Tháng văn hóa đọc, cùng ẩm thực

Ngày thứ Bảy vừa qua (19/9), Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức sớm ngày Giỗ tổ ngành Sân khấu dân tộc tại Hà Nội. Đó là ngày 12/8 Âm lịch (22/9 tới). Ngày này được coi là ngày mất của Huyền nữ Phạm Thị Trân (926-976), vị tổ của diễn xướng hát múa cung đình, được Vua Đinh Tiên Hoàng phong tặng chức “Ưu Bà”…

Từ ngày 19 đến 28/9, TAA Gallery (phường Cát Lái, TP Hồ Chí Minh) giới thiệu bộ sưu tập hội họa Lê Bá Đảng (1921-2015) của nhà sưu tập Trần Thắng, gồm loạt 17 bức tranh nhan đề “Thiên nhiên cầu nguyện không lời” (La Nature Prie Sans Parole), sáng tác trong năm 1967, bên cạnh 43 bức tranh biểu hình về hoa, đặc biệt là hoa sen, và các phong cảnh thiên nhiên khác.

Suốt nửa đầu tháng 9, trước rằm Trung thu (vào 25/9 dương lịch), tại Thủ đô vừa diễn ra một số hoạt động mỹ thuật rất ấn tượng. Các tác phẩm tạo ấn tượng trực tiếp và còn khiến người xem “quay đi trở lại” trong những ngày diễn ra.

Một chiều đầu thu, Minh trở lại Trường tiểu học Đông Ngạc sau gần 20 năm. Cổng trường vẫn ở đó, chỉ có Minh là đã khác. Cậu ngoại 30, có một gia đình nhỏ và những đứa con đang ở đúng cái tuổi ngày trước cậu từng ngồi trong những phòng học này. Đứng trước cổng trường, ký ức tưởng đã ngủ yên bỗng trở về: Tiếng trống, mùi nắng trên sân, những chiếc áo trắng tung tăng giờ ra chơi và một người phụ nữ thường xuất hiện ở cuối hành lang, tay cầm chiếc chổi, mái tóc điểm bạc.

Diễn ra từ ngày 18 đến 20/9 tại London (Anh), sự kiện Áo Dài Fashion Week London quy tụ chín nhà thiết kế và thương hiệu đến từ Việt Nam, Anh và Mỹ. Nhà thiết kế (NTK) Tăng Mai Anh mang đến bộ sưu tập Tứ Linh Tố Nữ, lấy cảm hứng từ tranh dân gian Hàng Trống. Thái Nguyễn - nhà thiết kế người Mỹ gốc Việt đã có hơn hai thập kỷ hoạt động trong ngành thời trang tại Mỹ - giới thiệu IDENTITY, gồm 33 thiết kế kể những câu chuyện về cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Biến tấu tiếng Việt sao cho mới mẻ, độc đáo khi giao tiếp trong đời sống và tạo ấn tượng trên mạng là điều khiến nhiều người trẻ thích thú. Thế nhưng, ranh giới giữa biến tấu và biến tướng đôi khi lại rất mong manh.

Chuyến xe hôm ấy khởi hành muộn, lý do cũng chẳng có gì lạ. Một đứa trẻ chuẩn bị đi thì bỗng dưng đau bụng (mà cơn đau kiểu ấy của trẻ thì nó đến một cách thường xuyên nhưng cũng đầy bất ngờ). Chẳng ai lường trước được. Lại nữa, một người mẹ bỗng dưng quên đồ của con. Đứa trẻ 5 tuổi không thể thiếu bất cứ cái gì mà người phụ nữ chu đáo đã dày công chuẩn bị. Thế là chuyến đi ra khỏi thành phố trễ nửa tiếng.

“Nếp gấp của chiều”, tập thơ của Thy Nguyên (NXB Văn học, 2026) nên được đọc như một trường lực hơn là một chuỗi bài lẻ. Ở đó, thời gian không trôi mà dồn lớp; không mang độ dài mà mang độ dày của thân phận. Ký ức không nằm lại mà liên tục trồi lên. Và cái tôi, thay vì đóng khép, luôn mở ra nhiều “tọa độ”.

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 263/NQ-CP ngày 7/9 của Chính phủ và Chương trình hành động của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra ngày 10/9 đang tạo nên một khung hành động khá rõ cho du lịch Việt Nam.

Cuối tuần qua và cho đến hết tháng 9, khắp nơi diễn ra những ngày khởi động và khai mạc lễ hội. Một mặt, đó là việc mở rộng không gian, kết nối di sản, thúc đẩy sáng tạo cùng du lịch văn hóa. Mặt khác, đây là khoảng thời gian chính thức bước vào mùa lễ hội của thời tiết thu - đông.

