KỶ NIỆM 75 NĂM BÁO NHÂN DÂN RA SỐ ĐẦU (11/3/1951 - 11/3/2026)

Tín hiệu vui từ cây đa Hàng Trống

Ngày 25/5/1987 là một ngày vui. Từ Thủ đô Hà Nội đến Thành phố Hồ Chí Minh, từ miền bắc lan vào miền nam xôn xao bởi một tín hiệu phát ra từ cây đa hơn 300 năm tuổi ở số 71 Hàng Trống, nằm cạnh Hồ Gươm linh thiêng.

Tín hiệu vui từ cây đa Hàng Trống

Buổi sáng hôm ấy, dù chưa đến giờ đọc báo tập thể nhưng bên chiếc điếu cày, chén chè đặc ở phòng bảo vệ các bộ, ngành, từ các bác công chức già ít nói, đến mấy anh viên chức trẻ sôi nổi, hay mấy bác cựu chiến binh ngồi ở hàng nước trong ngõ Văn Chương trên phố Khâm Thiên, anh bạn Việt kiều từ Đức về trong quán phở nổi tiếng ven Bờ Hồ… đều gặp nhau ở một điểm chung về một bài báo. Còn ở thành phố mang tên Bác, buổi sáng có chút xôn xao nhưng đến chiều dư luận mới thật sự sôi động. Từ những quán cóc vỉa hè ở miệt Gò Vấp, Bình Thạnh, Hàng Xanh đến các nhà hàng máy lạnh ở Quận 1, Quận 3, bên ly rượu mạnh, người ta hồ hởi bàn tán, suy luận, dự đoán chung quanh một bài báo in trên trang nhất Báo Nhân Dân số ra ngày hôm ấy. Nói chung, trừ một số người muốn khư khư giữ mãi cái mặt trái của quan điểm “phụ mẫu chi dân”, ôm chặt cái bầu sữa bao cấp, không dám vượt qua lằn ranh hạch toán kinh tế… dị ứng với hai từ “đổi mới” là không được vui, còn lại tất cả đều vui mừng đón nhận nội dung bài báo ngắn gọn của tác giả N.V.L.

Mà, có lẽ người vui nhất là các nhà báo, trước hết là những người làm Báo Nhân Dân. Họ vui như người nông dân Việt Nam từng vui khi đón nhận Chỉ thị 100, nhất là Khoán 10 (chính sách mà Báo Nhân Dân từng nỗ lực ủng hộ) có tác dụng giải phóng sức sản xuất trong nông nghiệp. Lần này, cả nước vui vì tín hiệu được phát ra từ cây đa Hàng Trống báo hiệu rồi đây nguồn năng lượng thông tin, truyền thông sẽ được khơi thông, thúc đẩy dòng chảy đổi mới sẽ ngày càng gia tăng lưu tốc, cuốn phăng các hòn đá bảo thủ, trì trệ, các “cục máu đông” quan liêu bao cấp, làm cho dòng chảy đổi mới trong trẻo, thông thoáng.

Tín hiệu gì mà nhân dân vui đến thế? Đó là một bài báo, hay nói đúng hơn là một chuyên mục mới được đăng trang trọng trên trang nhất của Báo Nhân Dân, cơ quan Trung ương của Đảng Cộng sản Việt Nam, có tiêu đề rất ấn tượng: “Những việc cần làm ngay”. Tác giả của bài báo ngắn gọn, dễ hiểu, giàu chất liệu thông tin, đầy tính chiến đấu này ký tên là N.V.L. Trong tâm trạng phấn khởi, người ta suy luận “đoán già đoán non”: N.V.L nghĩa là Nói và Làm; N.V.L là ông Mười Cúc, là ông Nguyễn Văn Linh (Mười Cúc là bí danh của đồng chí Nguyễn Văn Linh).

122.jpg
Bài viết của đồng chí Nguyễn Văn Linh trên Báo Nhân Dân đăng ngày 24/5/1987.

Nhà báo Hữu Thọ nhớ lại và kể: Tối 24/5/1987, lúc ấy ông đang trực báo thì bác bảo vệ chuyển cho phong thư và cho hay có một người đàn ông trung niên đi xe La Dalat đến gửi thư này cho Ban Biên tập. Sau khi xem nội dung, ông vội báo cáo với Tổng Biên tập Hà Đăng và hội ý Ban Biên tập và họ quyết định đăng (cũng là mở chuyên mục) bài báo “Những việc cần làm ngay” của cộng tác viên N.V.L trên trang nhất Báo Nhân Dân.

