Tận dụng tốt cơ hội từ các FTA

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới và trong nước chịu tác động tiêu cực, hoạt động xuất, nhập khẩu của Việt Nam vẫn tăng trưởng dương, nhờ sự tham gia tích cực vào các hiệp định thương mại tự do (FTA), giúp thị trường được mở rộng, đa dạng hóa và dần trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu. Dự báo còn nhiều khó khăn, song Việt Nam vẫn có thể kéo đà phục hồi xuất khẩu trong năm 2024 nhờ tận dụng tốt cơ hội từ các FTA như một động lực tăng trưởng mới.
Công nhân sản xuất áo veston xuất khẩu tại Xí nghiệp May Hưng Hà (Tổng công ty May 10). (Ảnh ĐĂNG ANH)
Công nhân sản xuất áo veston xuất khẩu tại Xí nghiệp May Hưng Hà (Tổng công ty May 10). (Ảnh ĐĂNG ANH)

Bên cạnh sự tiếp sức của Nhà nước về cải cách thể chế, chính sách, các doanh nghiệp cần có chiến lược bài bản, chủ động đổi mới nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập và thực thi cam kết trong các FTA.

Nhận diện cơ hội và thách thức

Theo Trung tâm WTO và hội nhập (thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam-VCCI), Việt Nam đã tham gia, đàm phán 19 FTA, trong đó có 16 FTA có hiệu lực thực thi với hơn 60 đối tác toàn cầu,... Việc thực thi các FTA là cơ sở, nền tảng đưa nước ta trở thành một trong những nước dẫn đầu khu vực về tham gia các khuôn khổ hợp tác kinh tế song phương và đa phương. Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, năm 2023, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa cả nước đạt hơn 681 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 354,67 tỷ USD và nhập khẩu đạt hơn 326 tỷ USD, xuất siêu 28,3 tỷ USD. Riêng bốn tháng đầu năm 2024, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 238,88 tỷ USD (tăng 15,2% so với cùng kỳ năm trước), trong đó xuất khẩu ước đạt 123,64 tỷ USD, nhập khẩu ước đạt 115,24 tỷ USD, ước tính xuất siêu 8,4 tỷ USD (tăng 740 triệu USD so cùng kỳ năm trước).

Xuất khẩu thuận lợi, xuất siêu duy trì đà tăng mạnh từ năm 2023 đã tạo điều kiện thuận lợi cho ổn định tỷ giá, điều hành lãi suất, sản xuất công nghiệp, và kỳ vọng của nền kinh tế. Kết quả nêu trên là minh chứng cho chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta về hội nhập kinh tế quốc tế, trong đó có việc tham gia các FTA và chỉ đạo kịp thời của Chính phủ trong khai thác hiệu quả các FTA, hướng tới đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế theo hướng hiệu lực và hiệu quả. Điều này cũng giúp năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và doanh nghiệp cải thiện rõ rệt, tăng tính bền vững trong phát triển, định hình khả năng tham gia các chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Những cơ hội mà các FTA mang lại rất lớn, song Phó Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) Ngô Sỹ Hoài lưu ý, các doanh nghiệp cần phải nhận diện rủi ro và thách thức để thúc đẩy thực thi hiệu quả các FTA. Chúng ta nói nhiều tới tăng trưởng xuất khẩu mà ít nói tới chất lượng của tăng trưởng, chất lượng của xuất khẩu. Hiện nay, các chi phí đầu vào đều tăng lên, kể cả chi phí nhân công nhưng giá không tương xứng. Hầu hết doanh nghiệp ngành gỗ đều sản xuất theo mẫu mã đặt hàng của nước ngoài, bị ép giá rất nhiều.

