Bình luận quốc tế

Thách thức nghiêm trọng của châu Phi

Mặc dù “cơn sốt” giá lương thực đã hạ nhiệt trên toàn cầu, nhưng thách thức an ninh lương thực vẫn nghiêm trọng với các quốc gia châu Phi trong bối cảnh hạn hán và tình trạng bất ổn, thiếu điện vẫn đang đẩy hàng triệu người dân châu Phi lâm vào cảnh đói kém.
Nhiều người ở châu Phi phụ thuộc lương thực cứu trợ. (Ảnh WFP)
Nhiều người ở châu Phi phụ thuộc lương thực cứu trợ. (Ảnh WFP)

Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO) cho biết, trong tháng 1 vừa qua, giá lương thực thế giới đã giảm tháng thứ 10 liên tiếp và hiện đã giảm khoảng 18% so với mức cao kỷ lục ghi nhận hồi tháng 3 năm ngoái, sau khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Tuy nhiên, những thông tin nêu trên chưa thể làm dịu đi nỗi lo an ninh lương thực của nhiều quốc gia châu Phi trong bối cảnh hạn hán diễn ra nghiêm trọng và tình trạng thiếu điện đang đe dọa sản xuất lương thực tại châu lục này.

Theo Báo cáo của Chương trình Lương thực thế giới (WFP), biến đổi khí hậu gây hạn hán tệ nhất trong khoảng 4 thập kỷ vừa qua tại vùng Sừng châu Phi. Theo đó, 12 triệu người ở Ethiopia, 5,6 triệu người ở Somalia và 4,3 triệu người ở Kenya đang trong tình cảnh mất an ninh lương thực trầm trọng. Tình trạng đói kém ở vùng Sừng châu Phi còn trở nên trầm trọng hơn do cuộc xung đột ở Ukraine, phần nào đã làm tăng giá lương thực và nhiên liệu, làm gián đoạn hoạt động tài trợ cho khu vực này.

Thiếu lương thực nghiêm trọng cũng xảy ra tại một quốc gia châu Phi khác là Kenya. Cơ quan quản lý hạn hán quốc gia của nước này (NDMA) cho biết 6 triệu người hiện đang lâm vào tình trạng mất an ninh lương thực ở 32/47 hạt do hạn hán ngày càng gay gắt. NDMA cảnh báo, tại Kenya hiện có hơn 970.000 trẻ em dưới 5 tuổi, 142.000 bà mẹ đang mang thai và cho con bú, đang bị suy dinh dưỡng và cần được hỗ trợ khẩn cấp để duy trì sự sống.

Ngoài hạn hán, an ninh lương thực của châu Phi còn bị đe dọa bởi việc cắt điện liên tục tại Nam Phi tác động tiêu cực đến sản xuất và thị trường lương thực. Hiệp hội các ngành nông nghiệp tại Nam Phi (AgriSA) vừa cho biết, khủng hoảng năng lượng diễn ra hằng ngày, hằng giờ trên toàn quốc đang gây thiệt hại nặng nề cho ngành thực phẩm của nước này. Việc cắt điện luân phiên nhằm giảm tải cho hệ thống truyền tải điện đã xảy ra liên tục do cơ sở hạ tầng điện than cũ kỹ; theo đó, đã gây ra tình trạng thiếu hụt một số mặt hàng chủ lực, làm tăng giá hàng hóa, nhất là thực phẩm.

Theo ước tính của Liên hợp quốc, “Lục địa đen” đang đối mặt với cuộc khủng hoảng lương thực nghiêm trọng nhất từ trước đến nay. Hơn 20% dân số châu Phi, tương đương 278 triệu người, đối mặt với nạn đói. Trong khi đó, Cơ quan Nhi đồng của Liên hợp quốc (UNICEF) cho biết, gần 2 triệu trẻ em trên khắp Ethiopia, Kenya và Somalia cần được điều trị khẩn cấp do bị suy dinh dưỡng cấp tính nghiêm trọng. Hồi tháng 9/2022, UNICEF cho biết, 730 trẻ em chết trong bảy tháng đầu năm 2022 tại các trung tâm dinh dưỡng ở Somalia. Tuy nhiên, con số thực tế có thể cao hơn nhiều.

Các nước thành viên Liên minh châu Phi (AU) cần nghiêm túc tìm giải pháp trước mắt và lâu dài cho nạn đói và tình trạng di cư đang diễn ra ngày càng trầm trọng ở một số vùng của châu Phi.

Để tránh một cuộc khủng hoảng nhân đạo, cuối tháng 1 vừa qua, tại Hội nghị thượng đỉnh Lương thực châu Phi, Chủ tịch Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) cho biết, các đối tác phát triển cam kết tài trợ 30 tỷ USD nhằm thúc đẩy sản xuất lương thực tại châu Phi trong 5 năm tới. Liên minh châu Âu (EU) cuối tháng 1 vừa qua cũng đã tài trợ hơn 71 triệu USD giúp giải quyết khủng hoảng lương thực ở miền Đông và Nam châu Phi.

Tính đến cuối tháng 1 vừa qua, WFP đã nhận được 71,44 triệu USD do EU tài trợ để giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực tại 11 quốc gia thuộc miền Đông và miền Nam châu Phi. Phần lớn số tiền tài trợ nêu trên sẽ được dùng để đáp ứng nhu cầu về dinh dưỡng và thực phẩm cơ bản của hàng triệu người dân đang là “nạn nhân của giặc đói”.

Giới phân tích cho rằng, những nỗ lực của các nhà tài trợ nêu trên là kịp thời và vô cùng quan trọng với người dân tại các vùng nghèo, vùng bị hạn hán của châu Phi. Tuy nhiên, so với nhu cầu và mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng lương thực tại “Lục địa đen” thì số viện trợ nêu trên vẫn chỉ “như muối bỏ bể”. Thực tế này đòi hỏi các nước thành viên Liên minh châu Phi (AU) cần nghiêm túc tìm giải pháp trước mắt và lâu dài cho nạn đói và tình trạng di cư đang diễn ra ngày càng trầm trọng ở một số vùng của châu Phi do chịu tác động của xung đột vũ trang và thời tiết cực đoan.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.