Tạo bệ phóng cho kinh tế tầm thấp

Người dân tỉnh Đồng Tháp áp dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp. (Ảnh: LÊ HOÀNG VŨ)
Người dân tỉnh Đồng Tháp áp dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp. (Ảnh: LÊ HOÀNG VŨ)

Điều kiện địa lý cùng mật độ dân số của Việt Nam được xác định là rất thuận lợi để tạo dựng không gian kinh tế tầm thấp và phát huy các lợi thế sẵn có. Khi giao thông đường bộ tại các đô thị đang gặp áp lực lớn và sản xuất nông nghiệp tập trung ngày càng mở rộng, đây chính là mảnh đất màu mỡ mở ra hàng loạt cơ hội cũng như dư địa rất lớn cho các giải pháp kinh tế tầm thấp.

Cần nhìn nhận kinh tế tầm thấp như một không gian kinh tế vận hành dựa trên các hoạt động bay ở độ cao thấp, tích hợp đa ngành nghề từ chế tạo thiết bị bay, hạ tầng mặt đất, dịch vụ vận hành đến các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật và bảo hiểm. Tại Việt Nam, kinh tế tầm thấp cho thấy tiềm năng ứng dụng to lớn trong đa dạng các lĩnh vực, tiêu biểu như nông nghiệp thông minh, công nghiệp và phát triển hạ tầng, công tác trinh sát, cứu hộ cũng như dịch vụ giao hàng tự động.

Đối mặt nhiều thách thức

Sự bùng nổ của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và mạng tốc độ cao đang tạo đà vững chắc cho kinh tế tầm thấp phát triển trên quy mô toàn cầu. Viện Nghiên cứu Ngân hàng Hoa Kỳ dự báo, quy mô thị trường này sẽ tăng trưởng vượt bậc, nhảy vọt từ 4,6 tỷ USD (năm 2024) lên mức kỷ lục 210 tỷ USD vào năm 2045.

Tại Việt Nam, hệ sinh thái kinh tế tầm thấp đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình ứng dụng đơn lẻ sang cấu trúc chuỗi giá trị tích hợp, tạo tiền đề cho việc hình thành các liên minh công nghệ. Tiêu biểu là sự ra mắt của Liên minh Kinh tế tầm thấp Việt Nam (LAEP) vào tháng 10/2025, dưới sự đồng sáng lập của Tập đoàn FPT, VinaCapital và Mạng lưới UAV Việt Nam. LAEP đóng vai trò kết nối xuyên suốt các nguồn lực, bao quát từ khâu nghiên cứu và phát triển (R&D) đến sản xuất phần cứng và vận hành hệ thống quản lý bay.

Tuy nhiên, kinh tế tầm thấp Việt Nam vẫn đang đối diện không ít thách thức. Một rào cản lớn đến từ quy định quản lý nghiêm ngặt và thủ tục hành chính kéo dài. Mọi hoạt động bay thương mại hay thử nghiệm đều phải xin phép Bộ Quốc phòng, quy trình cấp phép được thực hiện thủ công, yêu cầu tọa độ bay cố định nghiêm ngặt.

Thí dụ, về thời gian cấp phép bay, Trung Quốc chỉ mất vài phút qua nền tảng đám mây, Mỹ thì gần như tức thời trong vùng không lưu xác định trước, trong khi Việt Nam thường kéo dài vài ngày. Điều này ảnh hưởng đến tính linh hoạt, tức thời của các dịch vụ giao hàng thương mại hay cứu hộ khẩn cấp.

Bên cạnh đó, sự chưa đồng bộ trong hạ tầng kỹ thuật và công nghệ thông tin cũng đang là một rào cản. Việc chưa triển khai hệ thống quản lý lưu thông tầm thấp (UTM) số hóa đã làm hạn chế năng lực giám sát tự động, trong khi mạng 5G hiện tại chưa đủ mạnh để phủ sóng tối ưu cho vùng không gian này.

Về hạ tầng vật lý, các hạng mục thiết yếu như bến đỗ hay trạm sạc cho các phương tiện bay thế hệ mới vẫn vắng bóng trong quy hoạch đô thị. Việt Nam đang phải đối diện với bài toán về thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, bao gồm nhân sự vận hành, kỹ sư thiết kế phần mềm cốt lõi và các chuyên gia phân tích dữ liệu không gian.

Khơi thông nguồn lực

Tiềm năng của kinh tế tầm thấp là rất lớn, nhưng chúng ta lại chưa có đủ công cụ để khai thác. Những nút thắt về cơ chế hay hạ tầng chưa bảo đảm đang là trở ngại của các doanh nghiệp. Vì vậy, đã đến lúc cần những quyết sách mang tính đột phá để tháo gỡ khó khăn. Dù được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mạnh mẽ hơn cho nền kinh tế, kinh tế tầm thấp tại Việt Nam hiện đang gặp khó khăn bởi hành lang pháp lý chưa hoàn thiện.