Chế biến cà-rốt xuất khẩu tại Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Đức Chính, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. (Ảnh ĐỨC KHÁNH)

Chế biến cà-rốt xuất khẩu tại Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Đức Chính, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. (Ảnh ĐỨC KHÁNH)

“Như vậy, phần làm thì nhiều nhưng giá trị ít, về lâu dài, cách làm này không bền vững. Ngoài ra, hiện các doanh nghiệp xuất khẩu gỗ mới tham gia vào thị trường thế giới với tư cách là các doanh nghiệp, doanh nhân cá thể, chưa phải tư cách ngành hàng quốc gia. Vì vậy, không tạo được sự liên kết giữa các doanh nghiệp trong hoạt động xuất khẩu, khiến sức cạnh tranh trên thị trường thế giới còn thấp”, ông Hoài chia sẻ.

Nâng cao khả năng thích ứng

Năm 2024, khu vực và thế giới vẫn đối diện nhiều rủi ro, biến động khó lường, nhiều thị trường ngày càng đề cao tiêu chuẩn hàng hóa và phát triển bền vững, chống biến đổi khí hậu. Đặc biệt, việc chuyển đổi sản xuất “từ nâu sang xanh” trở thành yêu cầu bắt buộc. Bên cạnh yếu tố giá cả, chất lượng sản phẩm, thời gian giao hàng, thì xanh hóa và phát triển bền vững là những tiêu chí cạnh tranh đặc biệt quan trọng được các thị trường lớn như Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản yêu cầu các nhà cung cấp. Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam muốn tồn tại phải vượt qua bài toán “xanh hóa” trong hoạt động sản xuất với nhiều tiêu chí xử lý đạt tiêu chuẩn, sản xuất tiết kiệm năng lượng, có giải pháp tái chế chất thải. Chưa kể, xu hướng bảo hộ thương mại cũng đang phổ biến hơn khi các nước dựng lên các rào cản thương mại khắt khe nhằm giảm hàng hóa nhập khẩu để bảo vệ nền sản xuất trong nước.

Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Liên ngành Hội nhập quốc tế về kinh tế Trịnh Minh Anh đánh giá, việc thực thi hiệu quả các FTA sẽ mang lại cơ hội lớn cho Việt Nam trong việc đạt mục tiêu tăng trưởng. Việt Nam cần có chiến lược bài bản, chủ động đổi mới mạnh mẽ từ chính tư duy và hành động. Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm bảo đảm tính nhất quán, đồng bộ, công bằng, minh bạch, không phân biệt đối xử, đúng trình tự thủ tục, hạn chế tranh chấp phát sinh với nhà đầu tư nước ngoài và giải quyết hiệu quả các tranh chấp nếu có.

Cùng với đó, cần có sự phối hợp đồng bộ của các cấp, ngành, địa phương, doanh nghiệp trong kiểm tra, giám sát việc triển khai, thực thi các FTA trên cơ sở phát huy cao nhất nội lực; thúc đẩy quá trình hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hiện đại hóa kết cấu hạ tầng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Với những chiến lược bài bản, tinh thần tích cực, chủ động, đổi mới mạnh mẽ cả tư duy và hành động, chắc chắn sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam tận dụng tốt những ưu đãi mà các FTA mang lại cho giai đoạn tăng trưởng mới.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập (thuộc VCCI) khẳng định, việc đàm phán thành công và tham gia vào các FTA đã chứng tỏ sự trưởng thành của nền ngoại giao và năng lực hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam. Song đây mới chỉ là bệ phóng tốt để phát triển kinh tế, “trái ngọt” từ các cơ hội này vẫn chờ những doanh nghiệp có đủ năng lực, sự chủ động để tham gia tích cực, sâu hơn vào “sân chơi” kinh tế quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa: THU LAN

Sáng 22/9, giá bạc giảm nhẹ

Sáng 22/9, giá bạc thế giới giảm nhẹ giữa lúc giá dầu giảm giúp làm dịu lo ngại về lạm phát và hạ thấp kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tiếp tục tăng lãi suất. Trong nước, nhiều doanh nghiệp cũng đồng loạt điều chỉnh giá bạc giảm theo cả 2 chiều mua-bán, cùng chiều với thị trường thế giới.

