chức bảo hiểm tiền gửi cho vay đặc biệt đối với tổ chức tín dụng.
Theo Thống đốc Nguyễn Thị Hồng, tại Điều 39 dự thảo luật quy định rộng hơn, không chỉ các trường hợp “nhằm bảo đảm an toàn hệ thống tổ chức tín dụng, trật tự, an toàn xã hội khi xử lý tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt” như quy định của Luật Các tổ chức tín dụng mà là những trường hợp phát sinh sự cố, khủng hoảng.
Tuy nhiên việc xác định rõ trường hợp “sự cố, khủng hoảng” là khó khả thi vì đây là các trường hợp không lường trước được gắn với các tình huống phát sinh trên thực tế, bao gồm những sự cố phát sinh từ những biến động của tình hình thế giới hoặc những sự cố khủng hoảng có tác động đến hoạt động kinh tế-xã hội nói chung, hoạt động ngân hàng nói riêng như đại dịch Covid-19...
Vì vậy, Điều 39 quy định thẩm quyền Chính phủ quyết định các biện pháp khác để tổ chức bảo hiểm tiền gửi tham gia xử lý sự cố, khủng hoảng, tạo cơ sở để Chính phủ xem xét quyết định áp dụng ngay các biện pháp huy động từ nguồn lực của tổ chức bảo hiểm tiền gửi để ngăn chặn kịp thời sự cố, khủng hoảng, bảo đảm an ninh, an toàn.
