Công trình do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) làm chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án Điện 3 (EVNPMB3) đại diện chủ đầu tư, được xây dựng trên địa bàn huyện Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận cũ (nay là xã Bác Ái Tây, tỉnh Khánh Hòa). Đây là công trình thủy điện tích năng đầu tiên tại Việt Nam, được xác định là công trình năng lượng trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa đặc biệt trong việc nâng cao năng lực điều độ, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, nhất là trong bối cảnh tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng tăng cao.
Bám sát tiến độ, tổ chức thi công đồng bộ, quyết liệt
Nhà máy Thuỷ điện tích năng Bác Ái có công suất 1.200MW, gồm 4 tổ máy, mỗi tổ máy 300 MW; sử dụng hồ Sông Cái thuộc Hệ thống thủy lợi Tân Mỹ làm hồ dưới, hồ trên có dung tích hữu ích khoảng 9 triệu m3. Công trình được thiết kế dạng nhà máy ngầm, với kích thước lớn, cột nước phát điện cao hơn 400m; hệ thống đường hầm áp lực gồm hai tuyến với tổng chiều dài gần 1.720m. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Thủy điện tích năng Bác Ái sẽ đấu nối với hệ thống điện quốc gia bằng đường dây 500kV mạch kép dài khoảng 18,8km, kết nối về Trạm biến áp 500kV Ninh Sơn.
Theo Ban Quản lý dự án Điện 3, từ tháng 3/2025 đến nay, dự án đã hoàn thành cơ bản các hạng mục hạ tầng phục vụ thi công như: lán trại, công trình phụ trợ, hệ thống cấp điện, cấp nước thi công; đồng thời cơ bản hoàn thành hệ thống đường thi công phần hở, đáp ứng tốt yêu cầu triển khai các hạng mục chính. Trên cơ sở mặt bằng đã được bàn giao đầy đủ cho gói thầu xây dựng chính, các nhà thầu đã huy động nhân lực, thiết bị thi công chuyên dụng, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, triển khai đồng thời 5 mũi đào hầm. Đến nay, khối lượng đào và gia cố hầm đạt khoảng 3.178m trên tổng số 17.000m theo thiết kế, đáp ứng tiến độ cấp 2 được phê duyệt và tiến độ tổng thể của dự án.
Đầu tháng 2/2026, dự án sẽ đào tiếp cận đến phạm vi nhà máy ngầm - mốc kỹ thuật quan trọng, có ý nghĩa quyết định trong việc đẩy nhanh tiến độ các hạng mục tiếp theo. Đây được coi là bước chuyển quan trọng, tạo tiền đề để triển khai thi công các kết cấu ngầm có kích thước lớn, yêu cầu kỹ thuật cao của nhà máy.
Trao đổi về quá trình triển khai dự án, ông Phạm Thanh Hoài, đại diện Ban Quản lý dự án Điện 3, cho biết Thủy điện tích năng Bác Ái là dự án đầu tiên của Việt Nam trong lĩnh vực tích năng, được EVN chuẩn bị và triển khai từ sớm, với sự hỗ trợ của nhiều tổ chức tư vấn quốc tế. Theo ông, dự án có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, yêu cầu kỹ thuật cao, đòi hỏi công tác khảo sát, thiết kế, tổ chức thi công phải được thực hiện đồng bộ, chặt chẽ. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ khâu khảo sát địa chất, lựa chọn giải pháp thiết kế phù hợp đã tạo điều kiện thuận lợi để quá trình thi công diễn ra an toàn, hiệu quả, hạn chế tối đa các rủi ro kỹ thuật thường gặp ở các công trình ngầm quy mô lớn. Đây là cơ sở quan trọng để bảo đảm tiến độ chung toàn dự án.
Quyết tâm phát điện đúng kế hoạch
Trên công trường Thủy điện tích năng Bác Ái, không khí lao động khẩn trương, nghiêm túc được duy trì liên tục. Liên danh các nhà thầu thi công gói thầu xây dựng chính đã huy động tối đa nguồn lực, đầu tư đồng bộ hệ thống thiết bị thi công hiện đại, tổ chức thi công đồng thời nhiều mũi, nhiều ca nhằm bảo đảm tiến độ đề ra.
