Thúc đẩy đổi mới vì an ninh lương thực

Áp dụng khoa học-công nghệ và các sáng kiến đổi mới để bảo đảm an ninh lương thực là chủ đề chính được bàn thảo tại Hội nghị thượng đỉnh an ninh lương thực toàn cầu vừa diễn ra ở Anh. Những cú sốc nghiêm trọng, diễn ra đồng thời từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh và xung đột đang khiến hệ thống lương thực toàn cầu trở nên mong manh, dễ bị tổn thương hơn bao giờ hết.
Thủ tướng Anh phát biểu khai mạc Hội nghị thượng đỉnh an ninh lương thực toàn cầu.
Thủ tướng Anh phát biểu khai mạc Hội nghị thượng đỉnh an ninh lương thực toàn cầu.

Thu hút sự tham gia của đại diện khoảng 20 quốc gia và các tổ chức quốc tế, Hội nghị thượng đỉnh an ninh lương thực toàn cầu diễn ra ngày 20/11 tại London, Anh đã nêu bật tầm quan trọng của việc khai thác tiềm năng từ công nghệ hiện đại trong ngăn chặn khủng hoảng lương thực.

Phát biểu tại phiên khai mạc hội nghị, Thủ tướng Anh Rishi Sunak kêu gọi cộng đồng quốc tế chung tay giải quyết các nguyên nhân cơ bản gây mất an ninh lương thực, trong đó nổi bật là biến đổi khí hậu. Nhà lãnh đạo nước Anh nêu rõ: Thế giới cần có sự thay đổi cơ bản trong phương thức tiếp cận vấn đề an ninh lương thực, theo đó cần khai thác toàn bộ sức mạnh của khoa học-công nghệ để bảo đảm nguồn cung lương thực, thực phẩm có khả năng phục hồi trước những mối đe dọa từ xung đột, hạn hán, lũ lụt.

Thế giới cần có sự thay đổi cơ bản trong phương thức tiếp cận vấn đề an ninh lương thực.

Thủ tướng Anh Rishi Sunak

Điểm nhấn chính của hội nghị là việc Anh công bố thành lập Trung tâm khoa học trực tuyến, nhằm liên kết các nhà khoa học đang nghiên cứu, phát triển các loại cây trồng có khả năng kháng bệnh và có sức chống chịu tốt hơn trước tác động từ biến đổi khí hậu. Theo truyền thông Anh, quốc gia này đang thúc đẩy phát triển những giống cây trồng tiên tiến như giống lúa chịu ngập, lúa mì kháng bệnh, khoai lang giàu vitamin...

Giới chuyên gia nhận định, Anh đang tăng tốc hành động để nắm vị thế là một trong những trung tâm công nghệ hàng đầu thế giới, đặc biệt sau khi Xứ sở Sương mù đăng cai thành công Hội nghị thượng đỉnh về an toàn AI toàn cầu vào đầu tháng 11 vừa qua. Tại Hội nghị an ninh lương thực toàn cầu mới đây, Thủ tướng Anh Rishi Sunak cũng thúc giục các nước khai thác AI để chấm dứt tình trạng suy dinh dưỡng.

Trên thực tế, các công cụ AI đang hỗ trợ hiệu quả cho người nông dân, giúp ứng phó tình trạng mất an ninh lương thực. Với Farmer.CHAT - một ứng dụng chatbot sử dụng AI được cài trên điện thoại di động, người nông dân dễ dàng nhận được sự tư vấn, giúp đỡ từ giới chuyên gia trong quản lý vụ mùa, tăng năng suất, cải thiện tưới tiêu, kiểm soát thuốc trừ sâu.

Các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra với tần suất ngày càng tăng đang đe dọa nghiêm trọng kế hoạch an ninh lương thực của nhiều nước. Điều phối viên nhân đạo của Liên hợp quốc tại Somalia George Conway cho biết, khoảng 4 triệu người dân nước này phải gánh chịu các mức độ khủng hoảng an ninh lương thực khác nhau do hiện tượng thời tiết El Nino.

Somalia đã trải qua một đợt hạn hán kéo dài và tồi tệ nhất trong 40 năm qua, dẫn đến nguy cơ cao xảy ra nạn đói. Theo thống kê của Chính phủ Anh, năm 2023, có gần một tỷ người đứng trước tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng và hiện có 45 triệu trẻ em dưới 5 tuổi đang bị suy dinh dưỡng cấp tính.

Nguồn tài chính đầy đủ chính là yếu tố quan trọng, tiên quyết để các quốc gia cải thiện hệ thống lương thực, thực phẩm. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã kêu gọi khoản đầu tư trị giá 500 tỷ USD mỗi năm để giúp các nước đang phát triển cải thiện hệ thống lương thực. Tại Hội nghị mới diễn ra ở London, Anh - với vai trò chủ nhà - đã cam kết tài trợ 100 triệu bảng Anh để hỗ trợ các điểm nóng về nạn đói, suy dinh dưỡng trên thế giới, đồng thời công bố nhiều khoản tài trợ khác.

Triển khai các sáng kiến chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm là nhiệm vụ cấp bách để bảo đảm an ninh lương thực. Hội nghị vừa qua tại Anh khẳng định tầm quan trọng của việc xây dựng hệ thống lương thực bền vững, chống đỡ tốt trước rủi ro, nhất là cú sốc khí hậu, là tiền đề quan trọng để cộng đồng quốc tế tiếp tục bàn thảo về các giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu tại Hội nghị COP28 sắp tới.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.