Tăng quyền chủ động cho Hải quan trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới

Thông tư số 06/2026/TT-BTC được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới. Các quy định mới đã làm rõ thẩm quyền chủ động của cơ quan hải quan trong kiểm tra, giám sát và tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa có dấu hiệu vi phạm.

Hoạt động kiểm tra, giám sát hàng hóa góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới.
Hoạt động kiểm tra, giám sát hàng hóa góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới.

Khơi thông quy trình thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới

Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu không ngừng mở rộng, cùng với sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và các hình thức giao dịch xuyên biên giới, yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới ngày càng trở nên cấp thiết. Đây không chỉ là vấn đề liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp mà còn gắn với môi trường cạnh tranh lành mạnh và uy tín của hàng hóa trên thị trường.

Đánh giá về quá trình triển khai Thông tư số 06/2026/TT-BTC, tại tọa đàm “Bước chuyển quan trọng trong thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới” do Tạp chí Kinh tế-Tài chính và Cục Hải quan phối hợp tổ chức mới đây, ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho rằng đây là văn bản có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện cơ chế thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới.

Theo ông Trần Lê Hồng, thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới cần được đặt trong một hệ thống quy định đồng bộ từ luật, nghị định đến thông tư hướng dẫn để bảo đảm cơ sở pháp lý cho hoạt động kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu.

Ông cho biết Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Hải quan cùng các văn bản hướng dẫn đã tạo thành nền tảng pháp lý cho việc triển khai các biện pháp thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới. Tuy nhiên, để các quy định đi vào thực tiễn cần có hướng dẫn nghiệp vụ cụ thể, điều kiện thực hiện rõ ràng và cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các bên liên quan.

“Thông tư 06 chính là một điểm để giải quyết toàn bộ công đoạn triển khai một cách thông suốt và hiệu quả trên thực tế đối với việc thực hiện các biện pháp kiểm tra, giám sát, xử lý nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới đối với hàng hóa xuất nhập khẩu”, ông Trần Lê Hồng nhấn mạnh.

Theo ông, ý nghĩa của Thông tư số 06/2026/TT-BTC không chỉ nằm ở việc hướng dẫn thực hiện các quy định hiện hành mà còn góp phần khơi thông toàn bộ quá trình triển khai trên thực tế, bảo đảm hoạt động thông quan được thực hiện chính xác, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể quyền.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Thông tư số 06/2026/TT-BTC là việc làm rõ hơn thẩm quyền chủ động của cơ quan Hải quan trong việc tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Theo ông Trần Lê Hồng, đây là biện pháp rất mạnh, đồng thời đặt ra trách nhiệm lớn đối với cơ quan hải quan. Trong điều kiện khối lượng hàng hóa xuất nhập khẩu ngày càng gia tăng, việc phát hiện, đánh giá và xử lý các dấu hiệu vi phạm đòi hỏi phải có quy trình nghiệp vụ rõ ràng cùng hệ thống hỗ trợ phù hợp.

Quy định này tạo cơ sở để cơ quan hải quan chủ động hơn trong việc phát hiện và xử lý các trường hợp hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong quá trình làm thủ tục hải quan.

img-3640.jpg
Ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ).

Ông Trần Lê Hồng cũng lưu ý để thực hiện hiệu quả quyền chủ động này, cơ quan hải quan cần được hỗ trợ bởi hệ thống quy trình nghiệp vụ đầy đủ, cơ chế trao đổi thông tin thông suốt và sự phối hợp tích cực từ phía các chủ thể quyền.

Thông tư số 06/2026/TT-BTC đã làm rõ nhiều nội dung mang tính kỹ thuật và nghiệp vụ, tạo điều kiện để hoạt động kiểm tra, giám sát và xử lý các trường hợp nghi ngờ vi phạm được thực hiện thống nhất hơn trong toàn hệ thống.

