Cần nhanh chóng gỡ vướng để cán bộ y tế cơ sở đỡ thiệt thòi
Sau gần 3 năm Chính phủ ban hành quy định chế độ phụ cấp ưu đãi nghề đối với công chức, viên chức công tác tại các đơn vị, cơ sở y tế công lập, bác sĩ Đặng Như Hà, Trưởng Khoa Lây (Trung tâm Y tế Đức Thọ) và các đồng nghiệp của mình vẫn chưa nhận được mức trợ cấp ưu đãi theo Nghị định 05/2023/NĐ-CP ban hành ngày 15/2/2023 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 56/2011/NĐ-CP ngày 4/7/2011 của Chính phủ quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với công chức, viên chức công tác tại các cơ sở y tế công lập.
“Theo định mức hỗ trợ, bản thân tôi sẽ nhận được hơn 100 triệu đồng trợ cấp ưu đãi nghề được áp dụng từ ngày 1/1/2022-31/12/2023. Tuy vậy, sau nhiều lần kiến nghị với cấp có thẩm quyền, đến nay chúng tôi vẫn chỉ nhận được câu trả lời chưa bố trí được nguồn kinh phí để chi trả”, bác sĩ Đặng Như Hà cho biết thêm.
Giám đốc Trung tâm Y tế Đức Thọ, Nguyễn Đình Thiện cho biết, theo Nghị định số 05/2023/NĐ-CP của Chính phủ, Trung tâm sẽ có 164 cán bộ, y, bác sĩ được thụ hưởng phụ cấp ưu đãi nghề trong hai năm 2022, 2023 với tổng số tiền hơn 11 tỷ đồng.
Theo hướng dẫn, đối với các đơn vị tự chủ nhóm 2 như Trung tâm y tế Đức Thọ, nguồn chi trả phụ cấp ưu đãi nghề được trích từ nguồn thu hoạt động sự nghiệp. Tuy nhiên kể từ năm 2018 đến nay, đơn vị mới chỉ cơ bản bảo đảm được nguồn chi trả tiền lương cho cán bộ, y, bác sĩ nên không thể trích lập được quỹ dôi dư để chi trả mức ưu đãi nghề theo quy định.
Trước thời điểm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Trung tâm đã gửi công văn kiến nghị Ủy ban nhân dân huyện Đức Thọ cũ phân bổ kinh phí hỗ trợ phụ cấp ưu đãi nghề theo quy định của Chính phủ, nhưng đến thời điểm ngày 1/7/2025, địa phương vẫn chưa có phúc đáp về kiến nghị của trung tâm.
Tương tự, đã gần 3 năm nay, 138 cán bộ, công nhân viên chức tại Trung tâm Y tế Can Lộc (Hà Tĩnh) vẫn mòn mỏi chờ đợi phụ cấp ưu đãi nghề theo quy định của Chính phủ. Sau nhiều năm chờ đợi, “Cực chẳng đã”, ngày 18/12/2025, tập thể cán bộ, viên chức và người lao động ở Trung tâm Y tế Can Lộc đã làm đơn kiến nghị gửi các cơ quan chức năng ở trung ương và tỉnh Hà Tĩnh.
Theo chia sẻ của các cán bộ, viên chức và người lao động tại đây, mặc dù cùng là cán bộ, nhân viên y tế cơ sở nhưng những người hưởng lương theo ngân sách thì đã được chi trả phụ cấp bằng nguồn ngân sách nhà nước, còn các y, bác sĩ đang công tác tại đơn vị y tế sự nghiệp có thu thì vẫn chưa được chi trả.
Điều này gây nên những thiệt thòi, bất bình đẳng và tâm tư, trăn trở đối với cán bộ, viên chức đang làm việc tại các đơn vị sự nghiệp có thu.
Được biết, ngoài các trung tâm y tế Can Lộc, Đức Thọ, đến thời điểm hiện nay vẫn còn hàng trăm cán bộ, viên chức đang công tác tại các đơn vị, cơ sở y tế công lập ở Hương Khê, Hương Sơn, Cẩm Xuyên… vẫn chưa nhận được phụ cấp ưu đãi nghề theo Nghị định số 05/2023/NĐ-CP của Chính phủ.
