Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Kinh tế

Tăng cường bảo vệ môi trường trong lĩnh vực thủy sản

Nuôi trồng thủy sản tiếp tục giữ vai trò chiến lược của ngành thủy sản Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng sản xuất, xuất khẩu và sinh kế của hàng triệu người dân. Tuy nhiên, khi quy mô nuôi trồng ngày càng mở rộng, áp lực lên môi trường cũng gia tăng.

Người dân tỉnh Quảng Ninh nuôi trồng thủy sản trên biển. (Ảnh: NGUYÊN PHÚC)
Người dân tỉnh Quảng Ninh nuôi trồng thủy sản trên biển. (Ảnh: NGUYÊN PHÚC)

Theo báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025 xuất khẩu thủy sản có mức tăng 13,1% so với năm 2024 và kim ngạch xuất khẩu đạt 11,34 tỷ USD. Những con số đó cho thấy sự tăng trưởng mạnh của ngành thủy sản, nhưng cũng đặt ra sức ép không nhỏ lên môi trường vùng nuôi.

Theo đánh giá của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, công tác quan trắc, cảnh báo môi trường trong nuôi trồng thủy sản không chỉ dừng ở việc ghi nhận các chỉ số kỹ thuật, mà còn giữ vai trò như một “hệ thống phòng vệ từ sớm” cho toàn bộ vùng nuôi. Việc theo dõi liên tục các thông số như: DO, pH, nhiệt độ, độ mặn, cùng các khí độc như NH3, NO2 giúp phát hiện sớm những biến động bất thường của môi trường nước để kịp thời can thiệp.

Khi các chỉ số vượt ngưỡng, người nuôi có thể nhanh chóng thực hiện các biện pháp như: Thay nước, tăng cường sục khí, bổ sung chế phẩm vi sinh, qua đó hạn chế nguy cơ bùng phát dịch bệnh và nhiều tác nhân gây hại khác. Môi trường nuôi được duy trì ổn định cũng đồng nghĩa với việc vật nuôi tăng sức đề kháng, giảm tỷ lệ hao hụt và thiệt hại trong quá trình sản xuất.

Không chỉ có ý nghĩa trong phòng ngừa rủi ro, hệ thống theo dõi môi trường còn là công cụ hỗ trợ kỹ thuật quan trọng, giúp tối ưu quy trình nuôi. Từ dữ liệu quan trắc, người nuôi có thêm cơ sở để điều chỉnh lượng thức ăn, tần suất cho ăn, lựa chọn thời điểm thay nước phù hợp, cũng như chủ động ổn định độ kiềm, pH bằng vôi hoặc khoáng chất.

Khi các yếu tố môi trường được duy trì trong ngưỡng tối ưu, vật nuôi sẽ sinh trưởng nhanh hơn, phát triển đồng đều, góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế. Đồng thời, việc kiểm tra, giám sát chất lượng nguồn nước đầu vào cũng giúp hạn chế nguy cơ chất độc, mầm bệnh hoặc ô nhiễm từ bên ngoài xâm nhập ao nuôi.

Trên thực tế, quy mô mạng lưới quan trắc đã được mở rộng đáng kể với 1.192 điểm quan trắc cho nhiều đối tượng nuôi khác nhau, từ tôm nước lợ, cá tra, nhuyễn thể, cá rô phi, nuôi lồng nước ngọt đến tôm hùm, nuôi biển, cá nước lạnh và một số đối tượng nuôi khác.

Kết quả quan trắc từ năm 2021-2024 cho thấy, tỷ lệ các thông số vượt ngưỡng tương đối cao tại một số thời điểm, tập trung vào các thông số ô nhiễm hữu cơ và vi khuẩn. Tuy nhiên, năm 2025, tỷ lệ một số thông số vượt ngưỡng đã giảm (Oxy, pH, độ mặn). Hiện tượng thủy sản nuôi chết hàng loạt (ngao, tôm hùm, cá lồng bè) có xu hướng giảm.

Tại Cần Thơ (bao gồm Bến Tre cũ), Hợp tác xã nuôi ngao Bình Đại không xảy ra hiện tượng ngao chết hàng loạt, giá ngao thương phẩm cao (70-80.000 đồng/kg size 50-60). Nguyên nhân là do tuân thủ quy trình, ý thức người nuôi được nâng cao; kết quả quan trắc và khuyến cáo kịp thời giúp người nuôi kiểm soát tốt môi trường, từ đó chất lượng môi trường ổn định hơn. Điều này cho thấy công tác quan trắc các thông số trong nguồn nước cấp góp phần xác định được tác nhân gây bệnh tiềm ẩn trong nước, làm căn cứ để giám sát bệnh chủ động trên thủy sản nuôi, hạn chế thấp nhất thiệt hại.