Hải quan và chủ thể quyền cần phối hợp chặt chẽ hơn

Bên cạnh việc làm rõ thẩm quyền của cơ quan hải quan, ông Trần Lê Hồng cho rằng hiệu quả thực thi trên thực tế còn phụ thuộc rất lớn vào sự phối hợp của các chủ thể quyền và cộng đồng doanh nghiệp.

Một trong những nội dung quan trọng được quy định tại Thông tư số 06/2026/TT-BTC là trách nhiệm của chủ thể quyền trong việc cung cấp tài liệu kỹ thuật và thông tin cần thiết để cơ quan Hải quan nhận diện hàng thật, hàng giả mạo về sở hữu trí tuệ. Theo ông Trần Lê Hồng, sự phối hợp này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thời gian xác minh thường rất ngắn.

Ông cho biết trong điều kiện hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh, việc chủ thể quyền chủ động cung cấp tài liệu kỹ thuật, thông tin nhận diện và hướng dẫn phân biệt hàng thật với hàng giả sẽ giúp cơ quan Hải quan có thêm căn cứ để đánh giá, nhận diện và xử lý các trường hợp nghi ngờ vi phạm.

Liên quan đến công tác quản lý rủi ro, ông Trần Lê Hồng nhấn mạnh đây là một trong những nội dung quan trọng đối với hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới.

Theo phân tích của ông, việc đánh giá rủi ro không chỉ dựa trên thông tin của từng lô hàng mà còn cần căn cứ vào dữ liệu về các vụ việc vi phạm đã được phát hiện trước đó, thông tin về chủ thể quyền, các đối tượng sở hữu trí tuệ và dữ liệu thực thi từ các cơ quan chức năng khác.

Chính vì vậy, việc chia sẻ dữ liệu giữa Hải quan với các cơ quan quản lý sở hữu trí tuệ, lực lượng công an, quản lý thị trường và các cơ quan liên quan có ý nghĩa rất quan trọng. Dữ liệu càng đầy đủ, việc đánh giá càng chính xác, qua đó giúp nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát và hạn chế những tác động không cần thiết đối với hoạt động xuất nhập khẩu hợp pháp.

Ông Trần Lê Hồng cho rằng cơ chế phối hợp liên ngành hiện nay không chỉ được thể hiện thông qua việc phối hợp xử lý các vụ việc cụ thể mà còn thông qua hoạt động chia sẻ thông tin, hỗ trợ chuyên môn và kết nối dữ liệu giữa các cơ quan.

Theo ông, hằng năm cơ quan quản lý sở hữu trí tuệ vẫn cung cấp nhiều ý kiến chuyên môn nhằm hỗ trợ các cơ quan thực thi trong việc xử lý các hành vi xâm phạm quyền và hàng giả mạo về sở hữu trí tuệ. Đây là nguồn thông tin quan trọng góp phần nâng cao tính chính xác và hiệu quả trong quá trình thực thi.

Một nội dung khác được ông Trần Lê Hồng đề cập là những thách thức mới đặt ra đối với hoạt động kiểm tra, giám sát trong bối cảnh thương mại điện tử và thương mại xuyên biên giới phát triển mạnh.

Theo ông, hàng hóa giao dịch qua thương mại điện tử, bưu chính và chuyển phát nhanh có những đặc thù khác với hàng hóa thông quan qua cửa khẩu truyền thống. Số lượng giao dịch lớn, tốc độ luân chuyển nhanh và phương thức vận chuyển đa dạng đòi hỏi cơ quan hải quan phải có cách tiếp cận phù hợp trong quá trình kiểm tra, giám sát.

Ông Trần Lê Hồng đánh giá, Thông tư số 06/2026/TT-BTC đã tính đến những đặc thù này khi xây dựng các quy định hướng dẫn thực hiện, tạo cơ sở để cơ quan Hải quan triển khai các biện pháp kiểm soát phù hợp với từng loại hình hàng hóa và phương thức giao dịch.