Loay hoay tìm nguồn chi trả
Theo chia sẻ của đại diện lãnh đạo Sở Y tế Hà Tĩnh, quá trình triển khai Nghị định số 5/2023/NĐ-CP yêu cầu văn bản hướng dẫn chi tiết từ các bộ, ngành, do đó một số đơn vị y tế cơ sở còn lúng túng trong áp dụng, đặc biệt về cơ cấu nguồn kinh phí chi trả.
Cụ thể, ngày 8/4/2024, Bộ Tài chính có Văn bản số 3666/BTC-HCSN gửi Bộ Y tế về nguồn kinh phí thực hiện chế độ phụ cấp ưu đãi nghề theo Nghị định số 05/2023/NĐ-CP đối với đơn vị sự nghiệp công lập (được phân loại tự chủ nhóm 2).
Ngày 16/4/2024, Bộ Y tế có Văn bản số 1964/BYT KHTC gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Theo đó, nội dung văn bản nêu:
“Trường hợp nguồn thu của các cơ sở y tế từ hoạt động sự nghiệp và các nguồn thu hợp pháp khác (bao gồm nguồn kinh phí thực hiện cải cách tiền lương còn dư) của các cơ sở y tế công lập tự chủ tài chính nhóm 2 không bảo đảm chi trả chế độ, đơn vị báo cáo đơn vị dự toán cấp I thẩm định, gửi cơ quan tài chính cùng cấp tổng hợp nhu cầu và nguồn kinh phí thực hiện chế độ phụ cấp ưu đãi nghề tại Nghị định số 05/2023/NĐ-CP theo quy định tại khoản 4 Điều 2 và khoản 2 Điều 3 Thông tư số 50/2023/TT-BTC của Bộ Tài chính”.
Tuy nhiên, trong giai đoạn này một số trung tâm y tế cấp huyện chưa có nguồn để thực hiện chi trả chế độ theo quy định tại Nghị định số 05/2023/NĐ-CP. Trong khi đó, việc báo cáo lên đơn vị chủ quản (ủy ban nhân dân các huyện) để thẩm định và gửi cơ quan tài chính cùng cấp chưa được thực hiện kịp thời. Do đó, nhiều địa phương chưa xem xét, bố trí kinh phí để thực hiện chi trả ưu đãi nghề theo quy định của Chính phủ.
Bên cạnh đó, trong quá trình thực hiện Nghị định số 05/2023/NĐ-CP của Chính phủ, các đơn vị y tế tự chủ cũng gặp nhiều khó khăn nội tại như: Doanh thu tự chủ chưa ổn định, nguồn thu chủ yếu từ nguồn dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Một số chi phí phát sinh trong khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế chưa được thanh, quyết toán kịp thời như: Chi phí vượt trần, vượt quỹ, vượt dự toán, vượt ngày giường... dẫn đến khó khăn trong cân đối nguồn kinh phí để chi trả đúng thời gian.
Ngoài bất cập trong quá trình xác lập đối tượng được thụ hưởng mức ưu đãi nghề từ nguồn ngân sách; trường hợp đơn vị trích lập được quỹ dôi dư để chi trả ưu đãi nghề theo quy định thì cũng phát sinh nhiều bất cập. Lý do bởi nguồn kinh phí của đơn vị tự chủ được trích lập từ hoạt động thường xuyên của trung tâm y tế là kết quả lao động của toàn thể cán bộ, viên chức tại đơn vị.
Tuy nhiên, theo quy định, chỉ những cán bộ viên chức có nghiệp vụ y tế mới được chi trả, còn các vị trí hành chính, gián tiếp phục vụ khám, chữa bệnh lại nằm ngoài phạm vi thụ hưởng, điều này cũng gây ra khó khăn cho quá trình triển khai quy định tại đơn vị.
Chị NGUYỄN THỊ LONG, Kế toán trưởng, Trung tâm Y tế Đức Thọ
