Tăng trách nhiệm của trường đại học với giáo dục phổ thông

Hiện nay, thí sinh trên cả nước đã hoàn thành đăng ký và nộp lệ phí xét tuyển đại học. Từ ngày 13/8, các đơn vị chuyên môn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học tải dữ liệu thông tin xét tuyển và tổ chức lọc ảo, thông báo kết quả trúng tuyển.
Đại học Bách khoa Hà Nội tư vấn tuyển sinh năm 2024 và thông tin về kỳ thi đánh giá tư duy cho tuyển sinh năm 2025. (Ảnh THÚY QUỲNH)
Đại học Bách khoa Hà Nội tư vấn tuyển sinh năm 2024 và thông tin về kỳ thi đánh giá tư duy cho tuyển sinh năm 2025. (Ảnh THÚY QUỲNH)

Năm 2024, công tác tuyển sinh cơ bản giữ ổn định như những năm trước, cho nên dù chưa kết thúc xét tuyển nhưng đã bộc lộ nhiều bất cập, cần có những giải pháp để đổi mới tuyển sinh từ năm 2025 nhằm thích ứng Chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến thời điểm khóa cổng đăng ký xét tuyển trực tuyến theo quy định, Hệ thống hỗ trợ xét tuyển chung năm 2024 ghi nhận hơn 733.000 thí sinh đã nhập nguyện vọng đăng ký xét tuyển, tương đương 68,5% số thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) năm 2024 (năm 2023 là 65,9%).

Kỳ tuyển sinh năm nay, thí sinh vẫn tập trung đăng ký nhiều nguyện vọng xét tuyển vào các lĩnh vực: Kinh doanh và quản lý, khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên, công nghệ-kỹ thuật, máy tính và công nghệ thông tin, nhân văn và sức khỏe. Tuy nhiên, lĩnh vực kinh doanh và quản lý có xu hướng giảm, trong khi lĩnh vực khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên, khoa học tự nhiên lại có xu hướng tăng mạnh so với những năm trước.

Năm 2024 là năm kết thúc giai đoạn 10 năm đổi mới giáo dục đại học nói chung, công tác tuyển sinh nói riêng, trong đó có nhiều điểm mới được thực hiện theo đúng tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo. Vụ trưởng Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Nguyễn Thu Thủy cho biết, đến nay, các thí sinh đã hoàn thành giai đoạn nộp lệ phí đăng ký xét tuyển, chờ kết quả sắp xếp, lọc ảo nguyện vọng để tiếp tục xác nhận nhập học trực tuyến vào các nguyện vọng đủ điều kiện trúng tuyển.

Tình hình đăng ký xét tuyển vào đại học có chiều hướng tích cực góp phần nâng cao cơ hội học tập, nâng cao dân trí nói chung và góp phần tăng cường tiếp cận đối với giáo dục đại học; tăng cường nguồn bổ sung vào nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao của đất nước, nhất là cho các ngành công nghệ cao, các ngành then chốt.

Tuy nhiên, tuyển sinh năm 2024 cũng bộc lộ bất cập khi nhiều trường đại học có quá nhiều phương thức, phương án xét tuyển phức tạp, nhiều nơi chưa bảo đảm công bằng, phân bổ chỉ tiêu chưa hợp lý, gây khó khăn cho thí sinh và hệ thống xét tuyển chung.

Xét tuyển sớm gây nhiều khó khăn trong dự báo thí sinh ảo. Đáng chú ý, từ năm 2025, học sinh học THPT theo Chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018 sẽ chính thức tốt nghiệp đặt ra yêu cầu đổi mới các phương thức tuyển sinh, khắc phục triệt để vấn đề thiếu công bằng, tin cậy trong các phương thức, tiêu chí xét tuyển; bảo đảm phù hợp Chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018.

GS, TS Phạm Hồng Quang, Chủ tịch hội đồng Đại học Thái Nguyên cho rằng, để đổi mới tuyển sinh, các cơ sở giáo dục đại học cần giảm xét tuyển bằng học bạ và tăng xét kết quả thi tốt nghiệp THPT. Các trường chỉ nên sử dụng từ ba đến năm phương thức xét tuyển chứ không nên để quá nhiều phương thức như hiện nay dễ gây nhiễu và khó bảo đảm công bằng cho thí sinh.

“Khi tuyển sinh, cơ sở đào tạo quảng bá, giới thiệu về trường rất hay nhưng khi kiểm định chất lượng mà đi sâu vào nội tại chương trình đào tạo thì không hẳn giống như đã quảng bá trong mở ngành. Vì vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục đại học cần quan tâm chặt chẽ đến việc mở ngành tuyển sinh bảo đảm chất lượng thực chất” - GS, TS Phạm Hồng Quang kiến nghị.

Cũng theo GS, TS Phạm Hồng Quang, các chính sách tuyển sinh cần quan tâm hơn đến đối tượng là người dân tộc thiểu số, nhằm bảo đảm phát triển nguồn nhân lực cho vùng núi, khó khăn. Bởi vì, điểm tuyển sinh đầu vào các trường đại học có thể rất cao, tuyển được những em học sinh vùng phát triển, thành phố, thị xã nhưng khi tốt nghiệp thì lại không đến những vùng sâu, vùng xa làm việc.

Ngược lại, học sinh ở vùng sâu, vùng xa có thể điểm đầu vào không cao nhưng sau khi ra trường được sử dụng, làm việc cho vùng sâu, vùng xa. Như vậy, trong tuyển sinh, cần giữ vững mục tiêu bảo đảm chất lượng, không hạ chuẩn nhưng cần có chính sách riêng hợp lý trong tuyển sinh cho vùng sâu, vùng xa.

