Tháo gỡ vướng mắc cho các dự án lớn ở Quảng Ngãi

Hàng loạt dự án công nghiệp nặng quy mô lớn tại Quảng Ngãi đang bước vào giai đoạn quyết định. Từ dự án thép của Hòa Phát đến bột giấy VNT19 và lọc dầu Dung Quất, bài toán không chỉ là tiến độ kỹ thuật, mà còn là pháp lý, mặt bằng và dòng vốn.

Toàn cảnh Khu liên hợp gang thép Hòa Phát Dung Quất 1 và 2.
Toàn cảnh Khu liên hợp gang thép Hòa Phát Dung Quất 1 và 2.

Những dự án này đã trở thành ba trụ cột công nghiệp của tỉnh Quảng Ngãi sau sáp nhập. Các động thái gần đây cho thấy địa phương muốn thúc đẩy mạnh mẽ trách nhiệm của nhà đầu tư, đồng thời xử lý những điểm nghẽn kéo dài.

Tăng tốc chuỗi dự án công nghiệp nặng

Tập đoàn Hòa Phát đang triển khai ba dự án quy mô lớn, giữ vai trò xương sống trong chiến lược phát triển công nghiệp thép miền trung.

Thứ nhất, Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2 còn khoảng 36 ha chưa hoàn tất mặt bằng, chủ yếu phục vụ hệ thống công trình phụ trợ. Đây là yếu tố bắt buộc để chủ đầu tư cho chạy thử và nghiệm thu. Khi các thủ tục pháp lý được gỡ, dự án đã chuyển sang vận hành thử, hướng tới nghiệm thu toàn bộ vào quý IV/2025.

Thứ hai, Khu liên hợp gang thép Hòa Phát Dung Quất 1 (tổng vốn 86.000 tỷ đồng) được tỉnh giao chỉ tiêu nghiệm thu công suất 4 triệu tấn/năm trong quý IV/2025. Điểm nghẽn hiện nay là yêu cầu hoàn tất nghiệm thu công trình và phương án phòng cháy, chữa cháy cho phần mở rộng lên 6 triệu tấn/năm.

Thứ ba, dự án sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt Dung Quất, tổng vốn 10.000 tỷ đồng. Dự án vừa khởi công ngày 19/12/2025 với quy mô 700.000 tấn/năm, thời gian hoạt động 50 năm. Đây được xem là bước đi cụ thể hóa chỉ đạo của Chính phủ về sản xuất thép chất lượng cao phục vụ đường sắt tốc độ cao bắc - nam.

Ban Quản lý Khu kinh tế (KKT) Dung Quất cho biết, phần pháp lý và mặt bằng của dự án ray thép dự kiến hoàn tất trong giai đoạn quý III/2025 - quý II/2026, đưa vào vận hành từ quý III/2028. Chuỗi dự án của Hòa Phát được đánh giá có ảnh hưởng quyết định đến năng lực sản xuất thép thô và thép dẹt của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Giấy và lọc, hóa dầu

Nếu Hòa Phát chủ yếu chạy đua tiến độ kỹ thuật, hai dự án lớn còn lại - bột giấy VNT19 và lọc hóa dầu của Công ty cổ phần Hóa dầu Bình Sơn (BRS) - lại đối diện các "nút thắt" phức tạp hơn, liên quan đến môi trường, chính sách thuế, đất đai và dòng tiền.

Nhà máy bột giấy VNT19 (công suất 350.000 tấn/năm) đã hoàn thành hơn 90% khối lượng lắp đặt, nhưng vẫn “đứng hình” do chưa chốt được tuyến ống xả thải ra vịnh Việt Thanh. Một bộ phận người dân địa phương chưa đồng thuận khiến hồ sơ pháp lý môi trường chưa thể hoàn thiện. Song song đó, doanh nghiệp đề xuất bổ sung thêm 16 ha đất cho trạm biến áp 110 kV và khu xử lý nước thải - hai hạng mục bắt buộc trong dây chuyền sản xuất. Từ năm 2011 đến nay, dự án đã 5 lần điều chỉnh chủ trương. Dù từng được yêu cầu hoàn thành cuối năm 2024, tiến độ tiếp tục lùi sang quý I/2026.

Ban Quản lý KKT Dung Quất nhấn mạnh, doanh nghiệp phải hoàn thiện toàn bộ nghĩa vụ đất đai trước khi triển khai phần kỹ thuật còn lại. Một nút thắt khác là quá trình thẩm định máy móc, thiết bị đã qua sử dụng của dự án.