Quyết định này thể hiện trí tuệ, bản lĩnh chính trị, sự mẫn cảm nghề nghiệp và tinh thần dũng cảm, quyết đoán của lãnh đạo Báo Nhân Dân. Khi quyết định đăng bài của cộng tác viên N.V.L, hẳn Ban Biên tập cũng không ngờ bài báo đã gây ra hiệu ứng mạnh và sức lan tỏa nhanh đến vậy.

Nhà báo Mai Sông Bé nguyên là Giám đốc Đài PTTH Đồng Nai, nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Đồng Nai. Ông là độc giả lâu năm của Báo Nhân Dân, người đã tâm huyết sưu tầm ấn phẩm Nhân Dân hằng tháng, đóng thành tập phục vụ bạn đọc tại Thư viện tư nhân ở Cù lao Rùa, phường Tân Khánh, Thành phố Hồ Chí Minh.

Chuyên mục “Những việc cần làm ngay” với sự đóng góp bài báo giàu chất lửa, đầy ắp tính nhân văn của cộng tác viên N.V.L đã “bấm trúng huyệt” của đất nước vừa qua cơn vật vã của thất bại giá-lương-tiền làm giá cả tăng phi mã, lạm phát ở mức 774% làm lòng dân đau đáu nỗi niềm.

Từ thực tiễn kết quả đổi mới đất nước, mở đường cho báo chí đổi mới và báo chí đổi mới đã dấn thân phụng sự đất nước đổi mới, chúng ta có thể khẳng định: Ngày 25/5/1987 - ngày mở đầu chuyên mục “Những việc cần làm ngay” là ngày mở đầu của sự nghiệp đổi mới báo chí cách mạng Việt Nam. Sẽ có nhiều bài học kinh nghiệm quý báu được rút ra từ 40 năm đổi mới báo chí bắt đầu từ tín hiệu vui phát ra từ cây đa Hàng Trống, không những cho báo chí cách mạng Việt Nam mà cho cả báo chí cách mạng của thế giới, tôi nghĩ như vậy.

Có thể bạn quan tâm

Bộ Công an hỗ trợ nhà ở cho gia đình ông A Drua tại thôn Kon Teo Đăk Lấp, xã Đăk Pxi.

Không chỉ giữ gìn bình yên mà còn chăm lo mái ấm

Những ngày này, các xã vùng cao Đăk Pxi, Đăk Hà, Đăk Mar (tỉnh Quảng Ngãi) đang đón thêm những công trình an sinh thiết thực. Được triển khai từ sự phối hợp giữa Văn phòng Bộ Công an và Công an tỉnh Quảng Ngãi, các công trình đã góp phần cải thiện đời sống, vun đắp sự gắn bó giữa lực lượng công an với đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Rút ngắn khoảng cách giữa quy định và thực tế

Cùng với sự phát triển của xã hội, công tác xây dựng luật đang có nhiều thay đổi nhanh chóng và tích cực. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong năm 2025 vừa qua, Quốc hội nước ta đã thông qua gần 90 đạo luật. Đây là dấu ấn lịch sử trong quá trình xây dựng và sửa đổi hệ thống pháp luật cho phù hợp thực tiễn đời sống.

Ấn Độ có khả năng cung cấp nguồn nguyên phụ liệu lớn cho ngành dệt may, giúp doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung. Ảnh: NAM HẢI

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Ấn Độ

Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường đang mở ra một giai đoạn phát triển mới trong quan hệ Việt Nam-Ấn Độ. Trên nền tảng tin cậy chính trị được bồi đắp qua nhiều thập niên, hai nước đang đứng trước những cơ hội lớn để chuyển hóa tầm nhìn chung, sự hội tụ chiến lược thành các chương trình hợp tác thực chất trong nhiều lĩnh vực tiềm năng.

Phát triển du lịch cộng đồng gắn với đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Gia Lai.

