Một phút liều lĩnh, hậu quả không thể cứu vãn
Một tối cuối tháng 9/2026, tại một khu đô thị ở Hà Nội, vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng liên quan nhóm thanh thiếu niên lạng lách, phóng nhanh đã cướp đi sinh mạng của một nhà khoa học trẻ, còn nhiều hoài bão. Người trực tiếp gây tai nạn, một thanh niên sinh năm 2011 cũng bị thương nặng. Bi kịch một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng thanh thiếu niên tụ tập, điều khiển phương tiện nguy hiểm, coi thường pháp luật và tính mạng của người khác.
Theo Thạc sĩ tâm lý Vũ Thu Hà, Viện Nghiên cứu đào tạo và can thiệp tâm lý Việt Nam, ở tuổi vị thành niên, tâm lý hiếu thắng, nhu cầu khẳng định bản thân và ảnh hưởng từ nhóm bạn có thể khiến một số em dễ thực hiện hành vi nguy hiểm.
Tuy nhiên, đặc điểm tâm lý lứa tuổi không thể trở thành lý do bao biện cho hành vi coi thường pháp luật. Đáng lo ngại hơn, đằng sau một số trường hợp vi phạm là sự buông lỏng quản lý, dễ dãi của người lớn. Không ít phụ huynh biết con chưa đủ tuổi, chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện nhưng vẫn giao xe, phó mặc an toàn của con và cộng đồng cho may rủi.
Yêu thương con không đồng nghĩa với đáp ứng mọi đòi hỏi. Nhà trường và đặc biệt là cha mẹ có trách nhiệm giáo dục, quản lý và kiên quyết ngăn chặn những hành vi có thể gây nguy hiểm cho con mình cũng như cộng đồng. Đừng đợi đến khi tai nạn xảy ra mới nhận ra cái giá của sự chủ quan, dễ dãi.
![[Video] Hà Nội xử lý hơn 1.200 trường hợp vi phạm giao thông liên quan học sinh trong một tuần](https://cdn.nhandan.vn/images/PS2UuitNynPsEN-xL_ktuTuMv3GXLP2nfBwJmZIX2CBMPTCJx8NPQWwC1F12Nqm33wJYXaQUYGg1Jqq_k13CPw/dung00-11-15-02still008.png.avif)
Một vụ việc tại Đắk Lắk được báo chí phản ánh gần đây cũng là lời cảnh báo đáng suy ngẫm. Sau vụ tai nạn khiến một em nhỏ tử vong, cơ quan công an đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với một người đàn ông liên quan hành vi giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển. Vụ việc cho thấy, giao xe trái quy định không đơn thuần là chuyện riêng trong mỗi gia đình mà có thể kéo theo những hậu quả đặc biệt nghiêm trọng và trách nhiệm pháp lý tương ứng.
Không buông lỏng quản lý từ gia đình
Trước nguy cơ thanh thiếu niên tụ tập, lạng lách, đánh võng, đua xe trái phép, lực lượng chức năng tại các địa phương đang triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.
Tại xã An Khánh, thành phố Hà Nội, địa bàn có nhiều khu đô thị với hệ thống đường nội khu rộng, dài, việc tăng cường giám sát, ngăn ngừa vi phạm được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết. Theo đại diện lãnh đạo công an xã An Khánh, đơn vị đã rà soát các điểm tiềm ẩn nguy cơ vi phạm, đề nghị đơn vị quản lý khu đô thị lắp đặt gờ giảm tốc trên các tuyến đường như tuyến đường đôi Nam An Khánh,… Đồng thời tăng cường lắp đặt camera giám sát tại những vị trí có nguy cơ xảy ra vi phạm. Công an xã cũng phối hợp Tổ công tác 141, Công an thành phố Hà Nội, tuần tra, kiểm soát vào ban đêm, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi lạng lách, nẹt pô, độ chế phương tiện và gây rối trật tự công cộng.
Từ thực tiễn địa bàn, yêu cầu đặt ra đối với các địa phương là phải chủ động nhận diện nguy cơ, tổ chức các biện pháp phòng ngừa phù hợp, không để hình thành những điểm nóng về trật tự, an toàn giao thông. Công tác tuần tra, kiểm soát cần được duy trì thường xuyên, tập trung vào các tuyến đường và khung giờ có nguy cơ cao; việc sử dụng camera để phát hiện, xử lý vi phạm phải gắn với xác minh chặt chẽ, bảo đảm đúng người, đúng hành vi, đúng quy định pháp luật. Xử lý nghiêm, nhất quán cũng là cách ngăn chặn tâm lý chủ quan, coi thường pháp luật.
Tuy nhiên, nỗ lực của lực lượng chức năng sẽ khó đạt hiệu quả bền vững nếu thiếu sự phối hợp từ gia đình và nhà trường. Trong đó, việc phối hợp giữa nhà trường với lực lượng chức năng để giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành quy định về trật tự, an toàn giao thông cho học sinh là một hướng cần được chú trọng.
Tại Trường liên cấp Lômônôxốp Tây Hà Nội, nhà trường đã cùng với Công an phường Dương Nội tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề với hình thức trực quan, sinh động. Nhiều năm qua, nhà trường cũng yêu cầu học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông ký cam kết không tụ tập, cổ vũ đua xe, lạng lách. Đồng thời đề nghị phụ huynh phối hợp quản lý con em ngoài giờ học.
Theo cô Nguyễn Thị Ngọc Châm, Tổng phụ trách Đội Trường tiểu học và trung học cơ sở Lômônôxốp Tây Hà Nội, trong chương trình Tuyên truyền pháp luật “Đến trường an toàn” mới đây, các em học sinh được xem video tình huống thực tế, tham gia trò chơi tương tác, trả lời câu hỏi về độ tuổi điều khiển phương tiện, mức xử phạt và cách xử lý những tình huống nguy hiểm. Qua đó, các em hiểu rõ hơn hậu quả của hành vi vi phạm, nâng cao ý thức tự giác, biết cách ứng xử an toàn và chủ động trước những lời rủ rê, lôi kéo tham gia đua xe, lạng lách. Bộ phận tổng phụ trách và giám thị thường xuyên rà soát phương tiện học sinh sử dụng để đến trường, kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh những trường hợp chưa chấp hành đúng quy định.
Từ phía gia đình, điều quan trọng là cha mẹ phải quan tâm, quản lý chặt chẽ việc đi lại và các mối quan hệ của con em mình. Tuyệt đối không giao phương tiện cho người chưa đủ tuổi hoặc chưa đủ điều kiện điều khiển. Khi gia đình chủ động phòng ngừa, nhà trường tăng cường giáo dục và lực lượng chức năng kiên quyết xử lý vi phạm, nguy cơ từ những hành vi bốc đồng mới có thể được ngăn chặn từ sớm, hạn chế những hậu quả đáng tiếc cho người vi phạm và cộng đồng.
Theo khoản 10 Điều 32 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP, cá nhân là chủ xe mô-tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông có thể bị phạt tiền từ 8 triệu đồng đến 10 triệu đồng. Trường hợp hành vi đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Điều 264 Bộ luật Hình sự, người giao xe còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