Trung tá Lê Đình Lam, Giám đốc điều hành Liên danh nhà thầu, cho biết thực tế thi công cho thấy cường độ đào hầm tại nhiều mũi đã vượt xa mức dự kiến trong hợp đồng. Nếu theo hồ sơ hợp đồng, cường độ đào trung bình khoảng 90m/tháng thì hiện nay, nhiều mũi đạt từ 120m/tháng trở lên; đặc biệt có mũi đạt 160-180 m/tháng, gần gấp đôi yêu cầu ban đầu.
Kết quả này có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ đầu tư và nhà thầu trong việc tháo gỡ khó khăn, đặc biệt là các vướng mắc ban đầu về mặt bằng, tổ chức thi công. Bên cạnh đó, việc đầu tư hệ thống thiết bị thi công cơ giới hóa cao, đồng bộ, hiện đại đã giúp rút ngắn thời gian các công đoạn, nâng cao năng suất lao động và bảo đảm an toàn cho người lao động.
Là một trong những đơn vị sớm mở cửa hầm của Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái, ông Lại Đăng Khoa, đại diện Công ty cổ phần Sông Đà 10, cho biết đơn vị đang thi công hạng mục hầm cáp điện và hầm thoát gió - các hạng mục quan trọng phục vụ kết nối kỹ thuật và thông gió cho khu vực nhà máy ngầm. Khối lượng thi công hiện tại đáp ứng đúng tiến độ do chủ đầu tư đề ra, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các bước tiếp theo của dự án.
Hiện, Sông Đà 10 đang có hơn 100 cán bộ, công nhân viên làm việc thường xuyên trên công trường; dự kiến đến tháng 4, đơn vị sẽ tăng cường nhân lực, nâng tổng số lên gần 200 người, sẵn sàng tổ chức thi công 7-8 mũi đối với các hạng mục do đơn vị đảm nhiệm.
Cùng với việc tăng tốc thi công, trên công trường Thủy điện tích năng Bác Ái đang lan tỏa mạnh mẽ phong trào thi đua lao động sản xuất, lập thành tích chào mừng Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Quán triệt tinh thần chỉ đạo của Bộ Quốc phòng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và lãnh đạo các tổng công ty trong liên danh, cán bộ, kỹ sư, công nhân trên công trường xác định rõ trách nhiệm chính trị, coi việc bảo đảm tiến độ, chất lượng, an toàn công trình là nhiệm vụ trọng tâm, là hành động thiết thực chào mừng Đại hội Đảng.
Nhiều tổ, đội thi công đã đăng ký chỉ tiêu thi đua cụ thể, tổ chức lao động tăng ca, làm việc xuyên ngày nghỉ, ngày lễ, kể cả trong các dịp lễ, Tết, nhằm giữ nhịp độ thi công liên tục. Không khí thi đua sôi nổi, cạnh tranh lành mạnh giữa các mũi thi công không chỉ góp phần nâng cao năng suất lao động mà còn tạo động lực tinh thần mạnh mẽ cho đội ngũ cán bộ, công nhân trực tiếp làm việc trên công trường.
Song song với thi công xây dựng, công tác lựa chọn nhà thầu cung cấp thiết bị cơ điện chính đang được triển khai theo kế hoạch, dự kiến ký kết hợp đồng trong quý II/2026. Đây là bước quan trọng, tạo cơ sở để bảo đảm tiến độ lắp đặt, chạy thử và vận hành các tổ máy theo đúng lộ trình đã đề ra.
Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái có tổng mức đầu tư hơn 21 nghìn tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn vay ưu đãi từ 6 tổ chức tài chính quốc tế lớn, kết hợp với vốn đối ứng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Trong suốt quá trình triển khai, các yêu cầu về môi trường và xã hội được thực hiện nghiêm ngặt, tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam cũng như các tiêu chuẩn quốc tế theo yêu cầu của các nhà tài trợ vốn.
Với sự chỉ đạo quyết liệt của chủ đầu tư, sự phối hợp chặt chẽ của các đơn vị liên quan và khí thế thi đua lao động sôi nổi trên công trường, Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát điện đúng kế hoạch, góp phần quan trọng vào việc vận hành an toàn, ổn định hệ thống điện quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn tới.