Ngày 10/9, bộ phim concert “All-Rounder” của ca sĩ SOOBIN ra rạp, nối dài danh sách các concert được chuyển thể thành tác phẩm điện ảnh, cho thấy dư địa phát triển đáng chú ý của dòng phim concert trong bối cảnh thị trường biểu diễn tăng trưởng mạnh thời gian qua.

Các chuyên gia, du khách nước ngoài khi đến Hà Nội đều nói rằng: Ở nhiều nơi trên thế giới, một cái hồ ở giữa thành phố không hiếm nhưng một không gian chứa đựng ký ức, qua nhiều giai đoạn phát triển, đánh dấu nhiều khía cạnh lịch sử văn hóa... thì không phải nơi nào cũng có được.

Phim cổ trang đang mở ra một không gian để điện ảnh Việt Nam tìm về lịch sử, văn hóa và những lớp ký ức của dân tộc. Nhưng để những chất liệu ấy thật sự hiện diện trên màn ảnh, cần nhiều hơn một ý tưởng hay hay một câu chuyện hấp dẫn. Đó là quá trình nghiên cứu, phục dựng, sáng tạo, sản xuất và đưa tác phẩm đến với công chúng.

Chuyên đề “Từ trang sách đến sức mạnh tinh thần người lính” đăng trên Thời Nay số 1732 đã nhận được sự quan tâm của nhiều bạn đọc. Qua thực tế bồi đắp văn hóa đọc trong môi trường quân đội, các ý kiến cho rằng, có thể tìm hiểu, vận dụng ở trường học, cơ quan, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Bên cạnh việc xây dựng các tủ sách hay phòng đọc, quan trọng hơn là cách tổ chức cho việc đọc trở thành thói quen, để mỗi cuốn sách đến tay nhiều người đọc.

Nguyễn Nhật Ánh nhiều năm qua cũng sống khá lặng lẽ. Ông kín đáo, gần như để tác phẩm làm công việc của nó. Nhưng chính sự lặng lẽ ấy lại khiến một điều trở nên rõ hơn: Giá trị của một nhà văn rốt cuộc không chỉ nằm ở mức độ xuất hiện của họ trong đời sống công chúng, mà quan trọng hơn ở những gì họ để lại trong đời sống của người đọc.

Từ tháng 9, Dàn khí nhạc bản địa Đông Nam Á S.E.A Sound trình diễn thử nghiệm vở diễn đầu tiên mang tên “Thức“ tại Alluvium Centre (đường Đinh Tiên Hoàng, Ninh Bình). Khán giả có thể đăng ký thưởng thức miễn phí qua fanpage của dàn nhạc. “Thức“ là một trải nghiệm âm nhạc hoàn toàn mới, khí nhạc bản địa nhưng không hòa tấu dân ca, không hòa âm phối khí, không lời.

Nhà thơ Trương Minh Hiếu vừa cho xuất bản tập thơ lục bát “Thả gió qua sông” (NXB Văn học). Tôi tò mò: “Thả gió qua sông” là gì và Hiếu muốn nói gì với việc thả gió qua sông?

1. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và bùng nổ công nghệ, câu hỏi “Thiết kế để làm gì?” không còn gói gọn trong tính thẩm mỹ hay công năng đơn thuần. Câu trả lời vừa được khắc họa qua lăng kính của GS, kiến trúc sư Anthony Burke (Australia) cùng một số nghệ sĩ, nhà sáng tạo Việt Nam.

Một tuần đón Tết Độc lập vừa đi qua, để lại nhiều thông tin quan trọng về các hoạt động văn nghệ tại nhiều nơi trên mọi miền đất nước, vừa góp phần đưa di sản và lan tỏa niềm tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ, vừa thu hút bạn bè quốc tế đến du lịch, tham quan.

Tôi cứ băn khoăn khi được biết, Hà Nội có chủ trương di chuyển tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” ở khu vực đền Bà Kiệu về khuôn viên của Trung đoàn 692, Sư đoàn bộ binh 301, Bộ Tư lệnh Thủ đô, trước ngày 30/9/2026.

Bà già ngồi trước ngõ gần như suốt ngày. Sáng cũng thấy bà, chiều cũng thấy bà, có hôm tôi đi về quá mười giờ đêm vẫn thấy cái dáng nhỏ thó ấy ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp, trước mặt là túi len, lúc nào bà cũng đan len. Tôi vẫn nghĩ nó là thói quen luôn chân luôn tay của lớp người thế hệ trước.