Gia Lai phát huy sức mạnh đại đoàn kết từ bức thư của Bác Hồ

“Tôi tuy xa, nhưng lòng tôi và Chính phủ vẫn gần gũi đồng bào” - lời Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam tại Pleiku năm 1946 thể hiện tình cảm sâu nặng với đồng bào và tư tưởng nhất quán về một Nhà nước gắn bó với nhân dân, vì nhân dân. 80 năm qua, tinh thần ấy vẫn đặt ra trách nhiệm chăm lo, củng cố khối đại đoàn kết và bảo đảm sự phát triển của mọi dân tộc trong cộng đồng Việt Nam.

Không còn chỉ là lãi lỗ

Quán bún đầu ngõ ồn ào từ lúc nào. Nồi nước dùng tỏa khói nghi ngút. Chiếc xe máy vừa dắt ra đã có xe khác điền vào chỗ trống. Bà chủ đứng chắn giữa lối đi, đang phân bua với người đối diện: "Giờ làm gì cũng phải cẩn thận, không như trước được nữa".

Vinh danh những "sứ giả" tiếng Việt. Ảnh: VB

Những mảnh ghép quê hương (kỳ 1)

Ngày 2/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN), thể hiện sự quan tâm sâu sắc, thường xuyên và nhất quán của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng NVNONN, khẳng định công tác NVNONN luôn có vị trí quan trọng trong chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc. NVNONN là lực lượng làm thông tin đối ngoại đặc biệt, cầu nối giữa Việt Nam với thế giới đồng thời tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Nghịch lý phí chồng phí

Tôi ở chung cư. Hầm để ô-tô chứa được khoảng 140 chiếc. Ngày nắng ráo, hầm xe còn già nửa. Nhưng mấy hôm nay mưa rả rích suốt, căn hầm gần như trống không. Mua xe mà chỉ được dùng “dè sẻn” khi mưa gió, rét buốt, ấy là cái khổ của nhiều người ở một đô thị quá đông đúc, phố nào cũng “cấm đỗ, cấm dừng” như Hà Nội.

Thiếu tá Trương Mai Hoa và Đại úy Đặng Thị Thanh Phượng được vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Vinh dự dưới cờ Đảng ở Bentiu

Với các quân nhân đang thực hiện nhiệm vụ tại Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ ở Nam Sudan, việc được đứng trong hàng ngũ của Đảng là một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời quân ngũ và quá trình phấn đấu của mỗi đồng chí.

Trừng phạt và nhân văn

Gần 100 lỗi vi phạm, trong đó có 96 lỗi vi phạm giao thông và tổng tiền phạt 474,6 triệu đồng là hậu quả một lái xe ở xã Xuân Lũng (Phú Thọ) phải gánh chịu do thiếu ý thức tuân thủ pháp luật. Người này rơi vào tình trạng “khóc dở, mếu dở” khi bị phạt số tiền lớn gấp nhiều lần giá trị chiếc ô-tô “cà tàng” của mình.

Cụ Phí Văn Bái (1914-2014).

Báo Khởi nghĩa và Tuốt kiếm, trước Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội

Ngay trước ngày Tổng khởi nghĩa 19/8/1945 ở Hà Nội đã xuất hiện hai tờ báo của mặt trận Việt Minh có tên gọi Khởi nghĩa và Tuốt kiếm. Một trong hai người chủ nhiệm kiêm chủ bút đầu tiên là cụ Phí Văn Bái (1914-2014), sinh thời trú tại đường Trường Chinh, Thành phố Hà Nội.

Các nhà văn thực tế tại doanh trại Sư đoàn 302.

Dải ngân hà vùng duyên hải

Miền Đông Nam Bộ những ngày cuối tháng 5 nắng nóng. Mùa khô chưa qua, mùa mưa chưa đến. “Cây lúa non chờ từng cơn mưa nhỏ, cây lúa trổ chờ nước đổ trên nguồn”, còn chúng tôi chờ xe Sư đoàn 302 qua đón dưới cơn mưa rực rỡ đầu mùa mong đợi. Cơn mưa dào dạt đến như lời chào mùa hạ, một điềm báo an lành.

