Tháo gỡ vướng mắc cho các dự án lớn ở Quảng Ngãi

Hàng loạt dự án công nghiệp nặng quy mô lớn tại Quảng Ngãi đang bước vào giai đoạn quyết định. Từ dự án thép của Hòa Phát đến bột giấy VNT19 và lọc dầu Dung Quất, bài toán không chỉ là tiến độ kỹ thuật, mà còn là pháp lý, mặt bằng và dòng vốn.

Toàn cảnh Khu liên hợp gang thép Hòa Phát Dung Quất 1 và 2.
Toàn cảnh Khu liên hợp gang thép Hòa Phát Dung Quất 1 và 2.

Những dự án này đã trở thành ba trụ cột công nghiệp của tỉnh Quảng Ngãi sau sáp nhập. Các động thái gần đây cho thấy địa phương muốn thúc đẩy mạnh mẽ trách nhiệm của nhà đầu tư, đồng thời xử lý những điểm nghẽn kéo dài.

Tăng tốc chuỗi dự án công nghiệp nặng

Tập đoàn Hòa Phát đang triển khai ba dự án quy mô lớn, giữ vai trò xương sống trong chiến lược phát triển công nghiệp thép miền trung.

Thứ nhất, Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2 còn khoảng 36 ha chưa hoàn tất mặt bằng, chủ yếu phục vụ hệ thống công trình phụ trợ. Đây là yếu tố bắt buộc để chủ đầu tư cho chạy thử và nghiệm thu. Khi các thủ tục pháp lý được gỡ, dự án đã chuyển sang vận hành thử, hướng tới nghiệm thu toàn bộ vào quý IV/2025.

Thứ hai, Khu liên hợp gang thép Hòa Phát Dung Quất 1 (tổng vốn 86.000 tỷ đồng) được tỉnh giao chỉ tiêu nghiệm thu công suất 4 triệu tấn/năm trong quý IV/2025. Điểm nghẽn hiện nay là yêu cầu hoàn tất nghiệm thu công trình và phương án phòng cháy, chữa cháy cho phần mở rộng lên 6 triệu tấn/năm.

Thứ ba, dự án sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt Dung Quất, tổng vốn 10.000 tỷ đồng. Dự án vừa khởi công ngày 19/12/2025 với quy mô 700.000 tấn/năm, thời gian hoạt động 50 năm. Đây được xem là bước đi cụ thể hóa chỉ đạo của Chính phủ về sản xuất thép chất lượng cao phục vụ đường sắt tốc độ cao bắc - nam.

Ban Quản lý Khu kinh tế (KKT) Dung Quất cho biết, phần pháp lý và mặt bằng của dự án ray thép dự kiến hoàn tất trong giai đoạn quý III/2025 - quý II/2026, đưa vào vận hành từ quý III/2028. Chuỗi dự án của Hòa Phát được đánh giá có ảnh hưởng quyết định đến năng lực sản xuất thép thô và thép dẹt của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Giấy và lọc, hóa dầu

Nếu Hòa Phát chủ yếu chạy đua tiến độ kỹ thuật, hai dự án lớn còn lại - bột giấy VNT19 và lọc hóa dầu của Công ty cổ phần Hóa dầu Bình Sơn (BRS) - lại đối diện các "nút thắt" phức tạp hơn, liên quan đến môi trường, chính sách thuế, đất đai và dòng tiền.

Nhà máy bột giấy VNT19 (công suất 350.000 tấn/năm) đã hoàn thành hơn 90% khối lượng lắp đặt, nhưng vẫn “đứng hình” do chưa chốt được tuyến ống xả thải ra vịnh Việt Thanh. Một bộ phận người dân địa phương chưa đồng thuận khiến hồ sơ pháp lý môi trường chưa thể hoàn thiện. Song song đó, doanh nghiệp đề xuất bổ sung thêm 16 ha đất cho trạm biến áp 110 kV và khu xử lý nước thải - hai hạng mục bắt buộc trong dây chuyền sản xuất. Từ năm 2011 đến nay, dự án đã 5 lần điều chỉnh chủ trương. Dù từng được yêu cầu hoàn thành cuối năm 2024, tiến độ tiếp tục lùi sang quý I/2026.

Ban Quản lý KKT Dung Quất nhấn mạnh, doanh nghiệp phải hoàn thiện toàn bộ nghĩa vụ đất đai trước khi triển khai phần kỹ thuật còn lại. Một nút thắt khác là quá trình thẩm định máy móc, thiết bị đã qua sử dụng của dự án.

Tại Văn bản số 82/TB-UBND ban hành tháng 3/2017, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi kết luận: “Qua xem xét tình hình thực tế… UBND tỉnh thống nhất thực hiện việc giám định chất lượng và giá trị máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ của Nhà máy bột - giấy VNT19 sau khi lắp đặt, chạy thử nhưng phải trước khi vận hành nhà máy”.