Tuy nhiên, những diễn biến phức tạp về môi trường vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Hiện nay môi trường nuôi trồng thủy sản đang bị suy thoái và có chiều hướng gia tăng, khó kiểm soát do biến đổi khí hậu, ô nhiễm nguồn nước do nước thải sinh hoạt, nước thải nông nghiệp và công nghiệp, cũng như hoạt động nuôi trồng thủy sản...

Bên cạnh đó, một số quy định pháp lý chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn, nhất là còn thiếu tiêu chuẩn và hướng dẫn cụ thể về phòng ngừa, kiểm soát nguồn thải và xử lý sự cố ô nhiễm trong hoạt động nuôi. Cùng với đó, thiết bị quan trắc ở nhiều nơi còn lạc hậu, dữ liệu phân tán, chưa cập nhật theo thời gian thực, trong khi nguồn kinh phí thường xuyên còn hạn chế, phụ thuộc nhiều vào các dự án.

Theo ông Phùng Đức Tiến, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phát triển thủy sản bền vững, có trách nhiệm, thân thiện môi trường là con đường tất yếu. Việc tăng cường kiểm soát chất thải, đổi mới công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số và huy động sự tham gia của toàn xã hội sẽ tạo nền tảng để hình thành các sản phẩm thủy sản Việt Nam chất lượng, giá trị cao với chi phí hợp lý, vừa mang lại hiệu quả kinh tế, không gây tổn hại đến môi trường và hệ sinh thái tự nhiên.

Để khắc phục những hạn chế, theo ông Ngô Thế Anh, Trưởng phòng Nuôi trồng thủy sản, Cục Thủy sản và Kiểm ngư, trước hết cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật theo hướng đồng bộ, sát thực tiễn. Trong đó, cần rà soát, sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, Nghị định số 08/2022/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thủy sản; đồng thời sớm xây dựng kế hoạch quan trắc môi trường trong nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2026-2030 kèm các hướng dẫn triển khai cụ thể; ban hành tiêu chuẩn về trầm tích, quy trình phòng ngừa, kiểm soát nguồn thải đối với các hoạt động nuôi có nguy cơ ô nhiễm cao, cũng như quy trình ứng phó khi xảy ra sự cố môi trường.

Cùng với đó, cần chuyển mạnh từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa. Việc quan trắc môi trường nguồn nước cấp tại các vùng nuôi phải được duy trì thường xuyên, đồng thời xây dựng các mô hình thí điểm về phòng ngừa, kiểm soát và cảnh báo nguy cơ sự cố môi trường; cần nâng cấp hệ thống cơ sở dữ liệu theo hướng thống nhất, liên thông giữa dữ liệu quan trắc môi trường và phòng, chống dịch bệnh.

Trong dài hạn, đột phá quan trọng vẫn phải đến từ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số để xây dựng hệ thống giám sát thông minh, cảnh báo rủi ro trong nuôi trồng thủy sản, từng bước hình thành nền quản lý môi trường hiện đại, chủ động và có khả năng phản ứng nhanh hơn trước những biến động ngày càng phức tạp.

HOÀNG QUÂN

Tin liên quan

thủy sản bảo vệ môi trường nuôi trồng ô nhiễm khoa học

Có thể bạn quan tâm

Một dự án căn hộ chung cư đang thi công tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Gỡ “nút thắt” tín dụng bất động sản

Biến động lãi suất và chính sách tín dụng đang tạo ra những tác động sâu rộng đến thị trường bất động sản, một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế với mức đóng góp khoảng 10-12% GDP và có quan hệ trực tiếp đến hàng chục ngành nghề khác. Khi bị “nghẽn”, dòng vốn sẽ ảnh hưởng đến chuỗi giá trị kinh tế.

[Infographic] Chứng khoán ngày 21/4: VN-Index về mức 1.833,38 điểm, xu hướng ngắn hạn tăng trưởng trên vùng hỗ trợ quanh 1.800 điểm

[Infographic] Chứng khoán ngày 21/4: VN-Index về mức 1.833,38 điểm, xu hướng ngắn hạn tăng trưởng trên vùng hỗ trợ quanh 1.800 điểm

Kết phiên giao dịch ngày 21/4, VN-Index giảm 3,63 điểm (-0,2%) về mức 1.833,38 điểm, trên hỗ trợ tâm lý 1.800 điểm. Độ rộng trên HOSE nghiêng về tiêu cực với 227 mã giảm giá; 99 mã tăng giá và 56 mã giữ giá tham chiếu. Thanh khoản thị trường tăng, khối lượng giao dịch tăng 29,2% so phiên trước.  