Toàn cảnh dự án Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất. (Ảnh: NGHI NGUYỄN)

Đẩy nhanh tiến độ thi công dự án Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất

Để cho ra lò sản phẩm ray đường sắt cao tốc đầu tiên vào quý 1/2027, kịp thời phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm của quốc gia, dự án Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất đang được đẩy nhanh tiến độ thi công, tập trung hoàn thiện kết cấu nhà xưởng và lắp đặt thiết bị công nghệ. 

Mô hình trồng nho trong nhà màng của HTX Dịch vụ nông nghiệp Thiệu Hưng.(Ảnh: NGUYỄN DƯƠNG)

Xây dựng trung tâm dữ liệu vùng sản xuất nông nghiệp lớn

Một vùng sản xuất lớn không chỉ cần diện tích mà còn cần dữ liệu đủ tin cậy để quản trị từ giống, quy trình canh tác đến sản lượng, chất lượng và thị trường. Với vai trò tập hợp nông dân, tổ chức sản xuất và kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) đã và đang trở thành “trung tâm dữ liệu” của vùng sản xuất.

Thành phố Hồ Chí Minh với khát vọng siêu đô thị

Thành phố Hồ Chí Minh với khát vọng siêu đô thị

Nửa thế kỷ trước, Thành phố Hồ Chí Minh chủ yếu xây dựng, mở rộng cầu, đường theo sự gia tăng của dân số. Nửa thế kỷ sau, thành phố phải giải bài toán khó hơn nhiều: Làm thế nào để xây dựng một siêu đô thị có sức cạnh tranh toàn cầu, duy trì động lực tăng trưởng bền vững cho nhiều thế hệ tương lai?

Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh là điểm kết nối dòng vốn quốc tế, trong đó có các định chế tài chính của Anh. (Ảnh: Tùng Anh)

Việt Nam-Anh hợp tác phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh

Hợp tác tài chính đang trở thành một nội dung trọng tâm trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Vương quốc Anh. Việc đẩy mạnh kết nối này được kỳ vọng tạo thêm động lực xây dựng thành công Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh, qua đó thu hút hiệu quả các dòng vốn ngoại.

Nước rút, những ruộng hoa màu của nông dân Tây Tựu (Hà Nội) gần như không thể cứu vãn, chỉ có thể nhổ bỏ chờ cải tạo đất sản xuất vụ hoa màu mới.

Sau ngập, người trồng hoa Tây Tựu lo vụ Tết

Sau nhiều ngày ngập úng, nước trên những cánh đồng hoa Tây Tựu (Hà Nội) đang rút dần. Nhiều diện tích hoa, rau màu bị hư hại, có nơi mất trắng. Trong khi chính quyền địa phương duy trì lực lượng ứng phó, tiêu thoát nước, người dân đã bắt tay dọn ruộng, cải tạo đất, chuẩn bị xuống giống trở lại với hy vọng kịp vụ hoa Tết.

Đại diện Pharmacity cắt băng khai trương Câu lạc bộ Bệnh mạn sống khỏe tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày 20/09. Ảnh: Pharmacity

Pharmacity tiên phong ra mắt Câu lạc bộ Bệnh mạn sống khỏe, tăng quyền lợi, thêm giải pháp chăm sóc người bệnh

Câu lạc bộ Bệnh mạn sống khỏe được Pharmacity xây dựng thành trung tâm thông tin và hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, cung cấp kiến thức y khoa chính thống, tư vấn từ dược sĩ cùng các sản phẩm, dịch vụ và ứng dụng công nghệ, giúp người bệnh chủ động, thuận tiện hơn trong quá trình chăm sóc sức khỏe lâu dài.

Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh giới thiệu sản phẩm phương tiện bay không người lái. (Ảnh: CTV)

Sản xuất thông minh, xu hướng tất yếu

Mở rộng không gian phát triển sau hợp nhất tạo điều kiện để Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức lại không gian công nghiệp, đổi mới phương thức sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong đó, sản xuất thông minh là hướng đi tất yếu để nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả tăng trưởng.

(Ảnh minh họa: TTXVN)

Chứng khoán ngày 21/9: Khối ngoại đảo chiều bán ròng, VN-Index mất mốc 1.800 điểm

Phiên giao dịch ngày 21/9, áp lực bán gia tăng tại nhóm vốn hóa lớn khiến thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Nhóm cổ phiếu bất động sản là tâm điểm điều chỉnh khi các mã VHM, VIC và VRE giảm mạnh, kéo chỉ số VN-Index lao dốc. Chốt phiên, VN-Index giảm 15,99 điểm (-0,88%), xuống mức 1.799,67 điểm.

Nghi thức đánh cồng đánh dấu mốc quan trọng để Việt Nam chính thức tham gia vào rổ chỉ số toàn cầu – FTSE Russell Global Equity Index Series. (Ảnh: PV)

Dấu mốc lịch sử của thị trường chứng khoán Việt Nam và “tấm thẻ thông hành" đón dòng vốn tỷ USD

Từ ngày 21/9, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức nằm trong nhóm “thị trường mới nổi thứ cấp” - cột mốc quan trọng sau gần ba thập kỷ phát triển. Điều này tiếp tục khẳng định vị thế của một thị trường năng động bậc nhất ASEAN, sẵn sàng mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả dẫn vốn cho nền kinh tế trong tương lai.

Bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam. (Ảnh: Thanh Phương)

Gắn ưu đãi thuế với năng lực tham gia chuỗi cung ứng

Dịch chuyển chuỗi cung ứng đang mở thêm cơ hội đón dòng vốn, đơn hàng và công đoạn sản xuất vào Việt Nam. Tuy nhiên, để doanh nghiệp trong nước tiến sâu hơn thay vì chủ yếu gia công, lắp ráp, chính sách thuế cần hướng vào R&D, đổi mới công nghệ, phát triển nhân lực và những kết quả đầu ra có thể đo lường.

Sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra cơ hội để Việt Nam nâng cao vị thế trong bản đồ sản xuất và thương mại quốc tế. (Ảnh: KIM DUNG)

Doanh nghiệp Việt trước cơ hội bứt phá từ dịch chuyển chuỗi cung ứng

Sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra cơ hội để Việt Nam nâng cao vị thế trong bản đồ sản xuất và thương mại quốc tế. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi doanh nghiệp Việt đủ năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, thay vì chỉ đảm nhận những công đoạn có giá trị gia tăng thấp.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 21/9: Ít biến động phiên đầu tuần, chuyên gia dự báo lạc quan

Giá vàng thế giới hôm nay (21/9) ít biến động, giao dịch ở mức 4.375 USD/ounce. Các chuyên gia bày tỏ lạc quan khi việc FED tăng lãi suất không thể kìm hãm vàng tăng giá cuối tuần trước. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC không đổi, bán ra lần lượt ở mức 147,6 triệu đồng/lượng và 147,1 triệu đồng/lượng.

Bốc dỡ hàng hóa tại cảng của Khu công nghiệp Sông Hậu, thành phố Cần Thơ. (Ảnh: THANH TÂM)

Cần Thơ: Gỡ điểm nghẽn, tạo đà tăng trưởng bền vững

Mặc dù rất quyết tâm và nỗ lực nhưng tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của thành phố Cần Thơ vẫn đạt thấp so với kế hoạch. Nguyên nhân chính là những điểm nghẽn cố hữu kéo dài nhiều năm, cần sớm được khơi thông để tạo đà tăng trưởng bền vững thời gian tới.

Nước sông Bùi dâng cao ngày 17/9, sau những ngày mưa lớn, xã Quảng Bị (Hà Nội) hàng trăm hộ dân phải sơ tán tới nơi an toàn.

Tháo gỡ điểm nghẽn thoát nước, mở hướng phát triển phía tây và phía nam Hà Nội

Trong tiến trình phát triển và hoàn thiện hạ tầng đô thị Thủ đô, tiêu thoát nước, chống ngập úng luôn là bài toán cấp thiết, đòi hỏi tầm nhìn tổng thể và tổ chức thực hiện đồng bộ. Tại khu vực ngoại thành Hà Nội và vùng hạ lưu, áp lực tiêu thoát nước vẫn rất lớn mỗi khi xuất hiện mưa lũ trên diện rộng.