Về phía doanh nghiệp, ông Trần Lê Hồng ghi nhận những chuyển biến tích cực trong nhận thức về thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Ngày càng nhiều doanh nghiệp coi quyền sở hữu trí tuệ là tài sản có giá trị và chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền của mình.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý vẫn còn một bộ phận doanh nghiệp chưa thực sự quan tâm đúng mức đến hoạt động bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Một số trường hợp chỉ bắt đầu chú ý khi xảy ra tranh chấp hoặc xuất hiện hàng giả, hàng nhái trên thị trường.

Có thể bạn quan tâm

Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh là điểm kết nối dòng vốn quốc tế, trong đó có các định chế tài chính của Anh. (Ảnh: Tùng Anh)

Việt Nam-Anh hợp tác phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh

Hợp tác tài chính đang trở thành một nội dung trọng tâm trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Vương quốc Anh. Việc đẩy mạnh kết nối này được kỳ vọng tạo thêm động lực xây dựng thành công Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh, qua đó thu hút hiệu quả các dòng vốn ngoại.

Nước rút, những ruộng hoa màu của nông dân Tây Tựu (Hà Nội) gần như không thể cứu vãn, chỉ có thể nhổ bỏ chờ cải tạo đất sản xuất vụ hoa màu mới.

Sau ngập, người trồng hoa Tây Tựu lo vụ Tết

Sau nhiều ngày ngập úng, nước trên những cánh đồng hoa Tây Tựu (Hà Nội) đang rút dần. Nhiều diện tích hoa, rau màu bị hư hại, có nơi mất trắng. Trong khi chính quyền địa phương duy trì lực lượng ứng phó, tiêu thoát nước, người dân đã bắt tay dọn ruộng, cải tạo đất, chuẩn bị xuống giống trở lại với hy vọng kịp vụ hoa Tết.

Đại diện Pharmacity cắt băng khai trương Câu lạc bộ Bệnh mạn sống khỏe tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày 20/09. Ảnh: Pharmacity

Pharmacity tiên phong ra mắt Câu lạc bộ Bệnh mạn sống khỏe, tăng quyền lợi, thêm giải pháp chăm sóc người bệnh

Câu lạc bộ Bệnh mạn sống khỏe được Pharmacity xây dựng thành trung tâm thông tin và hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, cung cấp kiến thức y khoa chính thống, tư vấn từ dược sĩ cùng các sản phẩm, dịch vụ và ứng dụng công nghệ, giúp người bệnh chủ động, thuận tiện hơn trong quá trình chăm sóc sức khỏe lâu dài.

Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh giới thiệu sản phẩm phương tiện bay không người lái. (Ảnh: CTV)

Sản xuất thông minh, xu hướng tất yếu

Mở rộng không gian phát triển sau hợp nhất tạo điều kiện để Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức lại không gian công nghiệp, đổi mới phương thức sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong đó, sản xuất thông minh là hướng đi tất yếu để nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả tăng trưởng.

(Ảnh minh họa: TTXVN)

Chứng khoán ngày 21/9: Khối ngoại đảo chiều bán ròng, VN-Index mất mốc 1.800 điểm

Phiên giao dịch ngày 21/9, áp lực bán gia tăng tại nhóm vốn hóa lớn khiến thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Nhóm cổ phiếu bất động sản là tâm điểm điều chỉnh khi các mã VHM, VIC và VRE giảm mạnh, kéo chỉ số VN-Index lao dốc. Chốt phiên, VN-Index giảm 15,99 điểm (-0,88%), xuống mức 1.799,67 điểm.

Nghi thức đánh cồng đánh dấu mốc quan trọng để Việt Nam chính thức tham gia vào rổ chỉ số toàn cầu – FTSE Russell Global Equity Index Series. (Ảnh: PV)

Dấu mốc lịch sử của thị trường chứng khoán Việt Nam và “tấm thẻ thông hành" đón dòng vốn tỷ USD

Từ ngày 21/9, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức nằm trong nhóm “thị trường mới nổi thứ cấp” - cột mốc quan trọng sau gần ba thập kỷ phát triển. Điều này tiếp tục khẳng định vị thế của một thị trường năng động bậc nhất ASEAN, sẵn sàng mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả dẫn vốn cho nền kinh tế trong tương lai.

Bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam. (Ảnh: Thanh Phương)

Gắn ưu đãi thuế với năng lực tham gia chuỗi cung ứng

Dịch chuyển chuỗi cung ứng đang mở thêm cơ hội đón dòng vốn, đơn hàng và công đoạn sản xuất vào Việt Nam. Tuy nhiên, để doanh nghiệp trong nước tiến sâu hơn thay vì chủ yếu gia công, lắp ráp, chính sách thuế cần hướng vào R&D, đổi mới công nghệ, phát triển nhân lực và những kết quả đầu ra có thể đo lường.

Sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra cơ hội để Việt Nam nâng cao vị thế trong bản đồ sản xuất và thương mại quốc tế. (Ảnh: KIM DUNG)

Doanh nghiệp Việt trước cơ hội bứt phá từ dịch chuyển chuỗi cung ứng

Sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra cơ hội để Việt Nam nâng cao vị thế trong bản đồ sản xuất và thương mại quốc tế. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi doanh nghiệp Việt đủ năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, thay vì chỉ đảm nhận những công đoạn có giá trị gia tăng thấp.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 21/9: Ít biến động phiên đầu tuần, chuyên gia dự báo lạc quan

Giá vàng thế giới hôm nay (21/9) ít biến động, giao dịch ở mức 4.375 USD/ounce. Các chuyên gia bày tỏ lạc quan khi việc FED tăng lãi suất không thể kìm hãm vàng tăng giá cuối tuần trước. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC không đổi, bán ra lần lượt ở mức 147,6 triệu đồng/lượng và 147,1 triệu đồng/lượng.

Bốc dỡ hàng hóa tại cảng của Khu công nghiệp Sông Hậu, thành phố Cần Thơ. (Ảnh: THANH TÂM)

Cần Thơ: Gỡ điểm nghẽn, tạo đà tăng trưởng bền vững

Mặc dù rất quyết tâm và nỗ lực nhưng tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của thành phố Cần Thơ vẫn đạt thấp so với kế hoạch. Nguyên nhân chính là những điểm nghẽn cố hữu kéo dài nhiều năm, cần sớm được khơi thông để tạo đà tăng trưởng bền vững thời gian tới.

Nước sông Bùi dâng cao ngày 17/9, sau những ngày mưa lớn, xã Quảng Bị (Hà Nội) hàng trăm hộ dân phải sơ tán tới nơi an toàn.

Tháo gỡ điểm nghẽn thoát nước, mở hướng phát triển phía tây và phía nam Hà Nội

Trong tiến trình phát triển và hoàn thiện hạ tầng đô thị Thủ đô, tiêu thoát nước, chống ngập úng luôn là bài toán cấp thiết, đòi hỏi tầm nhìn tổng thể và tổ chức thực hiện đồng bộ. Tại khu vực ngoại thành Hà Nội và vùng hạ lưu, áp lực tiêu thoát nước vẫn rất lớn mỗi khi xuất hiện mưa lũ trên diện rộng.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng tăng 1,6 triệu đồng/lượng, chuyên gia dự báo tuần tới tiếp tục tăng

Giá vàng thế giới tuần này phục hồi sau 3 tuần giảm liên tiếp, đóng cửa ở mức 4.377 USD/ounce khi việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tăng lãi suất đã được phản ánh vào giá, áp lực giá dầu và lợi suất trái phiếu giảm bớt. Trong nước, giá vàng miếng SJC tăng 1,6 triệu đồng, bán ra ở mức 147,6 triệu đồng/lượng.