Thách thức trên “ghế nóng G7”

Hỗ trợ phát triển ở châu Phi và kiểm soát rủi ro từ trí tuệ nhân tạo (AI) là những ưu tiên chính được bàn luận tại Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7), dự kiến diễn ra vào tháng 6/2024. Việc đảm nhận chức Chủ tịch G7 năm nay là một trọng trách nặng nề với Italia, trong bối cảnh thế giới đối mặt nhiều thách thức mới nổi và phức tạp.
Cờ của các nước thuộc Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7). Ảnh: Reuters
Cờ của các nước thuộc Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7). Ảnh: Reuters

Italia chính thức đảm nhận chức Chủ tịch G7 từ ngày 1/1/2024. Phát biểu tại cuộc họp báo mới đây, Thủ tướng Italia Giorgia Meloni nhấn mạnh, công nghệ AI sẽ là chủ đề chính được thảo luận tại Hội nghị thượng đỉnh G7 diễn ra vào tháng 6 tới ở miền nam Italia.

Trước đó, bà Meloni từng bày tỏ quan ngại về tác động của AI đối với thị trường lao động, cho thấy sự quan tâm của nước chủ tịch G7 đối với công nghệ tiên tiến mới nổi này.

Việc hỗ trợ phát triển cho châu Phi cũng sẽ là ưu tiên của G7, bởi đây là nhân tố giúp ngăn chặn từ gốc rễ làn sóng di cư đến châu Âu, vốn gây áp lực lớn với Italia và buộc nước này phải tìm kiếm sự trợ giúp từ Liên hợp quốc.

Thủ tướng Italia Giorgia Meloni tại cuộc họp báo ngày 4/1.

Thủ tướng Italia Giorgia Meloni tại cuộc họp báo ngày 4/1.

Tiếp quản “ghế nóng G7” từ Nhật Bản, Italia đối mặt một phép thử về năng lực dẫn dắt trong bối cảnh thế giới chao đảo bởi hàng loạt thách thức cũ và mới đan xen, như triển vọng phục hồi kinh tế bấp bênh, dịch bệnh, thảm họa khí hậu, các cuộc xung đột ở Ukraine, Trung Đông...

Đặc biệt, với mức độ phủ sóng nhanh chóng và tính năng vượt trội, công nghệ AI siêu thông minh nổi lên là thách thức của thời đại, với rủi ro khôn lường nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Hiệp hội ngành thủ công và các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Italia cảnh báo, khoảng 8,4 triệu lao động nước này có nguy cơ gặp rủi ro do việc sử dụng AI.

Thời gian qua, G7 nỗ lực giám sát việc phát triển và ứng dụng AI. Cuối năm 2023, G7 đã thống nhất về Bộ Quy tắc ứng xử gồm 11 điểm dành cho các công ty phát triển AI, hướng dẫn quản lý những hệ thống AI tiên tiến nhất và hệ thống AI tạo sinh.

Bộ quy tắc đưa ra các khuyến nghị nhằm thúc đẩy sự an toàn, bảo mật và phát triển AI một cách đáng tin cậy trên toàn thế giới. Giới chuyên gia ước tính, đến năm 2028, giá trị thị trường AI có thể đạt 1.000 tỷ USD.

Những bước đi hiện tại của các chính phủ và tổ chức, trong đó có G7, là những bước đi đúng hướng, góp phần đẩy nhanh nỗ lực quản trị AI toàn cầu.

Về trọng tâm nữa trong chương trình nghị sự của G7 là hỗ trợ phát triển cho châu Phi, Italia khẳng định, điều quan trọng là hỗ trợ châu Phi phát triển kinh tế và nâng cao mức sống của người dân, từ đó giúp hạ nhiệt làn sóng di cư.

Theo Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID), các chính phủ, nhà tài trợ và tổ chức nhân đạo cần chuẩn bị đáp ứng nhu cầu hỗ trợ lương thực cao ở Zimbabwe, Malawi, Mozambique và Madagascar trong suốt năm 2024, do hiện tượng El Nino đe dọa nghiêm trọng ngành nông nghiệp khu vực.

Đói nghèo, bạo lực, thiên tai làm bùng nổ làn sóng di cư mới.

Theo Cơ quan Biên giới châu Âu (Frontex), từ tháng 1 đến 11/2023, có tới 355.300 người di cư trái phép đã đến Liên minh châu Âu (EU), tăng 17% so với mức cùng kỳ năm 2022 và là con số cao nhất được ghi nhận kể từ năm 2016.

Vấn đề di cư luôn là ưu tiên hàng đầu trong chính sách an ninh châu Âu trong khoảng một thập niên qua, nhưng đến nay chưa thể giải quyết được do tầm nhìn khác nhau của các quốc gia trong việc kiểm soát làn sóng di cư.

Trong khi đó, xung đột Israel-Hamas đã phủ bóng lên chương trình nghị sự toàn cầu, trong đó có G7. Tuyên bố chung của Hội nghị Bộ trưởng ngoại giao G7 (tháng 11/2023) kêu gọi các bên thúc đẩy hoạt động nhân đạo, bảo vệ dân thường, tuân thủ luật pháp quốc tế.

Tuy nhiên, G7 chưa đưa ra lập trường rõ ràng, mạnh mẽ và quyết liệt về cuộc xung đột, do các thành viên có mối quan tâm cũng như lợi ích kinh tế và chính trị khác nhau. Vấn đề xung đột tại Trung Đông tiếp tục nằm trong chương trình nghị sự G7 năm 2024.

Bài toán khó của G7 tiếp tục là phối hợp hành động để thực thi vai trò “đầu tàu” thế giới. Một năm dẫn dắt G7 sẽ là phép thử đối ngoại lớn, cũng là cơ hội để Italia khẳng định bản lĩnh tại diễn đàn có tầm ảnh hưởng toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.