Tại Văn bản số 82/TB-UBND ban hành tháng 3/2017, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi kết luận: “Qua xem xét tình hình thực tế… UBND tỉnh thống nhất thực hiện việc giám định chất lượng và giá trị máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ của Nhà máy bột - giấy VNT19 sau khi lắp đặt, chạy thử nhưng phải trước khi vận hành nhà máy”.

Theo Giấy chứng nhận đầu tư năm 2011, nhà máy bột giấy VNT19 do liên doanh Tập đoàn JK, Tập đoàn Sojitz, Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam (Vinafor) thực hiện, tổng mức đầu tư khoảng 350 triệu USD. Dự án được ngân hàng BIDV và NCB đồng ý cấp vốn hơn 4.200 tỷ đồng.

Trong khi đó, BSR, đơn vị vận hành Nhà máy lọc dầu Dung Quất, đang đối diện ba nhóm áp lực lớn.

Thứ nhất, vốn chủ sở hữu không đủ để triển khai dự án mở rộng trị giá 1,489 tỷ USD. PVN đã trình phương án tăng vốn điều lệ BSR lên 50.073 tỷ đồng, thông qua phát hành cổ phiếu thưởng và trả cổ tức bằng cổ phiếu với tổng tỷ lệ 61,5%, song việc xin ý kiến Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước vẫn chưa có kết quả.

Thứ hai là chính sách thuế. Theo Thông tư 176/2014, BSR có thể phải chịu thuế xuất khẩu lần hai với dầu thô mỏ Bạch Hổ trong trường hợp buộc phải xuất khẩu khi nhà máy dừng sản xuất, khiến phương án này gần như không khả thi. Do đó, BSR kiến nghị sửa đổi theo hướng hoàn hoặc khấu trừ thuế.

Thứ ba là tiến độ giải phóng mặt bằng. Việc tồn đọng hồ sơ bồi thường từ năm 1998 khiến dự án mở rộng có nguy cơ chậm mốc thi công giữa năm 2025. Ngoài ra, khoảng 2.700 tỷ đồng tiền gửi tại OceanBank (nay thuộc MB Bank sau tái cơ cấu) vẫn bị phong tỏa, hạn chế dòng tiền tái đầu tư.

Trong năm nay, BSR buộc phải hoàn thành loạt mốc then chốt gồm FEED, hồ sơ mời thầu EPC, lựa chọn nhà thầu và san lấp mặt bằng, để kịp vận hành vào quý I/2028.

Ba nhóm dự án lớn - thép của Hòa Phát, bột giấy VNT19 và lọc hóa dầu BSR - tạo thành ba trụ cột công nghiệp nặng của Quảng Ngãi. Trong đó, Hòa Phát quyết định năng lực sản xuất thép nguyên liệu và thép chất lượng cao cho hạ tầng quốc gia. VNT19 ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung bột giấy, một phân khúc đang tăng trưởng nhanh. Cuối cùng, dự án của BSR giữ vai trò trọng yếu trong an ninh năng lượng và sự ổn định của thị trường xăng dầu Việt Nam.

Việc tháo gỡ đồng bộ các rào cản về pháp lý, mặt bằng và vốn không chỉ giúp các dự án duy trì đúng tiến độ, mà còn quyết định việc Khu kinh tế Dung Quất có tiếp tục giữ được vị thế “cực tăng trưởng” công nghiệp miền trung trong giai đoạn 2025-2030 hay không.

Có thể bạn quan tâm

Không được kèm sản phẩm bảo hiểm không bắt buộc với việc cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng dưới mọi hình thức. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ngăn chặn “bán kèm” sản phẩm theo dịch vụ ngân hàng

Dù đã có quy định cấm ngân hàng gắn bảo hiểm không bắt buộc với khoản vay, chế tài xử phạt cũng lên tới 500 triệu đồng, nhưng tình trạng “bia kèm lạc” vẫn tiếp tục được các đại biểu Quốc hội cảnh báo và đề nghị có biện pháp ngăn chặn hiệu quả hơn.

Việc nâng hạng lên thị trường chứng khoán mới nổi là môi trường thuận lợi cho cả đầu tư dài hạn lẫn giao dịch ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Chứng khoán đem cơ hội cho tích lũy

Diễn biến thận trọng cùng sự phân hóa sâu sắc của VN-Index thời gian qua đang phản ánh rõ tâm lý phòng thủ của giới đầu tư. Các chuyên gia nhận định thị trường chứng khoán hiện tại đã lùi về vùng định giá hấp dẫn, mở ra cơ hội đầu tư trong dài hạn.