Để khơi thông nguồn lực này, cơ quan quản lý cần áp dụng tư duy cởi mở hơn, chuyển trọng tâm từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. Doanh nghiệp cần những “vùng trời mở” (Free-fly zones) làm bệ phóng thử nghiệm sáng tạo. Đồng thời, các quy định pháp luật mới cần mang tư duy “kiến tạo”, kết hợp với việc số hóa triệt để quy trình cấp phép qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia.

Bên cạnh thể chế, việc đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng số và hạ tầng vật lý tầm thấp cũng mang tính cấp thiết nhằm kiến tạo một hệ sinh thái hoàn chỉnh. Các nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn này bao gồm: nhanh chóng thiết lập hệ thống không lưu số hóa quốc gia; chú trọng phát triển hạ tầng viễn thông, tối ưu hóa kết nối mạng 5G cho không gian tầm thấp; triển khai quy hoạch đô thị tích hợp, nhất là khẩn trương bổ sung mạng lưới bãi đáp dành cho phương tiện bay cất hạ cánh thẳng đứng (Vertiport) tại các địa phương có lợi thế chiến lược.

Tiếp đó, cần khẩn trương áp dụng cơ chế Sandbox vào việc thí điểm phát triển kinh tế tầm thấp. Mô hình này sẽ tạo hành lang an toàn để doanh nghiệp thử nghiệm các dịch vụ mới trong khuôn khổ không gian và thời gian được kiểm soát trước khi xem xét nhân rộng. Giai đoạn đầu, nên ưu tiên ứng dụng trong các lĩnh vực trọng điểm như giao hàng công nghệ cao hoặc vận chuyển y tế khẩn cấp.

Cuối cùng, một hệ sinh thái không thể vận hành nếu thiếu đi yếu tố con người. Một chiến lược đào tạo nhân lực bài bản, bắt tay chặt chẽ với các đối tác quốc tế để cấp chứng chỉ bay và chứng chỉ nghề chuyên biệt, chính là mảnh ghép quyết định để nền kinh tế tầm thấp Việt Nam thật sự cất cánh.

Kinh tế tầm thấp đang mở ra một không gian phát triển đầy hứa hẹn. Dù còn đối mặt với khó khăn, đây được xem là lĩnh vực mới giúp Việt Nam có thể đi tắt đón đầu và tranh thủ cơ hội vàng để phát triển. Sự vươn lên của lĩnh vực này sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, qua đó kiến tạo bệ phóng mới cho mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Công nhân chế tác sản phẩm trang sức bạc tại một xưởng ở Kotagede, Yogyakarta, Indonesia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Sáng 5/8, giá bạc tiếp đà tăng

Sáng 5/8, giá bạc thế giới tiếp nối đà tăng từ 2 phiên trước đó, neo ở ngưỡng hơn 59 USD/ounce. Trong nước, nhiều doanh nghiệp cũng điều chỉnh giá bạc tăng theo cả 2 chiều mua-bán, cùng chiều với thị trường thế giới.

"Sếu đầu đàn" và khát vọng quốc gia

Bài 4: "Sếu đầu đàn" và khát vọng quốc gia

Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước đã đặt ra mục tiêu chiến lược nhằm nâng tầm các doanh nghiệp nhà nước thành những "sếu đầu đàn" đủ sức cạnh tranh quốc tế.

Đại sứ Lê Quang Long (thứ 2 từ trái qua) chứng kiến Lễ bàn giao lô gạo đầu tiên do Tập đoàn Thái Bình sản xuất cho phía Cuba. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Cuba cung cấp)

Việt Nam bàn giao hơn 470 tấn gạo sản xuất tại Cuba cho các đối tác

Việc Tập đoàn Thái Bình bàn giao hơn 470 tấn gạo đầu tiên sản xuất tại Cuba cho phía bạn là minh chứng thể hiện hiệu quả của hợp tác giữa các doanh nghiệp hai nước trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao; góp phần hiện thực hóa chủ trương tăng cường hợp tác kinh tế, đầu tư và bảo đảm an ninh lương thực giữa Việt Nam và Cuba.

Nhiều doanh nghiệp tại Khu công nghiệp Tân Tạo, Thành phố Hồ Chí Minh sử dụng điện mặt trời áp mái. (Ảnh: CTV)

Giải bài toán xanh hóa khu công nghiệp

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh sở hữu hệ thống khu công nghiệp quy mô lớn nhất nước. Lợi thế mới không chỉ mở ra dư địa tăng trưởng, mà còn đặt ra cho thành phố bài toán vừa duy trì vai trò đầu tàu công nghiệp, vừa giảm phát thải và tiến tới Net Zero.

Nhiều ưu đãi và quy định minh bạch nhằm thu hút các nhà đầu tư tham gia xây dựng các dự án nhà ở xã hội.

Hà Nội quyết tâm tạo đột phá phát triển nhà ở xã hội

Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội xác định mục tiêu khởi công đồng loạt 114 dự án nhà ở xã hội trong sáu tháng cuối năm 2026, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thông qua cơ chế “làn xanh” nhằm đáp ứng nhu cầu bức thiết về chỗ ở của người dân, qua đó tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên kiểm tra hoạt động sản xuất tại nhà máy của Công ty cổ phần Kim loại màu Thái Nguyên-Vimico. (Ảnh: Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên)

Thái Nguyên tìm lộ trình cho chế biến sâu khoáng sản

Nhiều mỏ khoáng sản, nhà máy nhưng trừ vonfram thì mức độ chế biến sâu các loại khoáng sản khác ở Thái Nguyên chỉ ở mức trung bình so với thế giới. Việc đặt lộ trình chế biến sâu khoáng sản để gia tăng giá trị tối đa, tránh lãng phí tài nguyên đang được tỉnh Thái Nguyên quyết liệt triển khai.

Nâng cao chất lượng dòng vốn FDI hướng tới các ngành công nghệ cao, bán dẫn, điện tử và trí tuệ nhân tạo. (Ảnh: Thái Sơn)

Bốn nhóm giải pháp tạo động lực mới cho thu hút FDI

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số, việc nâng cao chất lượng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) được xác định là một trong những động lực quan trọng để tạo thêm nguồn lực cho phát triển.

Các đại biểu tham dự Hội nghị lấy ý kiến đối với dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi). (Ảnh: Mạnh Tuấn)

Sửa Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản để đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Dự thảo Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi) được xây dựng nhằm bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và tạo cơ sở pháp lý để Nhà nước huy động nguồn lực trong các tình huống đặc biệt cấp bách, đồng thời bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Hình thành tiểu vùng khí hậu ôn đới, sở hữu nhiều lợi thế để phát triển nông nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch tại xã Lâm Sơn (tỉnh Khánh Hòa) . (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Lâm Sơn đánh thức tiềm năng phát triển

Trên những triền đồi xanh mướt phía tây Khánh Hòa, mùa quả chín ngọt ở xã Lâm Sơn đang nối tiếp nhau. Những vườn sầu riêng, măng cụt...  trĩu quả đang minh chứng cho sự chuyển mình từ một vùng thuần nông thành không gian kinh tế đa giá trị, nơi nông nghiệp, công nghiệp chế biến, du lịch đang tạo động lực phát triển mới.

Ông Bùi Tuấn Minh, Cục trưởng Cục Dự trữ Nhà nước (Bộ Tài chính).

Dự trữ quốc gia: Lá chắn an toàn bảo vệ nền kinh tế trước các cú sốc

Trong điều kiện đất nước phát triển nhanh hơn, hội nhập sâu rộng hơn và phải đối mặt với nhiều rủi ro phi truyền thống mới, công tác dự trữ quốc gia không chỉ dừng lại ở việc bảo đảm đủ số lượng hàng trong kho mà đòi hỏi phải hướng tới xây dựng một nền dự trữ quốc gia hiện đại, chủ động, linh hoạt và có tính chiến lược cao.

Tuyến cao tốc Vân Đồn-Móng Cái (Quảng Ninh).

Quảng Ninh đề xuất bổ sung tuyến cao tốc kết nối từ cao tốc Hải Phòng-Hạ Long đến đường Vành đai 5-Vùng Thủ đô Hà Nội

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh vừa có Công văn số 86/ĐĐBQH gửi Chủ tịch Quốc hội đề nghị xem xét bổ sung tuyến đường cao tốc kết nối từ cao tốc Hải Phòng-Hạ Long đến đường Vành đai 5-Vùng Thủ đô Hà Nội vào Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Đại biểu và nông dân tham quan mô hình sản xuất lúa tại Hợp tác xã Kiến Thành, xã Vị Thanh 1, thành phố Cần Thơ.

Từ mô hình thí điểm đến vùng nguyên liệu sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp

Ngày 4/8, tại Hợp tác xã Kiến Thành, xã Vị Thanh 1, Sở Nông nghiệp và Môi trường Cần Thơ phối hợp Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) và Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam tổ chức Hội thảo "Nhân rộng vùng nguyên liệu sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp theo Đề án 1 triệu ha lúa tại thành phố Cần Thơ năm 2026".

Trường nội trú liên cấp Thanh Nưa hiện có tiến độ xây dựng bảo đảm, sẵn sàng bàn giao, đưa vào sử dụng phục vụ học sinh biên giới trong năm học mới.

Điện Biên phân công các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy theo dõi, kiểm tra, đôn đốc ngành kinh tế cấp I trong thực hiện kịch bản tăng trưởng

Bảo đảm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Điện Biên đã phân công các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ phụ trách địa bàn, ngành kinh tế cấp I; đồng thời gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả tăng trưởng của ngành do cá nhân phụ trách.

Phụ kiện bạc được trưng bày tại một cửa hàng ở Yogyakarta (Indonesia). (Ảnh: Tân Hoa xã)

Sáng 4/8, giá bạc trong nước và thế giới duy trì đà tăng ổn định

Sáng 4/8, giá bạc tiếp tục duy trì đà tăng ổn định quanh ngưỡng 58 USD/ounce trong bối cảnh các nhà đầu tư tiếp tục theo dõi diễn biến tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm tìm kiếm tín hiệu về khả năng mở cửa trở lại eo biển Hormuz, trong khi tiếp tục đánh giá triển vọng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED).