Sắc màu văn hóa Đất Tổ tại sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”

Chiều 10/10, trong khuôn khổ sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ mang đến những làn điệu hát Xoan, hát Ghẹo đậm sắc thái dân ca vùng Đất Tổ; cùng du khách giao lưu, trải nghiệm gói bánh chưng, giã bánh giầy. 

Các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ Trình diễn hát Xoan tại sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”. (Ảnh: BTC)
Các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ Trình diễn hát Xoan tại sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”. (Ảnh: BTC)

Theo tư liệu giới thiệu của tỉnh Phú Thọ, hát Xoan ra đời từ các ngôi làng cổ thuộc trung tâm kinh đô Văn Lang xưa, mang dấu ấn văn hóa của cư dân nông nghiệp trồng lúa nước. Loại hình dân ca nghi lễ độc đáo này gắn với tín ngưỡng thờ trời, thờ thần, thờ thánh, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, cuộc sống bình an.

Hát Xoan còn là nhịp cầu gắn kết cộng đồng, không phân biệt giàu nghèo, sang hèn. Những câu hát được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ, gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa tinh thần của người dân Đất Tổ.

Hát Xoan thường diễn ra vào mùa xuân và hát trước cửa đình, còn gọi là “Khúc môn đình” hay “Ca môn đình”. Loại hình nghệ thuật này gồm 3 chặng hát:

Hát thờ là chặng mở đầu của hát Xoan, mang ý nghĩa thờ cúng và tôn vinh công đức các Vua Hùng, thành hoàng làng, các vị thần và anh hùng có công với đất nước. Giới thiệu hình thức hát này, các nghệ nhân, diễn viên tỉnh Phú Thọ trình diễn tiết mục "Mời vua - Giáo pháo”, thể hiện nét đặc trưng trong nghi lễ hát Xoan truyền thống.

Hát quả cách thể hiện ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, dân làng bình an, hạnh phúc. Giới thiệu chặng hát này, các nghệ nhân, diễn viên tỉnh Phú Thọ trình diễn 2 bài “Chàng mai cách” và “Hò chèo cách”, mang đến những sắc thái đặc trưng của nghệ thuật hát Xoan truyền thống.

Hát hội (hát giao duyên) là hát đối giao duyên nam nữ giữa các đào Xoan và trai làng, làn điệu giàu chất trữ tình, thể hiện khát vọng về cuộc sống và tình yêu.

Ngày 24/11/2011, hát Xoan Phú Thọ được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Sau 6 năm nỗ lực gìn giữ, phục hồi và trao truyền di sản của địa phương, ngày 8/12/2017, hát Xoan Phú Thọ chính thức được ghi danh tại Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Cùng với hát Xoan, hát Ghẹo mang sắc thái riêng của dân ca giao duyên vùng trung du Phú Thọ. Nếu hát Xoan gắn với nghi lễ thờ cúng tại đình, miếu, hát Ghẹo là hình thức hát chơi, hát hội mang tính cộng đồng.

Hội hát thường diễn ra tại nhà trùm Ghẹo (người đứng đầu nhóm hát) hoặc không gian mở trong những ngày xuân và dịp lễ. Những làn điệu như “Bắt ốc”, “Lúa chín”, “Duyên rằng - Duyên phận phải chiều”, “Ước gì có lưới”, “Bà Rí”, “Hoa thơm”... thể hiện sự hóm hỉnh, duyên dáng trong lời ca, lối đối đáp và tình cảm của người dân miền quê Đất Tổ.

1k4il5npi-4bl1a9-6712.jpg
Hát Ghẹo mang sắc thái riêng của dân ca giao duyên vùng trung du Phú Thọ. (Ảnh: BTC)

Bên cạnh hoạt động trình diễn nghệ thuật, trong khuôn khổ sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”, tại“Ngôi nhà chung” 54 dân tộc Việt Nam, các nghệ nhân, diễn viên tỉnh Phú Thọ đã cùng du khách và đồng bào tham gia các hoạt động văn hóa, du lịch đặc sắc, trải nghiệm gói bánh chưng, giã bánh giầy truyền thống...

1k4ii6c0d-4bl1a9-1302.jpg
Giao lưu, trải nghiệm làm bánh dày. (Ảnh: BTC)
1k4ihuuk6-4bl1a9-4219.jpg
Du khách trải nghiệm giã bánh giầy. (Ảnh: BTC)

Dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân, từ khâu tìm hiểu nguyên liệu đến thực hành, công chúng có dịp khám phá câu chuyện văn hóa gắn với 2 loại bánh truyền thống, biểu tượng của đạo lý hướng về cội nguồn dân tộc.

1k4ihu26b-4bl1a9-4464.jpg
trình diễn gói bánh chưng tại sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”. (Ảnh: BTC)

Các khu nguyên liệu, gói bánh, giã bánh dày, trưng bày thành phẩm và kể câu chuyện văn hóa bánh chưng, bánh dày thu hút đông đảo du khách tham gia trải nghiệm.

