Tết “tập trung” ở biên cương

Chúng tôi đến thăm Chi nhánh 716, Binh đoàn 15 - binh đoàn Xanh của Tây Nguyên hùng vĩ vào dịp cuối năm 2024.

Đơn vị quản lý và tổ chức thực hiện dự án xây dựng khu Kinh tế - quốc phòng của binh đoàn trên địa bàn xã Ia Dal và Ia Tơi, huyện Ia H’Drai, tỉnh Kon Tum. Là địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa, đặc biệt khó khăn, có đường biên giới dài hơn 79,2 km tiếp giáp với 2 huyện Đum Mia và Tà Veng, tỉnh Rattanakiri, Campuchia, nên 12 cụm điểm dân cư nơi đây được hình thành từ 12 đội sản xuất, với 756 hộ/2.443 nhân khẩu và 18 thành phần dân tộc khác nhau. Các đội sản xuất được bố trí đan xen giữa các thôn, hình thành các cụm điểm dân c­ư trên tuyến biên giới. Hiện nơi đây duy trì mô hình Tổ tự quản bảo vệ đường biên mốc giới. Các đội trưởng sẽ thành lập tổ từ các hộ gia đình, công nhân của đơn vị. Vì thế, người dân nơi đây còn được coi là những cột mốc sống bảo vệ biên cương. Mỗi ngày, công nhân đi khai thác mủ, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ ở vườn cây, có những điều gì bất thường ở khu vực họ sẽ thông tin kịp thời cho lực lượng bộ đội biên phòng, công an hoặc đơn vị để kịp thời xử lý.

Dân cư ở đây đều còn rất trẻ, rất mới. Phần lớn họ là những gia đình đơn thân và hai thế hệ. Tết là dịp người Việt sum vầy với gia đình. Còn họ? Họ đón Tết ra sao? Anh Lê Văn Bình, đội trưởng đội 10 thôn 7 là một trong số những cán bộ của Chi nhánh 716 (trước đây là đội sản xuất của Công ty 78) đứng chân từ năm 2009, khi đây còn là vùng rừng hoang vu, thời tiết khắc nghiệt, cho biết: Ăn Tết ở đây vui lắm! Do đặc thù cán bộ, công nhân của đội có nhiều thành phần dân tộc khác nhau, nên tập tục đón Tết cũng rất đa dạng. Tất nhiên không phải dân tộc thiểu số nào ở nước ta cũng có tục ăn Tết Nguyên đán. Nhưng cùng với anh em công nhân, họ cũng hòa nhập và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình.

Tết đặc biệt nhất ở đây là tục… ăn Tết tập trung. Theo anh Bình, dù khó khăn, vất vả, Tết vẫn là dịp mà mọi người mong đợi. Những năm đầu tiên, khi cây cao su mới trồng, chưa được khai thác, đời sống công nhân còn khó khăn, thì cứ đến chiều Ba mươi là mọi người tập trung trên trụ sở Đội. “Tết đã có chỉ huy lo”. Đó là những cái Tết đơn sơ, giản dị nhưng niềm vui ngập tràn. Ngày nay, cuộc sống khấm khá, hiện đại hơn, người ta vẫn giữ tục ấy. Cứ chiều Ba mươi là lên đội ăn Tết, tới chiều mồng Một thì tất cả kéo nhau đến từng nhà của mọi thành viên. Mọi người ăn uống và tổ chức chơi các trò chơi tiêu biểu theo phong tục tập quán của từng dân tộc. Mỗi dân tộc có những trò chơi đón năm mới, lễ hội riêng, nên những ngày Tết ở biên cương thật là sôi động. Ngoài ra, Đồn Biên phòng còn tổ chức “Ngày hội bánh chưng xanh, Tết biên giới thắm tình quân dân” tạo khí thế vui tươi đầm ấm và thắt chặt tình quân dân. Một số năm trước dịch Covid-19, cán bộ, công nhân ở đây còn được các chiến sĩ biên phòng hỗ trợ sang chúc Tết, chia vui với người dân nước bạn Campuchia.

Nghe câu chuyện Tết của những cột mốc sống ở biên cương, chúng tôi ai cũng thấy bồi hồi xúc động. Cán bộ, công nhân nơi đây, dù không được sum vầy với người thân trong những ngày Tết Nguyên đán, thì tình đồng đội, tình quân dân vẫn ấm áp vô cùng. Bởi Tết không chỉ cần sự đủ đầy, mà còn cần những niềm vui. Có thật sự vui, đó mới thật sự là Tết.

Có thể bạn quan tâm

Sau hơn 10 năm hoạt động, nhà sách cuối cùng trong hệ thống Cá Chép phải nói lời tạm biệt Thành phố Hồ Chí Minh.

