Các bác sĩ Khoa Điều trị tích cực (Bệnh viện Nội tiết Trung ương) vừa cứu thành công một trường hợp bệnh nặng hiếm gặp. Ca bệnh nam giới 55 tuổi rơi vào tình trạng sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan do viêm tụy cấp nặng, trên nền nhiều bệnh lý mạn tính và uống rượu nhiều năm.
Bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn diễn biến nhanh và phải lọc máu liên tục
Người bệnh T.V.C (trú tại Gia Lâm, Hà Nội) được đưa vào viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, khó thở, mệt lả và huyết áp tụt sâu.
Khai thác tiền sử bệnh cho thấy, trước đó hai ngày, bệnh nhân xuất hiện cơn đau vùng thượng vị lan ra sau lưng, sốt và ngày càng khó thở. Khi tiếp nhận, các bác sĩ ghi nhận bệnh nhân sốt cao, tím tái, nhịp thở nhanh, huyết áp rất thấp và có dấu hiệu suy hô hấp cấp.
Các bác sĩ cho biết, bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường, gout mạn tính, suy thượng thận do dùng thuốc nhiều năm và đặc biệt là thói quen uống rượu kéo dài. Đây đều là những yếu tố khiến tình trạng viêm tụy cấp trở nên nặng và diễn tiến nhanh hơn.
Xét nghiệm cho thấy Creatinin máu tăng: 199umol/l, lactat máu: 16.3mmol/l, Pro- calcitonin: 85.1ng/ml. Tình trạng người bệnh diễn tiến nặng, xuất hiện suy đa cơ quan, vì vậy ê-kíp quyết định hỗ trợ hô hấp bằng thở máy xâm nhập, bù dịch, duy trì 2 vận mạch liều cao, sử dụng kháng sinh phổ rộng và áp dụng phương pháp lọc máu liên tục.
Đây là kỹ thuật cao, giúp loại bỏ độc chất và các chất gây viêm ra khỏi máu, cân bằng nội môi, hỗ trợ cơ thể phục hồi trong các trường hợp sốc nhiễm khuẩn nặng.
Sau gần ba ngày được lọc máu và chăm sóc toàn diện, tình trạng của người bệnh cải thiện rõ rệt. Người bệnh tỉnh táo, huyết động, hô hấp ổn định hơn, dừng lọc máu liên tục, cắt được vận mạch và từng bước được cai máy thở. Đến ngày thứ ba, bệnh nhân đã có thể rút ống nội khí quản và chuyển sang thở oxy dòng thấp.
Những ngày tiếp theo, chỉ số sinh tồn trở lại bình thường, không còn sốt, huyết áp ổn định, bụng mềm và người bệnh ăn uống tốt hơn. Hiện tại, người bệnh hoàn toàn tỉnh táo, hô hấp ổn định và đang tiếp tục được theo dõi.
Theo các bác sĩ nội tiết, viêm tụy cấp, đặc biệt ở người có thói quen uống rượu và mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường hay gout, có thể diễn tiến cực kỳ nhanh và gây nguy hiểm tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Nhờ áp dụng các kỹ thuật hồi sức hiện đại, trong đó có lọc máu liên tục, các bác sĩ đã giúp người bệnh vượt qua giai đoạn nguy hiểm nhất và phục hồi từng ngày.
Dấu hiệu và triệu chứng của viêm tụy cấp
Theo các bác sĩ, viêm tụy cấp là một trong những bệnh lý về đường tiêu hóa có diễn biến phức tạp. Nhiều trường hợp cấp tính, bệnh khởi phát đột ngột, có thể gây tử vong do biến chứng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Ở cơ thể bình thường, tuyến tụy sẽ giải phóng các loại enzyme vào ruột non để tiêu hóa thức ăn. Các men này sau khi được tiết ra sẽ được di chuyển đến tá tràng để kích hoạt chức năng. Tuy nhiên, do một số lý do nào đó cho các tế bào nang tuyến trở nên nhạy cảm khiến các enzyme hoạt động sớm ngay trong lòng ống tụy. Lúc này, men tụy sẽ phá hủy các mô dẫn đến tình trạng viêm tụy cấp.
Các trường hợp viêm tuyến tụy cấp tính có thể xảy ra đột ngột từ mức độ nhẹ đến nặng, thậm chí là tử vong.
Triệu chứng của viêm tụy cấp bao gồm các dấu hiệu: Đau bụng lan tỏa ra sau lưng; triệu chứng có thể trầm trọng hơn sau khi ăn các thực phẩm giàu chất béo; chướng bụng và đau; buồn nôn và ói mửa; sốt; tăng nhịp tim.
Các bác sĩ cho biết, những nguyên nhân phổ biến nhất hiện nay gây bệnh viêm tụy cấp phải kể đến, đó là rượu, bia. Bởi men bia, rượu sẽ làm rối loạn men tụy, kích thích tuyến tụy tăng tiết enzyme vào ruột non từ đó dẫn đến viêm. Uống bia, rượu quá nhiều có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như xuất huyết hoại tử, suy thận,...
Nguyên nhân tiếp theo đó là những trường hợp ống mật hay ống tụy bị tắc nghẽn do sỏi, giun, dị vật hay khối u,... cũng có thể dẫn đến tình trạng viêm tụy cấp.
Do tăng Triglyceride máu, bởi nồng độ Triglyceride trong máu tăng cao sẽ kích thích quá trình phân hủy tại tuyến tụy tạo ra các acid béo tự do, gây ra tình trạng viêm tụy cấp.
Tiền sử phẫu thuật những vùng chung quanh tuyến tụy hoặc chấn thương có thể là yếu tố làm tăng nguy cơ gây viêm.
Một số rối loạn chuyển hóa hoặc nhiễm vi trùng, chất độc hóa học,... cũng được xem là nguyên nhân dẫn đến viêm tuyến tụy cấp tính.
Theo các bác sĩ, viêm tụy có thể xảy ra với bất cứ ai, nhưng phổ biến hơn ở những người có các yếu tố nguy cơ nhất định như: Sỏi mật (do sỏi mật có thể chặn ống tụy từ đó gây ra viêm tụy cấp); nghiện bia, rượu nặng.
Để phòng ngừa tình trạng viêm tuyến tụy cấp tính, người bệnh cần chú ý xây dựng lối sống khoa học, lành mạnh để tăng cường sức đề kháng như chế độ dinh dưỡng hợp lý, tập thể dục đều đặn,...
Không lạm dụng bia rượu, nếu có thể thì tốt nhất loại bỏ hoàn toàn đối với loại đồ uống độc hại này. Không hút thuốc lá hay sử dụng các chất kích thích khác. Hạn chế sử dụng thực phẩm quá nhiều tinh bột, dầu mỡ, đồ chiên nóng, đồ hộp,... Duy trì cân nặng ở mức độ ổn định và uống nhiều nước mỗi ngày.
