Tàu vũ trụ Nhật Bản chở mẫu đất từ tiểu hành tinh gần về đến Trái đất

Ngày 27-11, một quan chức cơ quan vũ trụ Nhật Bản cho biết, một tàu vũ trụ của nước này đang tiến về gần Trái đất sau chuyến hành trình kéo dài một năm trở về từ một tiểu hành tinh xa xôi, mang theo các mẫu đất và dữ liệu có thể cung cấp manh mối về nguồn gốc của hệ mặt trời.

Hình ảnh đồ họa máy tính do Cơ quan Thám hiểm hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) thực hiện cho thấy tàu vũ trụ Hayabusa2 phía trên tiểu hành tinh Ryugu. Nguồn: ISAS / JAXA.
Hình ảnh đồ họa máy tính do Cơ quan Thám hiểm hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) thực hiện cho thấy tàu vũ trụ Hayabusa2 phía trên tiểu hành tinh Ryugu. Nguồn: ISAS / JAXA.

Từ một năm trước, phi thuyền Hayabusa2 rời tiểu hành tinh Ryugu, cách Trái đất khoảng 300 triệu km. Con tàu này dự kiến sẽ ​​đáp xuống và thả khoang chứa các mẫu vật quý giá xuống miền nam Australia vào ngày 6-12.

Các nhà khoa học tại Cơ quan Thám hiểm hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) tin rằng, các mẫu vật, đặc biệt là những mẫu lấy từ dưới bề mặt tiểu hành tinh sẽ không bị ảnh hưởng bởi bức xạ không gian và các yếu tố môi trường khác.

Nhà khoa học Makoto Yoshikawa, người quản lý dự án Hayabusa2 cho biết, các nhà khoa học đặc biệt quan tâm đến việc phân tích vật liệu hữu cơ trong các mẫu đất ở tiểu hành tinh Ryugu.

“Vật liệu hữu cơ là nguồn gốc của sự sống trên Trái đất, nhưng chúng tôi vẫn không biết chúng đến từ đâu. Chúng tôi đang hy vọng tìm ra manh mối về nguồn gốc của sự sống trên Trái đất bằng cách phân tích chi tiết các vật liệu hữu cơ do tàu vũ trụ Hayabusa2 mang về”, ông Yoshikawa nói.

JAXA lên kế hoạch để hạ cánh tàu chứa mẫu vào một vùng xa xôi, dân cư thưa thớt ở Australia từ vị trí cách 220.000 km trong không gian. Đây là một thách thức lớn đòi hỏi phải điều khiển chính xác. Tàu vũ trụ được bảo vệ bởi một tấm chắn nhiệt, nó sẽ biến thành một quả cầu lửa khi đi vào vùng khí quyển cách 200 km  so với mặt đất. Lúc xuống đến khoảng cách 10 km so với mặt đất, tàu vũ trụ sẽ mở dù để chuẩn bị hạ cánh. Nó cũng sẽ phát các tín hiệu đèn để báo vị trí.

Các nhân viên của JAXA đã bố trí các đĩa vệ tinh tại một số địa điểm trong khu vực mục tiêu để bắt tín hiệu, đồng thời chuẩn bị radar hàng hải, máy bay không người lái và máy bay trực thăng để hỗ trợ nhiệm vụ tìm kiếm và thu hồi.

Nếu không có những biện pháp đó, việc tìm kiếm khoang chứa mẫu vật hình chảo có đường kính chỉ 40 cm “sẽ vô cùng khó khăn”, ông Yoshikawa nói với các phóng viên.

Đối với tàu vũ trụ Hayabusa2, việc đưa các mẫu vật về lần này chưa phải là kết thúc của sứ mệnh mà nó đã bắt đầu từ năm 2014. Sau khi thả khoang chứa mẫu vật, nó sẽ quay trở lại không gian và hướng đến một tiểu hành tinh nhỏ xa xôi khác có tên 1998KY26 trong một hành trình dự kiến ​​kéo dài 10 năm.

Tàu vũ trụ Nhật Bản chở mẫu đất từ tiểu hành tinh gần về đến Trái đất -0

Tiểu hành tinh Ryugu có đường kính 900 mét.

Tàu vũ trụ Hayabusa2 đã chạm xuống tiểu hành tinh Ryugu hai lần. Mặc dù bề mặt của tiểu hành tinh toàn đá nhưng trong suốt một năm rưỡi kể từ khi tháng 6-2018, nó đã thu thập thành công dữ liệu và mẫu.