Hộ kinh doanh chuyển mình cùng giải pháp từ ngân hàng

Hộ kinh doanh chuyển mình cùng giải pháp từ ngân hàng

Trước yêu cầu minh bạch tài chính và thay đổi chính sách thuế, nhiều hộ kinh doanh đang buộc phải chuyển đổi cách vận hành. Sự đồng hành từ các ngân hàng như VPBank đang giúp quá trình này trở nên đơn giản, rõ ràng, khả thi và tối ưu hiệu quả kinh doanh hơn.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh trao quà lưu niệm cho Bộ trưởng MOLIT Kim Yun-duk.

Mở rộng hợp tác về hạ tầng giao thông, đô thị với Hàn Quốc

Ngày 21/4, tại Hà Nội, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh đã hội đàm song phương với Bộ trưởng Đất đai, cơ sở hạ tầng và giao thông (MOLIT) Hàn Quốc Kim Yun-duk, nhằm thúc đẩy hợp tác sâu rộng giữa hai bên về phát triển hạ tầng giao thông, đô thị, đặc biệt ở các lĩnh vực đường sắt, đô thị thông minh và tài chính hạ tầng.

Phối cảnh Kho xăng dầu HP OIL Quảng Ngãi có sức chứa 4.800m³ dự kiến xây dựng tại thôn Xuân An, xã Đông Sơn.

Đề xuất xây dựng kho xăng dầu có sức chứa 4.800m³ tại Quảng Ngãi

Ngày 21/4, tại cuộc họp cho ý kiến phương án đầu tư kho xăng dầu có sức chứa 4.800m³ tại xã Đông Sơn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền giao Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với nhà đầu tư rà soát lại tất cả các điều kiện, đặc biệt là tiếp cận đất đai, bảo đảm dự án có tính khả thi cao.

Đại biểu Nguyễn Duy Minh (Đoàn TP Đà Nẵng) tham gia ý kiến thảo luận ở hội trường chiều 21/4. (Ảnh: DUY LINH)

Kiên quyết loại bỏ khỏi danh mục các dự án chưa thực sự cần thiết hoặc chưa đủ điều kiện

Để nâng cao hiệu quả đầu tư công, đại biểu Quốc hội đề nghị rà soát, kiên quyết đưa ra khỏi danh mục đối với các dự án mang tính chất "giữ chỗ", kéo dài nhiều năm nhưng chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, các dự án chưa thực sự cần thiết hoặc chưa đủ điều kiện, tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm.

Điện mặt trời mái nhà là một trong các giải pháp hiệu quả trong sử dụng hiệu quả điện tại các cơ sở, hộ gia đình.

Giải pháp nào để giảm áp lực cung ứng điện giai đoạn 2026-2030

Cả nước đang bước vào mùa nắng nóng, đặc biệt tại khu vực phía nam. Nhu cầu tiêu thụ điện đang tăng mạnh trong các tháng cao điểm mùa khô. Điều này đang tạo áp lực lớn đối với việc cung cấp điện, không chỉ tại miền nam, mà còn đối với toàn bộ hệ thống điện quốc gia.

Đại sứ Nguyễn Thanh Diệp và Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Sharjah Abdalla Sultan Al Owais. (Ảnh do Đại sứ quán Việt Nam tại UAE cung cấp)

Tăng cường hợp tác kinh tế thương mại giữa Việt Nam và UAE

Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp tiểu Vương quốc Sharjah thuộc Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE) mong muốn thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế-thương mại với Việt Nam; góp phần mở ra những cơ hội hợp tác thiết thực và bền vững cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và Sharjah nói riêng và UAE nói chung.

Khách tham quan trải nghiệm nghệ thuật làm chuồn chuồn tre đặc sắc.

Giới thiệu hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu tại lễ hội chùa Tây Phương

Trong thời gian diễn ra Lễ hội truyền thống quốc gia chùa Tây Phương năm 2026, Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Tây Phương tổ chức Hội chợ hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu tại khu vực đường vào chùa. Sự gắn kết này góp phần tạo không gian trải nghiệm du lịch văn hóa kết hợp mua sắm, giao thương.