Thúc đẩy văn hóa đọc trên nền tảng số

Có mặt ở Việt Nam từ năm 2019, nghe podcast đã trở thành xu hướng thịnh hành trong giới trẻ. Tận dụng lợi thế công nghệ, những nhà sáng tạo nội dung podcast đang góp phần hình thành và phát triển văn hóa đọc trên nền tảng số.
Một cuộc tọa đàm về xu hướng nghe podcast và thói quen đọc sách tại Hà Nội.
Một cuộc tọa đàm về xu hướng nghe podcast và thói quen đọc sách tại Hà Nội.

Podcast là các tệp âm thanh kỹ thuật số có sẵn trên internet và người dùng có thể tải về để nghe trên các thiết bị như máy tính, điện thoại, máy tính bảng,...

Với sự phổ biến và phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội như Facebook, Instagram, YouTube, Zalo, TikTok, cùng các ứng dụng nghe podcast thông dụng như Itunes, Spotify, Google podcast, Soundcloud..., sự xuất hiện của podcast đang thay đổi thói quen nghe đọc, góp phần hình thành phong cách giải trí mới.

Trong đó, Spotify trở thành ứng dụng được người sáng tạo nội dung và người nghe podcast yêu thích với hàng trăm chủ đề, nội dung đa dạng từ tài chính, phong cách sống, nghệ thuật đến chia sẻ kiến thức, đọc truyện, định hướng bản thân…

Phát triển mạnh mẽ trong thời gian cách ly xã hội do dịch Covid-19, đến nay, podcast vẫn đang là sự lựa chọn của nhiều người. Không giới hạn khung chương trình phát sóng như radio hay cần một không gian nhất định như dành cho đọc sách giấy, người nghe podcast hoàn toàn chủ động lựa chọn thời gian, nội dung quan tâm hay thậm chí cả giọng đọc yêu thích.

Tận dụng các lợi thế, người sản xuất podcast nhanh chóng tiếp cận người nghe qua việc xây dựng kênh podcast và sáng tạo nội dung. Các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, tài chính, kinh tế, chăm sóc sức khỏe... đều được đề cập, phản ánh và chia sẻ.

Nhiều kênh podcast thú vị và bổ ích thu hút lượng người theo dõi rất lớn. Có thể kể đến như Vietcetera đang chạy trên các nền tảng như YouTube, Spotify. Nội dung podcast truyền cảm hứng với chủ đề đa dạng, hiện đại, nắm bắt xu hướng và thời cuộc.

Kênh Vietnam Innovators là những buổi trò chuyện, đối thoại với những chuyên gia trong lĩnh vực kinh doanh; kênh Have a Sip với các thảo luận, chia sẻ về đời sống văn hóa, nghệ thuật, giải trí, phong cách…

Một kênh podcast đang truyền cảm hứng mạnh mẽ cho giới trẻ là The Present Writer, người sáng lập là tiến sĩ giáo dục tại Mỹ Nguyễn Phương Chi, đồng thời cũng là một blogger và người viết sách.

Với những đề tài đang được xã hội quan tâm như du học, giáo dục, học tiếng Anh, kỹ năng mềm, du lịch, phong cách sống, podcast của chị đang hằng ngày chia sẻ thông điệp về sống đẹp, về phát triển bản thân và chủ nghĩa tối giản tới cộng đồng người Việt trong nước và quốc tế.

Ghi-đông Radio cũng là podcast truyền cảm hứng tích cực, cân bằng cuộc sống thông qua những câu chuyện về hành trình những người trẻ đi tìm hạnh phúc cho riêng mình, xoay quanh các chủ đề chất lượng sống, tâm lý và tình yêu. Podcast của Ghi-đông được phát hành hằng tuần trên các nền tảng Spotify, Zing Mp3, Apple Podcast.

Các câu chuyện của Ghi-đông lan tỏa mạnh mẽ trong giới trẻ bởi các thông điệp tích cực. Kênh podcast Minh Niệm của nhà sư Thích Minh Niệm, một nhà sư hiện đang tu tập và giảng dạy về thiền tâm lý trị liệu ở Việt Nam, chia sẻ, thuyết giảng, hướng dẫn kỹ năng sống cho sinh viên và phật tử.

Chia sẻ góc nhìn về xu hướng nghe podcast và thói quen đọc sách truyền thống, dịch giả Trịnh Lữ cho rằng: Theo kinh nghiệm của bản thân, khi đọc sách, tôi hiểu theo cái hiểu của mình. Khi đọc từng con chữ, trong đầu là tiếng của chính mình và thông tin nghe bằng chính giọng của mình ngấm rất lâu. Còn nghe podcast là nghe giọng của người khác, tâm lý nghe podcast mang tính chất giải trí, dùng để truyền tải, chia sẻ những thứ nhẹ nhàng.

Với đặc tính tiện lợi, nghe mọi nơi, chủ động lựa chọn thời gian và nội dung muốn nghe, podcast mở ra cơ hội cho các nhà sáng tạo nội dung số. Việc sản xuất podcast tương đối đơn giản nên mỗi ngày đều có những tập podcast mới do cá nhân sản xuất, chủ động chia sẻ, phát hành, quảng bá.

Tuy nhiên, nội dung và chất lượng podcast là yếu tố để thu hút người nghe. Bên cạnh các kênh podcast có giá trị và nội dung, nhiều kênh podcast mang tính giải trí, thông tin không được thẩm định và kiểm duyệt. Vì vậy, sách giấy truyền thống vẫn được nhiều người lựa chọn.

