Với gần 2.100 hợp tác xã, hơn 120.000 thành viên và gần 500 tổ hợp tác, khu vực kinh tế tập thể đang chuyển mạnh từ mô hình truyền thống sang sản xuất theo chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số và gắn với sản phẩm OCOP.
Theo số liệu từ Liên minh Hợp tác xã tỉnh, năm 2025 toàn tỉnh thành lập mới hàng trăm hợp tác xã, nâng tổng số lên hơn 2.100 đơn vị. Lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản vẫn chiếm tỷ trọng lớn, bên cạnh đó là các Hợp tác xã phi nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại dịch vụ... Nhiều Hợp tác xã đã mạnh dạn đầu tư máy móc, nhà lưới, phần mềm quản lý và liên kết tiêu thụ sản phẩm, giúp nâng cao thu nhập cho thành viên và tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương.
Một trong những mô hình nổi bật là Hợp tác xã Rau sạch Yên Dũng (phường Cảnh Thụy). Được thành lập năm 2016, đến nay Hợp tác xã mở rộng quy mô lên khoảng 60ha với 4 nông trại và 15ha nhà lưới công nghệ cao. Hợp tác xã cung cấp hơn 60 loại rau, củ, quả đạt tiêu chuẩn VietGAP cho các siêu thị lớn như WinMart, GO, Coopmart, Aeon…
Ông Nguyễn Văn Hiệp, Giám đốc Hợp tác xã, cho biết: “Mỗi ngày chúng tôi cung ứng hơn 500kg rau củ quả. Khoảng 70% các khâu sản xuất đã được cơ giới hóa. Doanh thu hằng năm đạt 5-6 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 100 lao động với thu nhập 5-8 triệu đồng/người/tháng”.
Tương tự, Hợp tác xã Nông nghiệp Gấc Việt (phường Vân Hà) chuyên chế biến sâu quả gấc theo hướng kinh tế tuần hoàn. Mỗi năm Hợp tác xã thu mua và chế biến 2.000-3.000 tấn quả, tương đương vùng nguyên liệu 100-200ha, tạo việc làm cho 30-40 lao động và thu nhập ổn định cho hàng trăm hộ nông dân liên kết. Doanh thu đạt khoảng 22 tỷ đồng/năm, lợi nhuận khoảng 3 tỷ đồng. Các sản phẩm dầu gấc, chè lam gấc, mỳ gấc… đã xuất khẩu sang Ấn Độ, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Malaysia.
Để hỗ trợ khu vực kinh tế tập thể, Bắc Ninh đã phê duyệt nâng vốn điều lệ Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã lên 100 tỷ đồng. Hạn mức cho vay được nới rộng, thời hạn vay tối đa 5 năm với lãi suất ưu đãi. Đến nay, Quỹ đã giải ngân cho hàng chục dự án với tổng số tiền hơn 40 tỷ đồng, giúp nhiều đơn vị đầu tư máy móc, mở rộng quy mô và tham gia chuỗi giá trị.
Ông Phạm Minh Hiền, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Bắc Ninh nhấn mạnh: “Chúng tôi xác định ưu tiên phát triển mô hình Hợp tác xã chuyển đổi xanh, số và tuần hoàn. Mục tiêu mỗi năm thành lập mới ít nhất 80 Hợp tác xã, đến năm 2030 có trên 80% sản phẩm OCOP do tổ chức kinh tế tập thể là chủ thể, đồng thời hỗ trợ ít nhất 100 đơn vị áp dụng chuyển đổi số trong sản xuất, quản lý và tiêu thụ”.
Bên cạnh đó, các cấp Hội Nông dân cũng tích cực tham gia phát triển kinh tế tập thể thông qua thành lập tổ hội nghề nghiệp, chi hội nghề nghiệp và hỗ trợ xây dựng chuỗi liên kết. Nhiều Hợp tác xã đã ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử và tham gia các chương trình xúc tiến thương mại liên vùng với Hà Nội, các tỉnh lân cận.
Dù đạt được những kết quả tích cực, khu vực kinh tế tập thể của Bắc Ninh vẫn còn một số hạn chế như quy mô nhỏ, năng lực quản trị chưa đồng đều, nhiều đơn vị hoạt động yếu kém.
Thời gian tới, Bắc Ninh tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền Luật Hợp tác xã năm 2023, củng cố các đơn vị yếu kém, hỗ trợ đào tạo quản trị, chuyển đổi số và mở rộng liên kết với doanh nghiệp. Mục tiêu đến năm 2030 là Bắc Ninh hình thành hệ thống Hợp tác xã năng động, hiệu quả, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế.
