Tết “tập trung” ở biên cương

Chúng tôi đến thăm Chi nhánh 716, Binh đoàn 15 - binh đoàn Xanh của Tây Nguyên hùng vĩ vào dịp cuối năm 2024.

Đơn vị quản lý và tổ chức thực hiện dự án xây dựng khu Kinh tế - quốc phòng của binh đoàn trên địa bàn xã Ia Dal và Ia Tơi, huyện Ia H’Drai, tỉnh Kon Tum. Là địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa, đặc biệt khó khăn, có đường biên giới dài hơn 79,2 km tiếp giáp với 2 huyện Đum Mia và Tà Veng, tỉnh Rattanakiri, Campuchia, nên 12 cụm điểm dân cư nơi đây được hình thành từ 12 đội sản xuất, với 756 hộ/2.443 nhân khẩu và 18 thành phần dân tộc khác nhau. Các đội sản xuất được bố trí đan xen giữa các thôn, hình thành các cụm điểm dân c­ư trên tuyến biên giới. Hiện nơi đây duy trì mô hình Tổ tự quản bảo vệ đường biên mốc giới. Các đội trưởng sẽ thành lập tổ từ các hộ gia đình, công nhân của đơn vị. Vì thế, người dân nơi đây còn được coi là những cột mốc sống bảo vệ biên cương. Mỗi ngày, công nhân đi khai thác mủ, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ ở vườn cây, có những điều gì bất thường ở khu vực họ sẽ thông tin kịp thời cho lực lượng bộ đội biên phòng, công an hoặc đơn vị để kịp thời xử lý.

Dân cư ở đây đều còn rất trẻ, rất mới. Phần lớn họ là những gia đình đơn thân và hai thế hệ. Tết là dịp người Việt sum vầy với gia đình. Còn họ? Họ đón Tết ra sao? Anh Lê Văn Bình, đội trưởng đội 10 thôn 7 là một trong số những cán bộ của Chi nhánh 716 (trước đây là đội sản xuất của Công ty 78) đứng chân từ năm 2009, khi đây còn là vùng rừng hoang vu, thời tiết khắc nghiệt, cho biết: Ăn Tết ở đây vui lắm! Do đặc thù cán bộ, công nhân của đội có nhiều thành phần dân tộc khác nhau, nên tập tục đón Tết cũng rất đa dạng. Tất nhiên không phải dân tộc thiểu số nào ở nước ta cũng có tục ăn Tết Nguyên đán. Nhưng cùng với anh em công nhân, họ cũng hòa nhập và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình.

Tết đặc biệt nhất ở đây là tục… ăn Tết tập trung. Theo anh Bình, dù khó khăn, vất vả, Tết vẫn là dịp mà mọi người mong đợi. Những năm đầu tiên, khi cây cao su mới trồng, chưa được khai thác, đời sống công nhân còn khó khăn, thì cứ đến chiều Ba mươi là mọi người tập trung trên trụ sở Đội. “Tết đã có chỉ huy lo”. Đó là những cái Tết đơn sơ, giản dị nhưng niềm vui ngập tràn. Ngày nay, cuộc sống khấm khá, hiện đại hơn, người ta vẫn giữ tục ấy. Cứ chiều Ba mươi là lên đội ăn Tết, tới chiều mồng Một thì tất cả kéo nhau đến từng nhà của mọi thành viên. Mọi người ăn uống và tổ chức chơi các trò chơi tiêu biểu theo phong tục tập quán của từng dân tộc. Mỗi dân tộc có những trò chơi đón năm mới, lễ hội riêng, nên những ngày Tết ở biên cương thật là sôi động. Ngoài ra, Đồn Biên phòng còn tổ chức “Ngày hội bánh chưng xanh, Tết biên giới thắm tình quân dân” tạo khí thế vui tươi đầm ấm và thắt chặt tình quân dân. Một số năm trước dịch Covid-19, cán bộ, công nhân ở đây còn được các chiến sĩ biên phòng hỗ trợ sang chúc Tết, chia vui với người dân nước bạn Campuchia.

Nghe câu chuyện Tết của những cột mốc sống ở biên cương, chúng tôi ai cũng thấy bồi hồi xúc động. Cán bộ, công nhân nơi đây, dù không được sum vầy với người thân trong những ngày Tết Nguyên đán, thì tình đồng đội, tình quân dân vẫn ấm áp vô cùng. Bởi Tết không chỉ cần sự đủ đầy, mà còn cần những niềm vui. Có thật sự vui, đó mới thật sự là Tết.

Có thể bạn quan tâm

Tháng Bảy, tôi về thăm ông

Sáng tháng Bảy, tôi đưa con gái vào Nghĩa trang Mai Dịch thắp hương cho ông ngoại. Con bé ôm bó huệ trắng, cẩn thận châm từng nén hương rồi đứng rất lâu trước tấm bia đá. Trên tấm bia chỉ vài dòng ngắn ngủi: Tên ông, đơn vị Tây Tiến, năm hy sinh 1946. Chỉ vậy thôi. Con gái ngước lên hỏi: “Sao con chưa bao giờ được nhìn thấy ảnh cụ?”. Tôi mỉm cười mà thấy mắt mình cay.