Đi ngang nhưng biến động mạnh

Các biến động cực mạnh trong ngắn hạn của VN-Index cùng một số cổ phiếu (CP) sẽ là thách thức cực lớn cho các nhà đầu tư (NĐT) muốn tìm kiếm lợi nhuận, hoặc đơn thuần chỉ là bảo vệ tài sản.

Sau giảm giá, khuyến mãi

Giảm giá, khuyến mãi có thể là công cụ hữu hiệu để thu hút khách hàng, mở rộng thị phần, nhưng nếu sử dụng tràn lan sẽ khiến các doanh nghiệp (DN) hao tổn nguồn lực. Chính vì vậy, nhiều DN bán lẻ đã bắt đầu cân nhắc kiểm soát việc giảm giá, đồng thời gia tăng những tiện ích khác nhằm giữ chân khách hàng.

Đơn vị thi công lắp đặt 25.000 tấn thép tại Nhà ga T2 Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc.

Lắp 25.000 tấn thép, dựng cánh “Phượng hoàng lửa” Nhà ga T2 Phú Quốc

Khởi động từ giữa tháng 9/2025, dự án mở rộng Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc của Tập đoàn Sun Group có tổng mức đầu tư khoảng 22.000 tỷ đồng. Được xác định là dự án trọng điểm chuẩn bị chào đón Tuần lễ cấp cao APEC 2027, nhiệm vụ chính trị đối ngoại đặc biệt và tạo động lực phát triển lâu dài cho Phú Quốc, dự án đang chạy đua với tốc độ thi công chưa từng có trong lịch sử hàng không Việt Nam.

Thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung, dài hạn quan trọng của nền kinh tế. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng các kênh vốn cho tăng trưởng

Với nhu cầu vốn lên tới 38,5 triệu tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam cần phát triển mạnh thị trường vốn để giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng và đáp ứng mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Các nhóm thiết bị điện tử, bán dẫn... tiếp tục được miễn trừ khi xuất khẩu sang Mỹ. Ảnh: HẢI NAM

Chủ động ứng phó với thuế mới của Mỹ

Việc Mỹ áp thuế bổ sung theo Điều 301 không chỉ tạo sức ép lên hoạt động xuất khẩu mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam.

Cánh đồng điện gió ở Bạc Liêu. Ảnh: VŨ ANH TUẤN

Điện gió ngoài khơi cho kinh tế biển

Nghị quyết số 20-NQ/TW đã xác định phát triển mạnh năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới là một trong những trụ cột để xây dựng quốc gia biển mạnh. Điện gió ngoài khơi đang đứng trước cơ hội chuyển mình từ một nguồn điện sạch thành động lực phát triển của cả một ngành công nghiệp biển.

Giải mã nhân tố trẻ

Ngày càng nhiều nhân sự trẻ tuổi, sinh từ sau năm 2000, xuất hiện tại các vị trí lãnh đạo chủ chốt của doanh nghiệp (DN) niêm yết. Đây có thể xem là một chỉ báo quan trọng cho chiến lược phát triển của DN trong những năm tới.

“Menu” chạy bộ

Có thể ví cơ cấu các giải chạy bộ hiện nay giống như menu (thực đơn) của một nhà hàng sang trọng. Ở đó vừa có các món phổ thông, vừa có các món thịnh soạn kiểu “signature” (dấu ấn) hay “chef recommended” (bếp trưởng gợi ý) và menu này đang phong phú hơn bao giờ hết.

Khả năng tiếp cận nguồn vốn mới của nhóm doanh nghiệp bất động sản sẽ tiếp tục gặp nhiều thách thức. Ảnh: NGUYỆT ANH

Bài kiểm tra của doanh nghiệp bất động sản

Khi nguồn vốn không còn rẻ, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận chi phí tài chính cao hơn để đổi lấy khả năng huy động vốn. Điều đó cũng đồng nghĩa chỉ doanh nghiệp có dòng tiền đủ mạnh và dự án hiệu quả mới có thể “sống khỏe”.

Các dự án đầu tư công quy mô lớn giúp tháo gỡ các điểm nghẽn về giao thông. Ảnh: BẮC SƠN

Củng cố niềm tin vào triển vọng kinh tế Việt Nam

Nhiều tổ chức quốc tế đánh giá tích cực triển vọng tăng trưởng của Việt Nam sau kết quả kinh tế nửa đầu năm. Nhưng để duy trì đà tăng trưởng dài hạn, nền kinh tế cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách và nâng cao chất lượng các động lực.