Theo Giấy chứng nhận đầu tư năm 2011, nhà máy bột giấy VNT19 do liên doanh Tập đoàn JK, Tập đoàn Sojitz, Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam (Vinafor) thực hiện, tổng mức đầu tư khoảng 350 triệu USD. Dự án được ngân hàng BIDV và NCB đồng ý cấp vốn hơn 4.200 tỷ đồng.

Trong khi đó, BSR, đơn vị vận hành Nhà máy lọc dầu Dung Quất, đang đối diện ba nhóm áp lực lớn.

Thứ nhất, vốn chủ sở hữu không đủ để triển khai dự án mở rộng trị giá 1,489 tỷ USD. PVN đã trình phương án tăng vốn điều lệ BSR lên 50.073 tỷ đồng, thông qua phát hành cổ phiếu thưởng và trả cổ tức bằng cổ phiếu với tổng tỷ lệ 61,5%, song việc xin ý kiến Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước vẫn chưa có kết quả.

Thứ hai là chính sách thuế. Theo Thông tư 176/2014, BSR có thể phải chịu thuế xuất khẩu lần hai với dầu thô mỏ Bạch Hổ trong trường hợp buộc phải xuất khẩu khi nhà máy dừng sản xuất, khiến phương án này gần như không khả thi. Do đó, BSR kiến nghị sửa đổi theo hướng hoàn hoặc khấu trừ thuế.

Thứ ba là tiến độ giải phóng mặt bằng. Việc tồn đọng hồ sơ bồi thường từ năm 1998 khiến dự án mở rộng có nguy cơ chậm mốc thi công giữa năm 2025. Ngoài ra, khoảng 2.700 tỷ đồng tiền gửi tại OceanBank (nay thuộc MB Bank sau tái cơ cấu) vẫn bị phong tỏa, hạn chế dòng tiền tái đầu tư.

Trong năm nay, BSR buộc phải hoàn thành loạt mốc then chốt gồm FEED, hồ sơ mời thầu EPC, lựa chọn nhà thầu và san lấp mặt bằng, để kịp vận hành vào quý I/2028.

Ba nhóm dự án lớn - thép của Hòa Phát, bột giấy VNT19 và lọc hóa dầu BSR - tạo thành ba trụ cột công nghiệp nặng của Quảng Ngãi. Trong đó, Hòa Phát quyết định năng lực sản xuất thép nguyên liệu và thép chất lượng cao cho hạ tầng quốc gia. VNT19 ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung bột giấy, một phân khúc đang tăng trưởng nhanh. Cuối cùng, dự án của BSR giữ vai trò trọng yếu trong an ninh năng lượng và sự ổn định của thị trường xăng dầu Việt Nam.

Việc tháo gỡ đồng bộ các rào cản về pháp lý, mặt bằng và vốn không chỉ giúp các dự án duy trì đúng tiến độ, mà còn quyết định việc Khu kinh tế Dung Quất có tiếp tục giữ được vị thế “cực tăng trưởng” công nghiệp miền trung trong giai đoạn 2025-2030 hay không.

Có thể bạn quan tâm

Mặt bằng nhỏ, xu thế lớn

Những mặt bằng có diện tích lớn, nằm ở vị trí đắc địa thường có lợi thế trong kinh doanh bán lẻ, dịch vụ, kinh doanh ăn uống (F&B), nhưng hiện nay không còn ở vị trí độc tôn. Các cửa hàng nhỏ đang chứng tỏ nhiều lợi thế trong việc tiếp cận khách hàng cũng như định hình xu thế kinh doanh mới.

Niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng chuyển biến thực tế, thay vì chỉ dựa vào vài phiên thanh khoản tăng mạnh. Ảnh: NAM ANH

Phía sau dòng tiền “giải cứu” giá cổ phiếu

Những pha “giải cứu” giá cổ phiếu sau chuỗi ngày giảm mạnh có thể mở lối ra cho người bán và tạo kỳ vọng cho người mua. Nhưng để cổ phiếu phục hồi bền vững, doanh nghiệp còn phải giải quyết những vấn đề về dòng tiền, lợi nhuận và niềm tin thị trường.

Thử nghiệm vận chuyển nông sản bằng UAV tại Điện Biên.

Khi bầu trời trở thành thị trường

Một chuyến drone mang 50kg cà-phê rời vùng nguyên liệu Mường Ảng (tỉnh Điện Biên). Đó là một trong những thử nghiệm đang diễn ra để trả lời một câu hỏi lớn hơn về không gian kinh tế mới của Việt Nam.