Khoảng lặng giữa phố

Ly trà đặt nhẹ trên bàn, chưa kịp phả hơi lạnh vào lòng tay khách, giọng của nữ quản lý đã nhuốm màu buồn bã: “Hôm nay ngồi thật lâu nha! Hai ngày nữa thôi, quán phải ngưng, thay đổi mô hình”. Tiếng thở dài thật khẽ, đủ để khách và quản lý quán cùng vấn vương, không làm phiền những người còn lại.

Sách cũ. Ảnh: NAM ANH

Tiệm sách cũ phố Cát Cụt

Hiệu sách cũ nằm ở phố Cát Cụt của Hải Phòng, nơi mà nếu người ta không để ý, sẽ dễ dàng đi ngang qua, chẳng hề hay biết mình vừa bỏ lỡ một thế giới khác.

Làng chài Sê San.

Sau cuộc rong ruổi của những người ly hương

Ngược dòng thời gian về những năm 2000, ngư dân nghèo vùng sông nước An Giang dắt díu nhau lên Tây Nguyên làm thuê. Trong những ngày tháng rong ruổi đầy gian truân ấy, họ vô tình tìm thấy lòng hồ thủy điện Sê San 4. Mặt nước mênh mông, tĩnh lặng như đánh thức bản năng sông nước của những người con sinh ra từ dòng sông Hậu.

Củi thông đun bếp.

Lửa thông

Gió từ núi đi ngang ngôi nhà ngai ngái mùi gỗ giữa những vườn rau mãn vụ.

Minh họa: HOÀNG NGUYÊN THẠCH

Mầm cây đợi

Con đường độc đạo từ bản đến trường ướt nhấm nhoét. Đất đá tở ra từng tảng, thi thoảng có những hộc đá lăn xuống chặn ngang đường. 

Sống đời phu cơm

Quốc Anh, 40 tuổi, mỗi sáng ra khỏi nhà cùng một chiếc điện thoại sạc đầy, một bình nước lọc, cái áo khoác bạc màu vì nắng, và chiếc hộp đựng đồ ăn vuông vức treo trước xe như hòm thuốc của một ông lang. Anh không chữa bệnh. Anh chữa đói. Mà đói ở phố bây giờ là thứ bệnh cấp tính, phát lên rất nhanh, đòi cấp cứu trong 15 phút.

Minh họa: ĐẶNG TIẾN

Drama mang tên thanh xuân

Hoan đến chỗ hẹn sớm 10 phút. Khoảng thời gian đó đủ để tâm trạng bình ổn. Bởi vì người hẹn cô hôm nay là anh. Người của một thời tha thiết. Người mà cô đã hơn 20 năm không gặp, thậm chí hoàn toàn bặt tin.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những ngã ba đời

Tôi tới căn nhà anh thuê ngay đầu phố Lý Nam Đế (Hà Nội) bởi một sự tình cờ. Ngồi lại lai rai vài ly cũng chẳng phải có hẹn mà nên. Nhưng tôi cứ nhớ mãi cái khung hình có dòng chữ mà một lãnh đạo của Đảng, Nhà nước viết tặng anh “ai cũng có rất nhiều chỗ để đi, nhưng chỉ có một chốn để trở về”.

Minh họa: NGUYỄN VÂN CHUNG

Những màu áo cũ

Nông thôn nơi Hân sống hãy còn rất nhiều người nghèo, cái ăn cái mặc, sự học hành con trẻ lắm khi quá sức với cha mẹ của chúng. Chưa kể nếu những bậc cha mẹ trẻ ấy còn sống chung gia đình lớn, còn cha mẹ già đau yếu bệnh tật thì đồng lương công nhân, làm thuê, cắt cỏ, xịt thuốc… sẽ không bao giờ đủ.

Nhớ phiên chợ Mộc

Nhớ phiên chợ Mộc

Ở xã Nghi Thái, huyện Nghi Lộc cũ (nay là phường Vinh Lộc, Nghệ An) quê tôi, cạnh gốc đa cổ thụ và cái nền đình xưa của làng là ngôi chợ mang tên chợ Mộc. Chợ Mộc làng tôi to lắm, “to” chứ không phải “lớn” đâu nhé.

Vá lưới. Ảnh: NAM NGUYỄN

Gió ở lại lòng người

Tôi đến Phú Hài, một làng chài ven biển của Phan Thiết, vào buổi sớm khi gió còn mềm. Biển khi ấy lặng, như vừa thức giấc sau một đêm dài. Không có những sắc màu rực rỡ hay ồn ào của một điểm đến du lịch, Phú Hài mở ra bằng nhịp sống chậm rãi, đủ để người mới ghé qua kịp nhận ra sự bình yên của làng.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Tình yêu của mẹ

Ở ngoại ô thành phố có một bà cụ đã mất. Chồng bà là một công nhân 70 tuổi đã nghỉ hưu. Cụ ông đến bưu điện để gửi sáu bức điện tín đến các vùng khác nhau của nước cộng hòa, tất cả đều có chung một nội dung: “Mẹ mất rồi các con về đi! Bố”.