Dự báo xuất khẩu của Việt Nam vẫn có thể tăng trưởng 18 - 19% trong năm 2026. Ảnh & đồ họa: ANH QUÂN

Cải thiện cán cân thương mại

Dù cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu, nhiều chuyên gia cho rằng, đây chưa phải tín hiệu đáng lo. Vấn đề cốt lõi là nâng cao giá trị nội địa và giảm phụ thuộc đầu vào nhập khẩu để cải thiện cán cân thương mại bền vững.

Xử lý điểm nghẽn thị trường xăng dầu

Xử lý điểm nghẽn thị trường xăng dầu

Những ngày qua, tình trạng bán xăng dầu cầm chừng hoặc tạm ngưng bán tại một số cửa hàng đã làm dấy lên lo ngại về tính ổn định của thị trường. Dù cơ quan quản lý khẳng định nguồn cung tổng thể vẫn được bảo đảm, những diễn biến này cho thấy thị trường vẫn tồn tại những "điểm nghẽn" cần được xử lý bằng một cơ chế điều hành minh bạch, linh hoạt và đủ sức hài hòa lợi ích giữa các chủ thể trong chuỗi cung ứng.

Người dân lựa chọn gửi tiền tiết kiệm để bảo toàn vốn khi các kênh đầu tư khác còn nhiều biến động. Ảnh: NAM ANH

Tiền gửi lập kỷ lục, lãi suất leo cao

Nghịch lý này cho thấy hệ thống đang chịu áp lực tìm kiếm nguồn vốn đúng kỳ hạn, đủ ổn định và phân bổ đúng nơi để theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Tìm hàng hóa mới từ doanh nghiệp FDI

Dù khối nước ngoài bán ròng trong vài năm qua, nhưng giá trị cổ phần nắm giữ của khối này vẫn tăng từ 42,9 tỷ USD cuối năm 2024 lên 44,2 tỷ USD vào cuối tháng 6/2026.

Việt Nam là “quán quân” FDI Đông Nam Á

Việt Nam là “quán quân” FDI Đông Nam Á

The Diplomat, tạp chí thời sự quốc tế hàng đầu về khu vực châu Á - Thái Bình Dương nhận định, Việt Nam là “quán quân tuyệt đối” về thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trong 5 quốc gia Đông Nam Á hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng dịch chuyển FDI.

Sầu riêng “lên sàn”

Một điểm đặc sắc của Lễ hội sầu riêng (với hai lần, trước đây do chính quyền huyện Krông Pắc cũ tổ chức và năm 2026 trở thành lễ hội cấp tỉnh) là tính bất ngờ. Nếu như hai lần trước, người dân cũng như du khách bất ngờ trước những hoạt động đa dạng, đặc sắc thì Lễ hội sầu riêng Đắk Lắk 2026 lại đem tới bất ngờ khi đưa sầu riêng lên sàn đấu giá.

Doanh nghiệp phải chủ động đầu tư công nghệ, đẩy mạnh tự động hóa nhằm tăng năng suất, bù đắp chi phí lao động tăng thêm. Ảnh: NAM ANH

Đổi mới năng suất để thích ứng với chi phí

Tăng lương tối thiểu luôn được nhìn như một khoản chi phí tăng thêm đối với doanh nghiệp. Nhưng trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, nhiều chuyên gia cho rằng, đây lại là cú huých buộc doanh nghiệp phải thay đổi mô hình phát triển.

Khách xếp hàng để mua bán vàng . Ảnh: NGUYỆT ANH

Cuộc đại phẫu thị trường vàng

Cơn sóng bán vàng những ngày gần đây phơi bày những điểm yếu lâu năm về thanh khoản, nguồn gốc hàng hóa và cơ chế định giá. Vẫn còn rất nhiều vấn đề trước khi đạt được đích đến, một thị trường thực sự minh bạch, liên thông và bớt méo mó.

Cải cách thể chế được xem là điều kiện tiên quyết để khơi thông nguồn lực. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Đổi mới mô hình phát triển từ cải cách thể chế

Những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 3, khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển, khơi thông các nguồn lực, cải cách thể chế và quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên đã mở ra một tư duy phát triển mới cho nền kinh tế Việt Nam.

Hiện nay, tiền gửi huy động phần lớn là ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Hóa giải áp lực lãi suất

Lãi suất đang nhích tăng tạo ra những lực cản nhất định đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc đẩy mạnh phát triển thị trường vốn, mở rộng các kênh tài chính dài hạn và hoàn thiện thể chế sẽ tháo gỡ gánh nặng thanh khoản, tạo tiền đề hạ mặt bằng lãi suất và củng cố nền tảng phát triển bền vững.