Tiêu dùng cuối của hộ gia đình có xu hướng cải thiện, đóng vai trò ổn định tổng cầu. Ảnh: NAM HẢI

Gom lực cho nhịp tăng trưởng cuối năm

Kinh tế Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng cho chặng đường cuối năm. Việc phát huy các động lực hiện hữu, thúc đẩy động lực mới và khơi thông nguồn lực được kỳ vọng tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.

Cần nghiên cứu phương án tiếp tục bổ sung nguồn lực cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Ảnh: ANH QUÂN

Kìm hãm đà tăng giá xăng dầu

Giá xăng dầu trong nước tăng liên tiếp, lên mức cao nhất sáu tháng, đang tạo sức ép lên chi phí vận tải, sản xuất và giá hàng hóa. Trong khi dư địa giảm thuế và Quỹ Bình ổn giá hạn chế, bài toán kìm hãm đà tăng giá trở nên cấp thiết.

Sầu riêng tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của xuất khẩu rau quả. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ngành rau quả hướng tới cột mốc mới

Từ đà tăng trưởng của các nhóm hàng chủ lực, sự mở rộng của thị trường và nguồn cung thuận lợi trong những tháng cuối năm, ngành rau quả đang đứng trước cơ hội bứt phá, hướng tới một cột mốc mới về kim ngạch xuất khẩu.

Sản phẩm UAV của doanh nghiệp Việt được giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: HẢI NAM

Đổi mới sáng tạo và khoảng cách từ xuất khẩu đến sở hữu

Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao, nhưng chỉ đứng thứ 110 về thu nhập từ sở hữu trí tuệ. Một nghịch lý nổi lên khi chúng ta mạnh về sản xuất và xuất khẩu, nhưng còn yếu về khả năng tạo ra và thu giá trị từ tài sản trí tuệ.

Nhiều ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Ảnh: NAM ANH

Cuộc đua mới tại Trung tâm Tài chính quốc tế

Kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam của MSB và nhiều ngân hàng khác đang mở ra khả năng xuất hiện thêm các ngân hàng mới. Xu hướng này đi đến đâu còn phụ thuộc điều kiện cấp phép, năng lực tài chính và khả năng thu hút khách hàng của từng ngân hàng.

Nhà đầu tư đang nghĩ gì?

Việc thị trường chứng khoán (TTCK) chưa khởi sắc đang khiến các nhà đầu tư (NĐT) có những suy nghĩ, hành động khác nhau.

Định hình công nghiệp biểu diễn

Đảng và Nhà nước đang chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa, nên việc chuyên môn hóa, hay công nghiệp hóa từng lĩnh vực trong đó là xu thế tất yếu. Công nghiệp biểu diễn trong thời gian qua đã cho thấy nhiều tín hiệu tích cực.

Giá trị trái phiếu phát hành của ngành bất động sản tăng đáng kể trong quý II. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng dư địa vốn từ trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bước vào chu kỳ phát triển mới, thị trường cần tăng minh bạch, nâng chất lượng xếp hạng tín nhiệm, mở rộng nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro để phát triển bền vững.

Các hoạt động xúc tiến thương mại giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường. Ảnh: NGUYỆT ANH

Gỡ điểm nghẽn, mở đường cho doanh nghiệp

Cả nước hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 60% GDP, tạo việc làm cho hơn 17,6 triệu lao động và chiếm khoảng 55% tổng thu ngân sách. Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng ngày càng cao, khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực quan trọng của nền kinh tế.

Mã QR giúp du khách thuận tiện trong mua sắm. Ảnh: NAM HẢI

Thuận dòng chi tiêu của du khách

Dòng khách quốc tế gia tăng kéo theo nhu cầu thanh toán thuận tiện tại các điểm đến. Thanh toán QR xuyên biên giới đang mở rộng, giúp du khách sử dụng phương thức quen thuộc để chi tiêu tại Việt Nam.

Ngoài nguồn vốn, đối tác quốc tế có thể mang đến kinh nghiệm về công nghệ, quản trị và kiểm soát rủi ro...

Vốn nước ngoài chờ “cửa” vào ngân hàng Việt

Từ cuộc đàm phán tăng sở hữu tại VPBank đến kế hoạch bán vốn của nhiều ngân hàng, dòng vốn nước ngoài đang chờ những thỏa thuận đủ hấp dẫn để đi xa hơn vào thị trường Việt Nam. Nhưng những thương vụ được chờ đợi vẫn phải vượt qua câu hỏi khó nhất: Mức giá nào đủ để cả bên mua lẫn bên bán “gật đầu”?

Một góc trang trại của Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh.