PGS, TS Trần Thiên Phúc, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) cũng cho rằng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần quy định bỏ các phương thức tuyển sinh sớm. Trong tuyển sinh, cần đưa ra phương án xét tuyển chung các tiêu chí, phương thức gồm cả điểm học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT, các hoạt động khác của thí sinh...

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho rằng, một trong những thách thức của giáo dục đại học hiện nay là đổi mới công tác tuyển sinh để thích ứng với sự đổi mới của toàn bộ hệ thống, từ giáo dục phổ thông đến giáo dục đại học.

Đáng chú ý, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 sẽ có rất nhiều cái mới và các trường đại học cần có trách nhiệm hơn đối với giáo dục phổ thông. Thực tế công tác tuyển sinh năm 2024 và những năm gần đây cho thấy, việc xét trúng tuyển sớm có những tác động tiêu cực đối với giáo dục phổ thông ở những giai đoạn cuối cùng của cấp học này.

Khi học sinh xét trúng tuyển sớm sẽ không học nữa là rất tai hại; trong khi đó, các trường đại học yên tâm với số thí sinh này vào học tại trường mình cho nên số còn lại để tuyển sinh sẽ rất ít khiến điểm trúng tuyển lên rất cao, tạo ra sự bất công trong cơ hội được vào trường đại học tốt của các em.

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ cân nhắc để đưa vào định hướng tuyển sinh từ năm 2025 bảo đảm không có quá nhiều phương thức xét tuyển và đổi mới với phương châm càng đơn giản, thuận cho học sinh, thuận cho xã hội càng tốt.

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tăng thêm một số quy định để điều tiết làm sao các trường tự chủ tuyển sinh nhưng cũng cần đề cao hơn tinh thần trách nhiệm xã hội, bảo đảm chất lượng, công bằng cho thí sinh. Các trường đại học thực hiện tự chủ bảo đảm không có tác động xấu mà cần phải có tác động tích cực hơn đối với giáo dục phổ thông.

Có thể bạn quan tâm

Lựa chọn ngành nghề ban đầu với học sinh trung học phổ thông có thể đúng, nhưng không còn đủ để định hình một hành trình nghề nghiệp dài hạn.

Chọn nghề giữa làn sóng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang tạo nên những đổi thay mạnh mẽ ở các ngành nghề, trong khi hệ thống giáo dục, đào tạo nghề ở nước ta cũng đang bước vào một giai đoạn cấu trúc lại. Hai “làn sóng” ấy ảnh hưởng không nhỏ đến cách vận hành của thị trường lao động, đặt người học trước nhiều lựa chọn mới và không ngừng biến đổi.

Giờ học của học sinh Trường phổ thông dân tộc nội trú trung học phổ thông tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Nhiều nhiệm vụ năm học đáp ứng yêu cầu

Năm học 2025-2026 chỉ còn hơn một tháng nữa sẽ khép lại. Trong giai đoạn nước rút, toàn ngành giáo dục tiếp tục nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt chú trọng tăng cường các điều kiện bảo đảm về cơ sở vật chất, phát triển đội ngũ nhà giáo và đổi mới phương pháp dạy học.

Nhiều hoạt động tri của sinh viên Thành phố Hồ Chí Minh tri ân người có công trong dịp lễ 30/4 và 1/5.

Ngày chiến thắng 30/4 không chỉ là ký ức

Kỷ niệm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4) năm nay vượt ra khỏi ý nghĩa của một lần trở về ký ức, trở thành phép thử đối với giáo dục: làm thế nào để những giá trị của quá khứ không dừng lại ở cảm xúc.

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

Đồng hành cùng Đoàn công tác số 10 năm 2026 đến thăm quần đảo Trường Sa có cô giáo Phạm Hoàng Phương, Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học Chu Văn An A (Hà Nội) và cô giáo Ngô Thị Lan. Trong hải trình của mình, các cô mang theo những lá thư viết tay và món quà nhỏ do chính tay các em học sinh làm, gửi tặng các bạn trên đảo Đá Tây.

(Ảnh minh họa: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)

Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% trong năm học 2026-2027

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, đồng thời chia sẻ khó khăn với phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Tiết dạy minh họa "Ứng dụng AI hỗ trợ dạy học lớp 3".

Bước chuyển mạnh mẽ của lớp học truyền thống khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Những ngày này, khi cây phượng nơi sân Trường tiểu học thực hành sư phạm Ngụy Như Kon Tum đỏ rực báo hiệu hè về, cũng là lúc nơi đây trở thành “điểm hẹn” của 57 thầy, cô giáo cốt cán khu vực tây Quảng Ngãi để cùng sinh hoạt chuyên môn với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý và dạy học trong giáo dục tiểu học”.

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị Phạm Thị Hân trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho nhà trường.

Quảng Trị: Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Sáng 29/4, tại phường Đồng Hới, Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp, tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Đến dự có các đại biểu của tỉnh cùng đông đảo các thế hệ cán bộ, giáo viên, học sinh nhà trường qua các thời kỳ. 

Thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo trao quà, đồ dùng học tập tặng em Trần Văn Thiên.

Ngôi trường ấm áp tình yêu thương

Với khoảng 28% số học sinh là người dân tộc thiểu số cùng sự nâng cao chất lượng dạy học, thời gian qua, các thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo (xã Tam Dương Bắc, tỉnh Phú Thọ) luôn chú trọng giáo dục, vun đắp những giá trị nhân văn bằng tình yêu thương, chia sẻ với học sinh...

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh tại Đại học Kinh tế quốc dân.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong tuyển sinh đại học năm 2026

Công tác tuyển sinh đại học những năm gần đây ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực với xu hướng ổn định, tỷ lệ nhập học tăng cao và phương thức tuyển sinh ngày càng minh bạch. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được vẫn còn những “nút thắt” cần tháo gỡ.