Theo Thanh tra Chính phủ, quá trình điều hành, chỉ đạo, Ủy ban nhân dân thành phố chỉ đạo lập đồ án quy hoạch chung xây dựng thành phố không đúng thời gian theo quy định, kéo dài nhiều năm.
Thời gian lập đồ án quy hoạch kéo dài, nội dung đồ án chưa đầy đủ và chậm cập nhật nội dung đồ án quy hoạch theo quy định, dẫn đến chất lượng đồ án thấp, khó khăn trong công tác quản lý và thực hiện quy hoạch.
Quá trình tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch chung tại quận, huyện còn chưa chặt chẽ; một số nội dung không phù hợp với quy hoạch chung xây dựng thành phố, thời gian thực hiện kéo dài nhiều năm…, ảnh hưởng đến cơ hội phát triển của thành phố.
Kết luận cũng nêu rõ, đối với quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2.000 cũng tồn tại nhiều bất cập, hạn chế. Đơn cử như việc phê duyệt sai lệch chức năng sử dụng đất giữa đồ án quy hoạch cấp dưới so với đồ án quy hoạch cấp trên; quy hoạch không tuân thủ tính thống nhất trong quy hoạch, gây ra nhiều bất cập trong công tác quản lý và tổ chức thực hiện quy hoạch.
Tại nhiều địa phương, một số dự án trọng điểm chưa được triển khai; chậm tiến độ theo kế hoạch đề ra. Có thể kể đến như: dự án khu đô thị Bình Quới-Thanh Đa (426,93ha), dự án Khu đô thị Tây Bắc-Củ Chi (khoảng 6.000ha), dự án công viên Sài Gòn Safari (khoảng 456ha), dự án ga Bình Triệu (khoảng 41ha), dự án rạch Xuyên Tâm (dài 6,7km).
Vấn đề này đã gây ra tình trạng lãng phí nguồn lực; thành phố tiếp tục phải đối mặt với nhiều vấn đề xã hội kéo dài như: kẹt xe, ngập lụt, ô nhiễm môi trường,…
Ngoài ra, một số lĩnh vực nóng như: giao thông, môi trường, cây xanh… cũng chưa được đầu tư tương xứng khiến hạ tầng cơ sở tiếp tục gặp nhiều khó khăn.
Trong quy hoạch chi tiết một số dự án đô thị, nhiều dự án cũng triển khai không đúng với quy hoạch được duyệt. Đơn cử như Dự án của Gamuda Land, trong đó không có tầng hầm nhưng Sở Xây dựng thành phố đã cấp phép cho Gamuda Land được phép xây dựng từ 1-2 tầng hầm tại các khu A1, A5 và A6 (A1 có 2 tầng hầm, A5 có 1 tầng và A6 có 1 hầm chung + 1 hầm lửng).
Vấn đề này là thực hiện không đúng với quy định của Luật Xây dựng số 50 và Luật Quy hoạch đô thị số 30/2009, kết luận của Thanh tra Chính phủ nêu.
Ngoài ra, một số dự án khác như: Dự án Khu nhà ở xã hội-Khu nhà ở thương mại Vạn Gia Phúc, Quận 6; Dự án Chung cư kết hợp thương mại dịch vụ của Công ty TNHH Gotec Việt Nam tại số 184 Trần Văn Kiểu, Phường 10, Quận 6;… cũng có nhiều sai phạm cần khắc phục.
Từ những vấn đề này, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Xây dựng và Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân lãnh đạo có liên quan.
Đồng thời, Ủy ban nhân dân thành phố cần rà soát nội dung quy hoạch giữa các cấp độ nếu có sai khác về nội dung, làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và xử lý theo thẩm quyền; từ đó điều chỉnh, lập mới các đồ án quy hoạch bảo đảm đúng quy định, đồng bộ.
Cơ quan thanh tra cũng kiến nghị Ủy ban nhân dân thành phố thực hiện và chỉ đạo các sở, ngành kiểm tra, rà soát, đề xuất giải pháp để sớm triển khai các dự án sau nhiều năm chậm tiến độ, tránh lãng phí nguồn vốn đầu tư; xây dựng môi trường kinh doanh tốt, thu hút đầu tư. Đồng thời, thực hiện khắc phục những bất cập trong việc phát triển nhà ở xã hội, xây dựng cơ chế chính sách tạo môi trường đầu tư hấp dẫn, thu hút mọi nguồn lực cũng như nguồn vốn đầu tư, dành quỹ đất phù hợp để phát triển, thực hiện tốt kế hoạch về phát triển nhà ở xã hội đã phê duyệt.
Quá trình kiểm tra, rà soát và thực hiện kết luận thanh tra, nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì các cơ quan chức năng, địa phương có liên quan chuyển hồ sơ vụ việc đến cơ quan điều tra xem xét, xử lý theo quy định.