Trong lần chạm đất đầu tiên vào tháng 2-2019, tàu vũ trụ đã thu thập các mẫu bụi trên bề mặt. Vào tháng 7-2019, lần đầu tiên trong lịch sử không gian, sau khi hạ cánh xuống một miệng núi lửa mà Hayabusa2 đã tạo ra trước đó bằng cách cho nổ bề mặt tiểu hành tinh, con tàu này đã thu thập được các mẫu dưới lòng đất.

Các nhà khoa học cho biết, có dấu vết của carbon và chất hữu cơ trong các mẫu đất của tiểu hành tinh. JAXA hy vọng sẽ tìm ra manh mối về cách các vật chất được phân bố trong hệ mặt trời và có liên quan đến sự sống trên Trái đất.

Các tiểu hành tinh quay quanh mặt trời nhưng nhỏ hơn nhiều so với các hành tinh, là một trong những vật thể lâu đời nhất trong hệ mặt trời và do đó có thể giúp giải thích sự tiến hóa của Trái đất.

Tàu vũ trụ mất ba năm rưỡi để đến Ryugu, nhưng hành trình về nhà ngắn hơn nhiều, do vị trí hiện tại của tiểu hành tinh Ryugu và Trái đất.

Tiểu hành tinh Ryugu được phát hiện vào ngày 10-5-1999 bởi các nhà thiên văn học với nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái đất Lincoln tại Lincoln Lab gần Socorro, New Mexico, Mỹ. Nó được đặt tên tạm thời là 1999 JU 3 .

Tiểu hành tinh được Trung tâm Tiểu hành tinh đặt tên chính thức là "Ryugu" vào ngày 28-9-2015. Được biết, Ryugu trong tiếng Nhật có nghĩa là “Cung điện rồng”, tên của một lâu đài dưới đáy biển trong một câu chuyện dân gian Nhật Bản. Trong truyện, người đánh cá Urashima Tarō du hành đến cung điện trên lưng một con rùa, và khi trở về, anh ta mang theo một chiếc hộp bí ẩn, giống như tàu vũ trụ Hayabusa2 trở về cùng với khoang chứa các vật mẫu.

Có thể bạn quan tâm

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương đã có buổi làm việc với Giám đốc điều hành bộ phận Open Government Products thuộc Cơ quan Công nghệ Chính phủ Singapore (GovTech) Lý Hồng Nghị.

Thúc đẩy những định hướng hợp tác chiến lược về khoa học, công nghệ đi vào thực tiễn

Làm việc với Giám đốc điều hành bộ phận Open Government Products thuộc Cơ quan Công nghệ Chính phủ Singapore (GovTech) Lý Hồng Nghị, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cho biết, đào tạo nhân lực; phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đều là những vấn đề Việt Nam ưu tiên và mong muốn Singapore chia sẻ kinh nghiệm.

Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội thực hành trên hệ thống thiết bị đo kiểm phục vụ đào tạo, nghiên cứu IoT và bán dẫn. (Ảnh: VNU)

Làm chủ công nghệ, tăng sức cạnh tranh

Hành lang chính sách cho phát triển công nghệ chiến lược đang từng bước được hoàn thiện, cùng với cơ chế đặt hàng, tài trợ, thử nghiệm và hỗ trợ doanh nghiệp. Vấn đề hiện nay là đưa các cơ chế đó vào thực tiễn, tạo ra sản phẩm cụ thể, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ, tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Các diễn giả tham dự hội thảo “Chuyển đổi số trong khu vực công: Kiến tạo hạ tầng bền vững và bảo đảm an ninh dữ liệu hướng đến mục tiêu tăng trưởng quốc gia”. (Ảnh: Ban tổ chức)

Chuyển đổi số khu vực công: Làm chủ dữ liệu, kiến tạo hạ tầng bền vững

Chuyển đổi số khu vực công đang chuyển từ số hóa quy trình sang quản trị dựa trên dữ liệu. Cùng với hạ tầng có khả năng kết nối, chia sẻ và mở rộng, bảo đảm an ninh dữ liệu và năng lực phục hồi sau sự cố đang trở thành những điều kiện nền tảng để nâng cao hiệu quả quản trị và tạo động lực tăng trưởng.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân.

Kết nối chuyên gia trí tuệ nhân tạo toàn cầu để giải bài toán Việt Nam

Mạng lưới chuyên gia trí tuệ nhân tạo (AI) Việt Nam toàn cầu được hình thành không chỉ để tập hợp trí thức người Việt trong và ngoài nước, mà còn mở ra cơ chế để các chuyên gia trực tiếp tham gia giải quyết những bài toán cụ thể, phát triển sản phẩm trí tuệ nhân tạo có ý nghĩa chiến lược đối với đất nước.