Cuộc đua giành một biểu tượng

Việt Nam có nhiều mặt hàng nông sản mang về hàng tỷ USD mỗi năm. Nhưng trong khi thế giới cạnh tranh bằng chip hay trí tuệ nhân tạo, một cuộc đua khác cũng âm thầm diễn ra. Đó là cuộc đua giành quyền sở hữu những cái tên không thể sao chép.

Lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại 17 ngân hàng hiện dao động từ 7-13,2%/năm. Ảnh: NAM HẢI

Ngân hàng cũng “mắc kẹt” với lãi vay

Lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa ngân hàng hưởng chênh lệch lớn hơn. Lợi nhuận cao cũng chưa đủ để kết luận còn nhiều dư địa giảm lãi suất. Khả năng chia sẻ chi phí với người vay phụ thuộc vào giá vốn huy động, cơ cấu nguồn thu và rủi ro tín dụng của từng ngân hàng.

Bất ngờ “cổ dầu”

“Cổ dầu” là cách gọi của một số nhà đầu tư (NĐT) dành cho nhóm cổ phiếu (CP) ngành dầu khí. Trong khoảng hai tháng qua, đây là nhóm CP có suất sinh lời cao bậc nhất thị trường chứng khoán (TTCK).

Động lực tăng trưởng nhìn từ âm nhạc truyền thống

Các lĩnh vực nghệ thuật truyền thống, trong đó có âm nhạc, luôn đóng vai trò quan trọng không chỉ trong bảo tồn, phát triển văn hóa, mà còn góp phần tạo ra động lực cho tăng trưởng kinh tế, xây dựng thương hiệu cho quốc gia và địa phương.

Nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục, ưu tiên doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng bền vững. Ảnh: NAM ANH

Nâng hạng chứng khoán và bài toán mua theo kỳ vọng

Nâng hạng thị trường chứng khoán mở thêm cơ hội thu hút vốn quốc tế, nhưng không bảo đảm lợi nhuận cho từng khoản đầu tư. Với nhà đầu tư cá nhân, điều cần làm rõ không chỉ là quỹ nước ngoài mua cổ phiếu nào, mà còn là giá mua và cơ sở để tiếp tục nắm giữ.

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Đồng hành với quá trình đổi mới kinh tế nông thôn, dòng vốn tín dụng đóng vai trò làm “bà đỡ” giúp ngành nông nghiệp chuyển mình từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa và hội nhập quốc tế.

 Tính đến ngày 31/5/2026, Ngân hàng chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn.

Nhà chờ người mua, người mua chờ vốn

Trúng quyền mua nhà ở xã hội (NOXH) nhưng chưa thể vay vốn ưu đãi, nhiều gia đình đang lo ngại phải trả lại suất mua. Khi lịch thanh toán đã xác định mà thời điểm giải ngân còn bỏ ngỏ, vấn đề đặt ra là làm sao gắn tiến độ phát triển nhà ở với kế hoạch tín dụng.

Tài sản trí tuệ - Một trong những nguồn lực quan trọng nhất của doanh nghiệp. Ảnh: NAM NGUYỄN

Định giá để tạo lập thị trường tài sản trí tuệ

Việt Nam đã có hàng chục nghìn văn bằng sở hữu trí tuệ, nhưng phần lớn vẫn nằm trên giá hồ sơ hoặc trong sổ sách của các viện, trường. Khi Chính phủ đặt mục tiêu thí điểm định giá 100 quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), thách thức nằm ở việc tạo ra cơ chế để tài sản vô hình thật sự bước vào thị trường.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Khởi đầu mới cho mối quan hệ cũ

Những năm gần đây, một số yếu tố đã đưa các quỹ đầu tư và công ty chứng khoán (CTCK) xích lại gần nhau hơn, hứa hẹn một thời kỳ “mặn nồng”.

Thách thức với bán lẻ đa trải nghiệm

Chỉ mới tháng 4 năm ngoái, hệ thống bán lẻ đa trải nghiệm Oh!Some xuất hiện tại Việt Nam với nhiều kỳ vọng. Nhưng chỉ sau hơn một năm hoạt động, những ngày gần đây đã xuất hiện thông tin về việc Oh!Some đóng một loạt cửa hàng đặt tại các trung tâm thương mại (TTTM) lớn.

Chi phí vốn hạ nhiệt sẽ tạo dư địa để ngân hàng giảm lãi suất cho vay. Ảnh: NGUYỆT ANH

Dư địa giảm lãi suất cuối năm

Lợi nhuận ngân hàng tiếp tục tăng, biên lãi thuần cải thiện nhưng nợ xấu vẫn nhích lên và bộ đệm dự phòng thu hẹp. Nhiều chuyên gia cho rằng, các ngân hàng đang có thêm dư địa giảm lãi suất cho vay vào cuối năm 2026, dù mức giảm sẽ khó diễn ra trên diện rộng.