Thế giới ảo và những bản án có thật

Trong vài ngày qua, vụ việc tranh cãi giữa những tay “giang hồ” gây náo loạn không gian mạng đã được cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc. Cuộc “livestream” của các đối tượng tại một địa điểm thuộc tỉnh Bắc Ninh đã mang lại kết quả không mấy có hậu cho cả “nạn nhân” lẫn thủ phạm. Cơ quan công an đã khởi tố Nguyễn Văn Hợi (nick mạng là Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và sau đó là Trần Đình Tiệp (nick mạng Vua quạt)… những người tham gia trực tiếp vào vụ việc.

Lo cho “thế hệ sandwich”

Đến ngưỡng tuổi 40, mốc được xem là bắt đầu giai đoạn trung niên, trọng tâm câu chuyện giữa tôi và bạn bè hình như đã thay đổi. Chúng tôi vẫn nhắc kỷ niệm xưa, vẫn “chém gió” về thời sự trong nước và thế giới, nhưng cuối cùng bao giờ cũng quay về những lo toan. Lo bố mẹ già, lo con chuyển cấp, lo sức khỏe đi xuống, lo mất việc, lo cơm áo gạo tiền… Sự trải lòng, dù không thay đổi được thực tế, vẫn trở thành nhu cầu tự thân trong cuộc gặp của mỗi chúng tôi.

Hoạt động của Đoàn ngoại giao tại Hà Nội. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Phát huy vai trò tiên phong toàn ngành đối ngoại

“Để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và thực hiện thắng lợi các mục tiêu mà Đại hội XIV của Đảng đã đề ra, điều quan trọng nhất là phải đổi mới tư duy, đổi mới cách làm và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện. Trên tinh thần đó, chúng tôi đang xây dựng và hướng tới một phương châm hành động chung của toàn ngành Ngoại giao: Định hướng đúng - Kỷ luật nghiêm - Chuyên môn giỏi”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung chia sẻ với báo chí nhân dịp Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 diễn ra từ ngày 1-7/8 tại Hà Nội.

Không quên những người nằm xuống

Không lễ cưới, không giấy đăng ký kết hôn, những gì liệt sĩ Huỳnh Văn Quên để lại cho người yêu chỉ là câu hẹn ước “Thắng trận này, anh sẽ về cưới em”. Nhưng ông Quên mãi mãi không về. 58 năm sau ngày ông hy sinh, bà Nguyễn Thị Lệ, nay vừa được công nhận vợ liệt sĩ, đỏ hoe đôi mắt khi cầm trên tay tấm di ảnh được phục dựng của chồng.

Phương pháp giám định ADN đóng vai trò quan trọng giải mã danh tính cho các liệt sĩ. Ảnh: LÊ MINH

Nỗi đau không của riêng ai

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng những vết thương mà nó để lại trên mảnh đất hình chữ S vẫn chưa trọn vẹn lên da non. Giữa những ngày tháng 7 tri ân, lòng người Việt Nam lại quặn thắt khi nhớ về hàng trăm ngàn người con ưu tú vẫn đang nằm lại đâu đó giữa đại ngàn sâu thẳm, dưới lòng sông lạnh lẽo hay mang trên mình tấm bia mộ “chưa biết tên". Đây là “nỗi đau không của riêng ai”, mà là nỗi đau của cả dân tộc cần được chữa lành.

Tặng quà cho Đội quy tập hài cốt liệt sĩ

Tặng quà cho Đội quy tập hài cốt liệt sĩ

Vừa qua tại Khóm 7, xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị, Nhóm Ong chăm (Hà Nội) đã trao tặng 16 suất quà trị giá tương đương 20 triệu đồng cho Đội quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Đoàn kinh tế - Quốc phòng 337 (Quân khu 4).

Các đại biểu tham dự Lễ tưởng niệm đặc biệt trên biển Qui Thiện.

Lễ tưởng niệm đặc biệt trên biển Qui Thiện

Tháng 7, trên hành trình công tác, Đoàn công tác đi khảo sát, nắm tình hình tại các vùng biển, đảo ven bờ miền trung do đồng chí Trung tướng Bùi Quốc Oai, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam làm Trưởng đoàn, đã tổ chức Lễ tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ Đoàn tàu không số tại điểm C43 B, vùng biển Qui Thiện, tỉnh Quảng Ngãi - Vùng biển thiêng liêng ghi dấu một trong những chiến công bi tráng của Đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại.