Đối thoại về giải pháp giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm và thúc đẩy chuyển đổi xanh

Chương trình diễn ra hướng tới Ngày Quốc tế Nhận thức về Thất thoát và Lãng phí Thực phẩm (29/9), với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, đối tác quốc tế, doanh nghiệp, Trường đại học, tổ chức xã hội và sinh viên.

Tại chương trình, các đại biểu tập trung trao đổi về những giải pháp giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm trong toàn bộ chuỗi thực phẩm; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên; đồng thời tăng cường vai trò của thanh niên trong chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Hợp tác đa bên để giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm

Thất thoát và lãng phí thực phẩm có thể xảy ra ở nhiều khâu, từ sản xuất, thu hoạch, vận chuyển, bảo quản, chế biến, phân phối đến tiêu dùng. Vì vậy, giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm không chỉ là vấn đề của riêng người tiêu dùng mà đòi hỏi sự tham gia của toàn bộ hệ thống thực phẩm.

Chia sẻ tại chương trình, bà Sanne Høj Andrén, Tham tán phụ trách Lương thực, Nông nghiệp và Thực phẩm, Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của hợp tác giữa các bên trong việc thúc đẩy những thay đổi bền vững.

Theo bà Sanne Høj Andrén, Đan Mạch coi giảm thất thoát và lãng phí thực phẩm là một nội dung cần được thúc đẩy thông qua sự phối hợp của nhiều chủ thể trong toàn bộ hệ thống thực phẩm, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu, trường đại học đến tổ chức xã hội và người dân.

Bà cho rằng Việt Nam và Đan Mạch có nhiều cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời tìm kiếm những giải pháp phù hợp điều kiện thực tế của Việt Nam. Việc đưa các nội dung về thực phẩm, môi trường và kinh tế tuần hoàn đến với sinh viên, thanh niên cũng góp phần nâng cao nhận thức và thúc đẩy các sáng kiến phát triển bền vững.

Gửi thông điệp tới chương trình, Tiến sĩ Vinod Ahuja, Đại diện FAO tại Việt Nam, cho rằng đằng sau mỗi bữa ăn không chỉ có thực phẩm mà còn có công sức của người nông dân và các nguồn lực đất đai, nước, năng lượng được sử dụng để tạo ra thực phẩm.

Do đó, lãng phí thực phẩm cũng đồng nghĩa với lãng phí những nguồn lực đã được đầu tư trong quá trình sản xuất.

Theo đại diện FAO, thay đổi có thể bắt đầu từ những hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày như bảo quản thực phẩm tốt hơn, vận chuyển hiệu quả hơn, lấy vừa đủ và sử dụng thực phẩm hợp lý. Quan trọng hơn, mỗi người cần chia sẻ sáng kiến và biến ý tưởng thành hành động.

Đặc biệt, thanh niên không chỉ là đối tượng thụ hưởng những thay đổi mà còn là lực lượng có khả năng trực tiếp tạo ra thay đổi. Với sức sáng tạo, khả năng ứng dụng công nghệ và tinh thần hợp tác, người trẻ có thể đóng góp vào việc xây dựng hệ thống lương thực, thực phẩm hiệu quả, công bằng và giảm lãng phí.

Trong bối cảnh đó, các sáng kiến như Green Hero Solutions tạo không gian để thanh niên đề xuất, kết nối, thử nghiệm những ý tưởng liên quan thực phẩm, nông nghiệp, môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Từ sáng kiến của thanh niên đến giải pháp thực tiễn

Theo ông Tạ Hồng Sơn, Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm cần được nhìn nhận trong mối quan hệ xuyên suốt với sản xuất nông nghiệp, sử dụng tài nguyên, sinh kế của người dân, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội.

Từ thực tiễn triển khai các hoạt động thúc đẩy chuyển đổi xanh, Green Hero Solutions hướng tới tạo không gian để thanh niên cùng tìm kiếm và đề xuất giải pháp đối với những vấn đề thực tế về thực phẩm, nông nghiệp, môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Theo hướng tiếp cận kinh tế tuần hoàn, giảm lãng phí thực phẩm không chỉ dừng ở việc hạn chế lượng thực phẩm bỏ đi mà cần được thực hiện ngay từ quá trình sản xuất, thu hoạch, bảo quản, chế biến và phân phối. Đồng thời, các phụ phẩm và nguồn hữu cơ cần được tận dụng hợp lý để tạo thêm giá trị, góp phần giảm áp lực lên tài nguyên và môi trường.

Từ góc độ công tác Đoàn, việc kết nối ý tưởng của thanh niên với nhu cầu thực tế của địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng có ý nghĩa quan trọng. Những vấn đề phát sinh trong sản xuất và đời sống có thể trở thành những bài toán để sinh viên, thanh niên nghiên cứu, thử nghiệm và từng bước hoàn thiện giải pháp.

Chương trình tại Trường đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội vì vậy không chỉ dừng ở hoạt động truyền thông mà còn tạo không gian kết nối giữa chính sách, kinh nghiệm quốc tế, tri thức nhà trường và thực tiễn; qua đó khuyến khích thanh niên, doanh nghiệp, địa phương và các tổ chức xã hội cùng trao đổi, chia sẻ sáng kiến.

Tại chương trình, “Green Booklet-Cẩm nang Xanh” được giới thiệu như một tài liệu cung cấp kiến thức và gợi ý thực hành cho cá nhân, gia đình, tổ chức và cộng đồng về sử dụng thực phẩm có trách nhiệm, hạn chế lãng phí và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Nội dung cẩm nang tập trung vào những hành động có thể thực hiện trong đời sống hằng ngày, từ lựa chọn, bảo quản, sử dụng thực phẩm đến hạn chế thực phẩm bỏ đi, tận dụng tài nguyên và hình thành thói quen tiêu dùng có trách nhiệm.

Nếu Green Hero Solutions tạo không gian để thanh niên thử nghiệm và thực hành các giải pháp, Green Booklet hướng tới đưa kiến thức về kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh và giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm đến gần hơn với cá nhân, gia đình, trường học, doanh nghiệp và cộng đồng.

Qua đó, những vấn đề mang tính hệ thống được cụ thể hóa thành các hành động có thể bắt đầu từ quy mô nhỏ trong cuộc sống hằng ngày.

Nhà trường đồng hành cùng chuyển đổi xanh

Việc tổ chức chương trình tại Trường đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội góp phần kết nối giáo dục, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo với các hoạt động thực tiễn về môi trường và phát triển bền vững.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thị Trinh, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, nhà trường có vai trò quan trọng trong giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và kết nối doanh nghiệp, địa phương, cộng đồng với sinh viên.

Thông qua các hoạt động như chương trình đối thoại, sinh viên có thêm cơ hội tiếp cận thông tin về thất thoát, lãng phí thực phẩm, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi xanh; đồng thời tìm hiểu các mô hình, sáng kiến và phương thức tham gia quá trình phát triển bền vững.

Trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức trao 20 suất học bổng “Food Hero-Tiếp sức đến trường” cho sinh viên Trường đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội.

Mỗi suất học bổng gồm 1 triệu đồng tiền mặt và phần quà trị giá 500 nghìn đồng, tổng giá trị chương trình 30 triệu đồng.

Hoạt động nằm trong chuỗi “Food For Change-Thực phẩm thay đổi tương lai”, qua đó kết nối câu chuyện về thực phẩm với tinh thần sẻ chia, trách nhiệm cộng đồng và sự đồng hành cùng thế hệ trẻ.

Từ thực tiễn kết nối các nguồn thực phẩm còn giá trị với những người và cộng đồng có nhu cầu, ông Nguyễn Tuấn Khởi, Chủ tịch Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam (Food Bank Vietnam), cho rằng giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm không chỉ là xử lý những gì đã bị bỏ đi mà quan trọng hơn là tìm cách để thực phẩm còn giá trị tiếp tục được sử dụng đúng nơi, đúng lúc và tạo ra giá trị cho cộng đồng.

Theo ông Nguyễn Tuấn Khởi, để thực hiện mục tiêu này cần sự phối hợp của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, Trường đại học, tổ chức xã hội và cộng đồng. Trong đó, Green Hero Solutions có thể trở thành không gian kết nối các bên cùng chia sẻ kinh nghiệm, thử nghiệm và tìm kiếm những giải pháp phù hợp điều kiện thực tế của Việt Nam.

Ông cũng cho rằng Green Booklet-Cẩm nang Xanh góp phần đưa các nội dung về kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh và giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm đến gần hơn với đời sống, thông qua những hành động cụ thể như sử dụng thực phẩm hiệu quả, hạn chế thực phẩm bị bỏ đi, tận dụng phụ phẩm và thay đổi thói quen tiêu dùng.

Chương trình đối thoại ngày 25/9 tạo diễn đàn để cơ quan quản lý, đối tác quốc tế, doanh nghiệp, nhà trường, tổ chức xã hội và thanh niên trao đổi về giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Thông qua hợp tác Việt Nam-Đan Mạch, sự đồng hành của FAO cùng các sáng kiến Green Hero Solutions, Green Booklet-Cẩm nang Xanh và “Food Hero-Tiếp sức đến trường”, chương trình hướng tới kết nối kinh nghiệm quốc tế với thực tiễn Việt Nam, đồng thời mở rộng cơ hội để thanh niên tham gia đề xuất, thử nghiệm và lan tỏa các giải pháp phù hợp.

Giảm thất thoát và lãng phí thực phẩm bắt đầu từ những thay đổi trong sản xuất, phân phối và tiêu dùng, nhưng để tạo ra tác động lâu dài cần sự phối hợp của nhiều chủ thể trong toàn hệ thống.

Trong tiến trình đó, thanh niên được xác định không chỉ là đối tượng tiếp nhận những thay đổi về lối sống và tiêu dùng, mà còn có thể tham gia trực tiếp vào quá trình hình thành, thử nghiệm và lan tỏa những giải pháp mới.

Từ chính sách đến hành động, từ ý tưởng đến giải pháp, từ thay đổi của mỗi cá nhân đến sự chuyển biến của cả hệ thống thực phẩm là hướng tiếp cận được đặt ra tại chương trình, góp phần thúc đẩy sử dụng hiệu quả nguồn lực, bảo vệ môi trường và hướng tới một nền nông nghiệp, hệ thống thực phẩm phát triển bền vững.