Trước khi sắp xếp, toàn thành phố có 118 đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực y tế, trong đó nhiều đơn vị hoạt động phân tán, quy mô nhỏ, nguồn lực dài trải. Sau rà soát, Thành phố triển khai phương án giảm đầu mối còn 114 đơn vị, đồng thời cơ cấu lại theo hướng tinh gọn, hiệu quả.
Cụ thể, 17 đơn vị được ngân sách bảo đảm chi thường xuyên, 45 đơn vị tự bảo đảm một phần, 45 đơn vị tự bảo đảm hoàn toàn và 7 đơn vị tự chủ cả chi thường xuyên lẫn chi đầu tư.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế Thành phố, việc sắp xếp các cơ sở y tế công lập được thực hiện trên nguyên tắc hợp nhất những đơn vị có chức năng tương đồng, đổi tên hoặc tinh gọn tổ chức để tránh chồng chéo nhiệm vụ, đồng thời bảo đảm phù hợp mô hình chính quyền đô thị hai cấp.
Một trong những điển hình nổi bật cho hiệu quả của chủ trương này là Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 tại xã Cần Giờ vừa chính thức đi vào hoạt động theo Quyết định số 2567/QĐ-UBND ngày 7/11/2025.
Đây là mô hình mới chưa từng có tiền lệ, được hình thành theo cơ chế liên kết chuyên môn giữa Bệnh viện Từ Dũ, bệnh viện đầu ngành sản phụ khoa của thành phố và các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa hạng 1 như: Bệnh viện Lê Văn Thịnh, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, Bệnh viện Tai Mũi Họng, Bệnh viện Mắt, Bệnh viện Da liễu, Bệnh viện Y học cổ truyền, Bệnh viện Phục hồi chức năng-bệnh nghề nghiệp và Trung tâm cấp cứu 115.
Bệnh viện Từ Dũ 2 được triển khai trên nền tảng cơ sở vật chất của Trung tâm y tế khu vực Cần Giờ, hoạt động theo mô hình bệnh viện đa khoa quy mô 300 giường với đầy đủ các chuyên khoa nội, ngoại, sản, nhi, y học cổ truyền, phục hồi chức năng...
Mục tiêu nhằm đưa dịch vụ y tế chuyên sâu đến gần người dân vùng xa, giúp giảm tình trạng chuyển tuyến không cần thiết, tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại, đồng thời nâng cao năng lực cấp cứu và điều trị tại chỗ.
Bác sĩ Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, khẳng định: “Việc đưa cơ sở 2 tại Cần Giờ vào hoạt động không chỉ mở rộng phạm vi phục vụ của bệnh viện mà còn thể hiện tinh thần không ai bị bỏ lại phía sau của ngành y tế Thành phố”.
Đại diện một số bệnh viện tham gia liên kết, phối hợp tại Bệnh viện Từ Dũ 2 cho biết, mô hình mới nên đòi hỏi các bệnh viện tham gia phải phối hợp chặt chẽ từ đầu để bảo đảm nhiệm vụ chuyên môn cũng như thể hiện trách nhiệm của người thầy thuốc thành phố đối với cộng đồng.
Không dừng lại ở Cần Giờ, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đang tiếp tục mở rộng mô hình cơ sở 2 của các bệnh viện chuyên khoa đầu ngành đến khu vực phường Bà Rịa và phường Vũng Tàu, nơi nhu cầu chăm sóc sức khỏe chuyên sâu đang gia tăng nhanh.
Sở đã kiến nghị sử dụng khu đất của Bệnh viện Lê Lợi (cũ) để thành lập cơ sở 2 của Bệnh viện Hùng Vương và khu đất của Bệnh viện Bà Rịa (cũ) để hình thành cơ sở 2 của Bệnh viện Ung bướu.
Theo Sở Y tế, việc triển khai kế hoạch này phù hợp với quy hoạch và định hướng phát triển mạng lưới y tế hiện nay, đồng thời sẽ giúp giảm tải cho các bệnh viện tuyến cuối ở trung tâm thành phố.
Song song đó, ngành y tế thành phố cũng tiến hành sáp nhập, hợp nhất các đơn vị có chức năng tương đồng, điển hình như Bệnh viện đa khoa Sài Gòn sáp nhập vào Bệnh viện Nhân Dân Gia Định, Bệnh viện Y học cổ truyền Bà Rịa-Vũng Tàu và Bệnh viện Phạm Hữu Chí được hợp nhất vào tuyến trên để tăng hiệu quả chuyên môn.
Đặc biệt, Trung tâm An sinh xã hội Thành phố Thủ Đức được giải thể sau khi hoàn thành nhiệm vụ trong giai đoạn dịch Covid-19 đã cho thấy tinh thần tinh giản nhưng hiệu quả trong quản lý.
Đối với cấp cơ sở, toàn bộ 38 Trung tâm y tế quận, huyện và Thành phố Thủ Đức đã được chuyển về trực thuộc Sở Y tế, hình thành các trung tâm y tế khu vực nhằm chăm sóc sức khỏe cho địa bàn liên phường, xã.
Sở Y tế thành phố đặt mục tiêu đến năm 2027 tất cả trạm y tế xã, phường sẽ trở thành đơn vị sự nghiệp công lập hoàn chỉnh, có đủ nhân lực, cơ sở vật chất và được kết nối trực tuyến với tuyến trên để triển khai khám chữa bệnh từ xa (telemedicine).
Trong lĩnh vực y tế dự phòng, thành phố cũng hợp nhất 3 Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa Vũng Tàu) thành Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh, một bước tiến quan trọng hướng tới hình thành hệ thống giám sát dịch bệnh hiện đại, thống nhất và phản ứng nhanh trước các tình huống y tế công cộng.
Xa hơn, đó còn là bước chuẩn bị căn cơ cho giai đoạn phát triển mới của ngành y tế Thành phố với chuyển đổi số, liên thông dữ liệu y khoa, phát triển du lịch y tế và y tế thông minh.
Từ những kết quả bước đầu, ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh đang cho thấy việc sắp xếp, tinh gọn và mở rộng hợp lý mạng lưới y tế công lập giúp tối ưu nguồn lực, tăng tính kết nối giữa các tuyến, đặc biệt là bảo đảm mọi người dân dù ở trung tâm hay vùng xa đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao, công bằng và kịp thời.