Người dân đến viếng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên. Ảnh: MINH LÊ

Đầu nguồn dòng Lô xanh

Mỗi năm, cứ khi tháng Bảy chạm ngõ, lòng tôi lại hướng về dải đất biên cương ấy, nơi có một dòng sông từng mang màu đỏ máu và một người bạn lặng lẽ ươm mầm xanh cho rừng.

Hai người cán bộ an ninh

Chúng tôi gặp nhau trong một sự tình cờ. Tôi ngồi với bạn. Anh Ngô Đức Lý cùng đồng đội ăn bữa cơm liên hoan tầng trên. Ở cùng một nơi. Gặp nhau, và dần trở thành thương mến.

Người đàn bà quét ngõ

Mỗi buổi sáng, trước khi phố kịp tỉnh hẳn, dưới chân tòa nhà tôi ở đã có tiếng chổi quét đều đều. Tiếng chổi ấy nghe nhỏ thôi, nhưng hình như đang giữ lại chút thể diện cuối cùng cho con ngõ.

Phía ngoài cánh cổng trường thi

Sáng cuối cùng của kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, Hà Nội đã nắng từ rất sớm. Trước một điểm thi ở phường Cầu Giấy, một người mẹ kéo chiếc ghế nhựa vào sát gốc cây rồi ngồi xuống. Con trai chị vừa bước qua cổng trường ít phút trước.

Minh họa: TÙNG NGUYỄN

Tạm biệt Chân Mây

Mây sà rất thấp. Buổi sáng ở ga thường thế. Từ phía Chân Mây, những dải mây trắng bò qua sườn núi, tràn khắp đường ray, phủ lên mái ga bàng bạc. Nhiều hôm, Phước đứng ngoài sân, chỉ còn thấy lờ mờ ánh đèn tín hiệu phía trước, đoàn tàu hiện ra chậm chạp như cũng đến từ cõi mây.

Ảnh: ANH QUÂN

Mùi báo giấy còn vương

Hồi tờ Tuổi trẻ thông báo ra số Cuối tuần cuối cùng để chuyển sang mô hình Tuổi trẻ cuối tháng, tôi hơi khựng lại, như thể có một thứ vốn quen thuộc, từng nằm yên trong nhịp sống suốt rất nhiều năm bỗng cũng bị cuốn vào sự dịch chuyển của thời cuộc, của cách con người đọc tin tức…

Ảnh: SONG ANH

Một quãng đê hoa vàng, cỏ xanh

Quãng đê nào cũng hấp dẫn, và quãng đê dẫn lên đầu cầu Đuống thật sự khác biệt. Bất thình lình, một triền đê hoa vàng, cỏ xanh mở ra mênh mang. Không dài nhưng đủ để gieo vào lòng lữ khách một chút bồi hồi, man mác. Một cảm xúc rất Pau (Paustovsky - nhà văn Nga)!

Sau hơn 10 năm hoạt động, nhà sách cuối cùng trong hệ thống Cá Chép phải nói lời tạm biệt Thành phố Hồ Chí Minh.

Khoảng lặng giữa phố

Ly trà đặt nhẹ trên bàn, chưa kịp phả hơi lạnh vào lòng tay khách, giọng của nữ quản lý đã nhuốm màu buồn bã: “Hôm nay ngồi thật lâu nha! Hai ngày nữa thôi, quán phải ngưng, thay đổi mô hình”. Tiếng thở dài thật khẽ, đủ để khách và quản lý quán cùng vấn vương, không làm phiền những người còn lại.

Sách cũ. Ảnh: NAM ANH

Tiệm sách cũ phố Cát Cụt

Hiệu sách cũ nằm ở phố Cát Cụt của Hải Phòng, nơi mà nếu người ta không để ý, sẽ dễ dàng đi ngang qua, chẳng hề hay biết mình vừa bỏ lỡ một thế giới khác.

Làng chài Sê San.

Sau cuộc rong ruổi của những người ly hương

Ngược dòng thời gian về những năm 2000, ngư dân nghèo vùng sông nước An Giang dắt díu nhau lên Tây Nguyên làm thuê. Trong những ngày tháng rong ruổi đầy gian truân ấy, họ vô tình tìm thấy lòng hồ thủy điện Sê San 4. Mặt nước mênh mông, tĩnh lặng như đánh thức bản năng sông nước của những người con sinh ra từ dòng sông Hậu.

Củi thông đun bếp.

Lửa thông

Gió từ núi đi ngang ngôi nhà ngai ngái mùi gỗ giữa những vườn rau mãn vụ.

Minh họa: HOÀNG NGUYÊN THẠCH

Mầm cây đợi

Con đường độc đạo từ bản đến trường ướt nhấm nhoét. Đất đá tở ra từng tảng, thi thoảng có những hộc đá lăn xuống chặn ngang đường.