Tọa đàm “Định hướng nội dung khung chính sách hỗ trợ quản trị tài sản trí tuệ thuộc các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo Việt Nam” do Trường Khoa học và Nhân văn tổ chức.

Hệ sinh thái hỗ trợ quản trị tài sản trí tuệ

Tọa đàm khoa học “Định hướng nội dung khung chính sách hỗ trợ quản trị tài sản trí tuệ thuộc các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo Việt Nam” do Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn vừa tổ chức kỳ vọng cung cấp thêm luận cứ khoa học và thực tiễn cho quá trình hoàn thiện chính sách sở hữu trí tuệ.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ. (Ảnh: DUY LINH)

Luật sửa đổi 4 luật lĩnh vực khoa học-công nghệ: Cắt giảm điều kiện kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp

Luật tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, hoàn thiện cơ sở pháp lý cho phát triển hạ tầng viễn thông phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, kinh tế gắn với quốc phòng-an ninh.

Ảnh thiết kế có yếu tố AI.

Tăng tốc chặng đường cuối, hướng tới chấm dứt nuôi nhốt gấu lấy mật trong năm 2026

Từ hơn 4.000 cá thể gấu nuôi nhốt năm 2005, đến nay cả nước còn 206 cá thể, phần lớn trong đó bị nuôi nhốt hơn 20 năm, sức khỏe suy giảm và cần được đưa đến các cơ sở cứu hộ. Việc hoàn thành mục tiêu chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật trong năm 2026 đang bước vào chặng đường cuối, nhưng cũng là giai đoạn nhiều thách thức.

Tổ lưu động thu thập thông tin về đất đai. (Ảnh: CÔNG VINH)

Tạo giá trị cho nền kinh tế số từ dữ liệu địa điểm

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ của dữ liệu, với hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện và nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia được hình thành. Tuy nhiên, việc có nhiều dữ liệu không đồng nghĩa với có nền kinh tế dữ liệu. 

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Bộ Chính trị sửa đổi chức năng, nhiệm vụ Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Bộ Chính trị vừa ban hành Quy định số 215-QĐ/TW, ngày 18/8/2026 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định số 230-QĐ/TW, ngày 10/1/2025 về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nuôi cá lồng bè ở hồ Hòa Bình (Phú Thọ).

Ứng dụng khoa học cho chuỗi giá trị nông nghiệp xanh

Chuyển đổi sản xuất nông nghiệp đang là yêu cầu bắt buộc trong quá trình phát triển của xã hội hiện đại và hội nhập quốc tế. Xây dựng hệ thống ứng dụng khoa học, công nghệ đồng bộ cho chuỗi giá trị nông nghiệp được xác định là “chìa khóa” thành công cho việc hiện thực hóa mục tiêu nông nghiệp xanh, bền vững.

Khóa đào tạo về công nghệ lò phản ứng của Trung tâm Đào tạo hạt nhân (Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam). (Ảnh: AN LAM)

Xây dựng đội ngũ cho chương trình điện hạt nhân

Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng các yêu cầu của quốc gia cung cấp công nghệ và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) là một trong những nền tảng quan trọng để Việt Nam triển khai chương trình điện hạt nhân an toàn, hiệu quả. 

Đại diện các đơn vị tham gia tiếp nhận và bàn giao các mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học, Viện Hàn lâm). (Ảnh: MINH ĐỨC)

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN

Ngày 21/8, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm do Ban Chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chuyển giao phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.

Các đại biểu tham dự bài giảng đại chúng với chủ đề: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”. (Ảnh: HUY HOÀNG)

Toán học và trí tuệ nhân tạo: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”

Tiếp nối chuỗi bài giảng đại chúng "Toán học và Trí tuệ nhân tạo", ngày 21/8, tại Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin Khoa học phối hợp Viện Toán học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) tổ chức bài giảng với chủ đề: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”, thu hút đông đảo cán bộ, nhà nghiên cứu, sinh viên tham dự...

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quang Anh, Phó Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông phát biểu khai mạc Hội thảo “Startup ở bối cảnh quốc tế”. (Ảnh: TG)

Kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam với mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu

Hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đang có bước chuyển quan trọng. Từ chỗ tập trung chủ yếu vào khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và hỗ trợ hình thành các dự án, hệ sinh thái đang hướng tới khả năng kết nối nguồn lực, phát triển doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư, thương mại hóa công nghệ và mở rộng thị trường.