Theo một thống kê, phần lớn người nghe podcast làm việc đa nhiệm, tức là làm nhiều việc cùng một lúc. Vì vậy, tỷ lệ nghe radio cũng như nghe podcast trên các nền tảng tăng lên. Sở hữu kênh YouTube Nhà báo Phan Đăng với 213 nghìn người đăng ký, là người viết và xuất bản khá nhiều cuốn sách, nhà báo Phan Đăng bày tỏ sự đồng cảm với dịch giả Trịnh Lữ về việc đọc sách truyền thống.

Bản chất việc đọc một cuốn sách là người đọc đang đối thoại với tác giả và sâu thẳm là đối thoại với chính mình. Chúng ta có thể vừa nghe sách nói vừa rửa bát, nhưng nếu chỉ nghe bằng tai, chỉ tiếp cận ngoại ngôn mà không có nội ngôn, đối thoại với tác giả hay nội tâm của chính mình để tạo ra những đường hằn trong não, thì đó là một sự đáng tiếc rất lớn.

Chưa khi nào việc tiếp cận thông tin hay tri thức lại rộng mở và thuận tiện như hiện nay. Bên cạnh hệ thống thư viện nhà nước, thư viện tư nhân và các phòng đọc do các cá nhân yêu thích văn hóa đọc mở ra, mỗi chiếc điện thoại thông minh lại là một thư viện di động, cung cấp tri thức mọi lúc, mọi nơi.

Dù đọc truyện, đọc sách hay thưởng thức các tác phẩm văn học, sự phát triển của công nghệ đang mang đến một hình thức tiếp cận tri thức vô cùng năng động và tiện lợi. Sự giao thoa giữa phương pháp đọc truyền thống và cách nghe hiện đại, giữa đọc sách truyền thống và nghe podcast, đều góp phần xây dựng và hình thành thói quen đọc sách, hỗ trợ hiệu quả cho hành trình tiếp cận và tiếp thu tri thức.

Có thể bạn quan tâm

"Cảm ơn âm nhạc" ghi dấu sự trở lại của Ban nhạc Quả dưa hấu. (Ảnh: Ê-kíp sản xuất)

Ban nhạc Quả dưa hấu trở lại với MV “Cảm ơn âm nhạc”

Tối 28/1, Ban nhạc Quả dưa hấu ra mắt MV “Cảm ơn âm nhạc”, như món quà nghệ thuật đặc biệt gửi đến người yêu nhạc. Ca khúc nằm trong live concert “Bản ghi nhớ” dự kiến sẽ diễn ra giữa tháng 3/2026, chính thức đánh dấu sự tái hợp của các thành viên Quả dưa hấu sau gần ba thập kỷ rời sân khấu chung.

Nhiều ca sĩ được giới trẻ yêu thích sẽ tham gia chương trình Đón Tết Nguyên đán Toàn cầu 2026 tại Hà Nội và Hải Phòng.

Chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật đặc sắc Việt Nam-Trung Quốc chào Xuân Bính Ngọ 2026

Trong không khí hân hoan đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật Việt Nam-Trung Quốc “Đón Tết Nguyên đán toàn cầu 2026 (Global Youth Spring Festival Gala - Bạn đồng hành của tuổi thanh xuân)” sẽ diễn ra tại Hà Nội và Hải Phòng với chuỗi hoạt động sôi động và đặc sắc.

Không gian trưng bày các tác phẩm nổi bật do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành.

Ra mắt sách của Đại tướng Phan Văn Giang về xây dựng Quân đội trong kỷ nguyên mới

Ngày 27/1, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân phối hợp Cục Tuyên huấn ra mắt cuốn sách "Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới" của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng.

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Nhằm cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân một cách hệ thống thông tin về các đơn vị hành chính trong cả nước sau sáp nhập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách "Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp" của hai tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long.

Hình tượng chú Tễu được tiếp cận như một biểu tượng văn hóa, kết tinh giữa nghệ thuật ẩm thực và những giá trị gắn với tình thân gia đình.

Kể câu chuyện văn hóa ẩm thực Việt từ hình ảnh chú Tễu

Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, chú Tễu của nghệ thuật múa rối nước là một hình tượng quen thuộc và giàu ý nghĩa. Tên gọi “Tễu” được cho là bắt nguồn từ chữ “Tiếu”, nghĩa là cười. Nụ cười của chú Tễu mộc mạc, hóm hỉnh nhưng ẩn chứa trí tuệ dân gian, tinh thần lạc quan và khát vọng an hòa của người Việt.

Đoàn công tác UNESCO khảo sát thực địa tại Tháp Nhạn, Tuy Hòa. (Ảnh: UNESCO)

UNESCO hỗ trợ khẩn cấp cho Việt Nam sau các thảm họa thiên tai năm 2025

Trước những thiệt hại nặng nề do chuỗi bão lũ gây ra vào cuối năm 2025, Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany chính thức công bố khoản hỗ trợ khẩn cấp nhằm bảo vệ di sản văn hóa và duy trì hoạt động giáo dục tại các cộng đồng bị ảnh hưởng với tổng ngân sách huy động khoảng 740.000 USD (tương đương khoảng 19,4 tỷ đồng).

Bộ sách "Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong suốt nhiều thế kỷ.

Ra mắt bộ sách có giá trị về lịch sử văn học Việt Nam

"Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" là sản phẩm của một quá trình nghiên cứu, phê bình công phu các tác phẩm văn học thành văn và văn học truyền miệng, từ khởi thủy đến nửa đầu thế kỷ XIX; góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong nhiều thế kỷ.