Giàn mướp. Ảnh: SONG ANH

Nhớ mùa hoa mướp vàng

Khi cái nắng đầu hè rực lên ánh ỏi thì giàn mướp trước sân nhà tôi cũng nở hoa vàng rực. Từng đốm hoa thắp nắng giữa giàn lá xanh um, bầy ong dập dìu bay qua bay lại.

Thả lưới. Ảnh: SONG ANH

Mênh mang sông Đầm

Chiếc ghe đưa chúng tôi rời khỏi bến sông Đầm trong cái nắng đầu ngày. Chú Ba, người đồng hành cùng nhóm đã sống ở xứ này hơn sáu mươi năm.

Mưa dông. Ảnh: SONG ANH

Những cơn dông

Không hiểu sao, từ nhỏ đến giờ, tôi rất thích ngắm nhìn những cơn dông kéo đến trước mỗi trận mưa. Với tôi, đó là một khoảnh khắc kỳ diệu của thiên nhiên vũ trụ.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

3 triệu đồng

Gã trở nhà mới gần 10 giờ đêm. Trời oi nồng, vài hạt mưa lắc rắc càng làm tăng sức nóng. Trong con hẻm cụt không còn bóng người, gió yếu ớt chẳng rơi nổi chiếc lá, tưởng như màn đêm đã chìm sâu từ kiếp nào.

Dòng sông miền Tây. Ảnh: NAM NGUYỄN

Dòng sông không địa chỉ...

Trong hành trình rong ruổi của mình, có dòng sông tôi ghé lại chỉ để... thương một người. Với tôi, dòng sông Cái Lớn và chú Nguyễn Văn Lúa (cù lao Tắc Cậu, xã Châu Thành (Kiên Giang cũ), nay là An Giang) là một ký ức như thế.

Thú vui đàm đạo. Ảnh: SONG ANH

Người ở phố Hàng

Hà Nội ba sáu phố phường - khu vực các phố Hàng được coi là trung tâm kẻ chợ, nơi sầm uất, phát triển phong phú nhất của Hà thành, tạo nên nền tảng văn hóa, nhịp đập cho trái tim Thăng Long từ thuở những xa xôi lịch sử.

Chiếc máy ép mía chạy sức trâu của ông ngoại nằm yên sau nhiều năm không sử dụng.

Mùi mật mía năm xưa

Dưới mái hiên cũ kỹ của căn nhà ngoại, tôi vẫn thường ngồi lặng im, nhìn ra cánh đồng sau hè. Nơi ấy, cỏ voi, cỏ dại đã che khuất. Nhưng chỉ cần cơn gió nhẹ thổi qua làm lay động vạt cỏ xanh, tôi lại thấy thấp thoáng hai khối sắt sần sùi còn sót lại của chiếc máy ép mía ông ngoại từng dùng.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

Nỗi nhớ sông Đà

Tháng ba dương lịch năm con Ngựa. Mùa xuân đang chín ửng. Ban ngày nhiệt kế chỉ 25 nhưng đêm tụt xuống 17 độ, vẫn đủ lạnh với một cựu sĩ quan già, là chính tôi.

Người lao công. Ảnh: NAM NGUYỄN

Người dọn villa Tây

Chị Lê Thị Tịnh, ngụ làng rau Trà Quế (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) là một người làm nghề tạp vụ theo giờ cho những căn villa mà khách nước ngoài thuê ở phố Hội.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Vườn sau quán

Năm giờ sáng chợ đã tấp nập. Hằng kéo xe đẩy vào chỗ ngồi quen thuộc, gần cột điện, sát vỉa hè. Chị mở bao tải ra, từng bó đậu bắp xanh mướt xếp lên miếng bạt. Trái non, tươi, còn đọng sương. Hằng ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, lưng còn mỏi từ hôm qua làm vườn. Ngón tay chai sần, đen nhẻm sau mấy tháng bới đất.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những người đàn bà Nậm Nghẹp

Trên bản Nậm Nghẹp (Sơn La), những ngày hoa sơn tra phủ trắng núi rừng, phía sân sau của nhà A Vạng, mấy người phụ nữ H'Mông đang đồ một chõ xôi lớn để chuẩn bị cho bữa tối.

Ảnh: HẢI ANH

Tiếng chim sẻ bên hiên nhà

Nhà tôi tiếng thuộc thị xã nhưng ở ngoài vành, tách biệt với ồn ào phố xá. Nguyên ngày xưa nhà mẹ đất quê nên chồng tôi - con trai út - ở nhà từ đường được sở hữu khu vườn khá rộng. Và tôi - con dâu của mẹ tha hồ hiện thực hóa giấc mơ đem thiên nhiên vào nhà.