Các hoạt động trong sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” góp phần quảng bá các giá trị văn hóa tiêu biểu của tỉnh Phú Thọ, giúp du khách hiểu thêm về truyền thống dựng nước, giữ nước và đạo lý hướng về cội nguồn của dân tộc Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham quan trưng bày những bài thi hay, trình bày đẹp trong lễ trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc Hà Nội 2026.

Bền bỉ nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa đọc

Nhận thức rõ xây dựng văn hóa đọc không phải câu chuyện ngày một, ngày hai, Thành phố Hà Nội liên tục triển khai các hoạt động khuyến khích văn hóa đọc, nhất là với các bạn trẻ. Hành trình bền bỉ ấy đang từng bước đạt được thành công.

Phiên livestream giới thiệu nông sản lần thứ 5 xã Ứng Hòa (Ảnh KIM XUYẾN)

Thu ngân sách đạt kết quả khả quan

Kết thúc quý III/2026, nhiều xã, phường tại Hà Nội đã hoàn thành hoặc thu ngân sách vượt kế hoạch đề ra. Việc các địa phương cùng vào cuộc một cách quyết liệt, hiệu quả là cơ sở quan trọng cho thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay.

Công trường thi công dự án cầu Trần Hưng Đạo (Ảnh Nhà thầu thi công cung cấp)

Đầu tư công tạo bứt phá cho tăng trưởng

Tăng trưởng GRDP của Thành phố Hà Nội quý III/2026 ước đạt 10,02% so với cùng kỳ năm trước, lần đầu tiên trong năm chạm ngưỡng tăng trưởng hai con số và là mức cao nhất trong ba quý. Kết quả này có được là nhờ tốc độ triển khai và giải ngân các dự án đầu tư công.

Khu vực đọc sách tại Nhà văn hóa-Khu thể thao thôn Vạn Điểm.

“Ngôi nhà chung” ở Vạn Điểm

Từ chỗ chỉ là nơi hội họp, Nhà văn hóa-Khu thể thao thôn Vạn Điểm, xã Phú Xuyên (Hà Nội) đang mở ra một không gian gần gũi hơn cho cộng đồng. Đó là nơi người cao tuổi tập dưỡng sinh, trẻ nhỏ vui chơi, các câu lạc bộ gặp gỡ và người dân cùng nhau gìn giữ, quảng bá nghề truyền thống.

Chợ truyền thống từng bước lên không gian số

Từ phương thức bán hàng trực tiếp tại chợ, ghi chép thủ công và giao dịch bằng tiền mặt, các tiểu thương tại chợ Linh Lang và chợ Thành Công, phường Giảng Võ (Hà Nội) đang từng bước làm quen với phương thức kinh doanh trên môi trường số.

Công nhân thoát nước giàu sáng kiến

Nhiều năm gắn bó với hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm thoát nước của Thủ đô, anh Phạm Thành Trung luôn trăn trở tìm tòi, đưa các sáng kiến cải tiến kỹ thuật vào sản xuất với mong muốn giảm vất vả, nặng nhọc cho người lao động và nâng cao hiệu quả công tác tiêu thoát nước, hạn chế úng ngập.

Sở Công Thương Hà Nội, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội và TikTok Shop ký kết hợp tác triển khai chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”. (Ảnh: DUY KHÁNH)

Hà Nội kích hoạt Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô

Sáng 6/10, Sở Công thương Hà Nội phối hợp Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức kích hoạt Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” và ra mắt Kênh TikTok “OCOP Hà Nội”. Đây là hoạt động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP nâng cao năng lực kinh doanh trên môi trường số.

Màn trình diễn hát trống quân của các nghệ nhân thôn Phúc Lâm gây ngạc nhiên khi thu hút lượng lớn khán giả.

Dấu ấn Hà Nội trong Lễ hội Văn hóa thế giới

Thành phố Hà Nội tham dự Lễ hội Văn hóa thế giới nhiều “đặc sản”, từ di sản văn hóa phi vật thể như hát trống quân, nghề cốm Mễ Trì, đến sản phẩm làng nghề như: Gốm Bát Tràng, đồng Ngũ Xã... Điều đó khiến không gian văn hóa Hà Nội thu hút lượng lớn công chúng đến tham gia các hoạt động trải nghiệm.

Thành viên các đoàn dự thi IOAA 2026 trải nghiệm tạo hình sản phẩm gốm tại Làng gốm Bát Tràng (Ảnh BAN TỔ CHỨC)

IOAA 2026 để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế

Đến Hà Nội dự kỳ thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026), các bạn trẻ từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới không chỉ được gặp gỡ, giao lưu học thuật, mà còn có cơ hội khám phá lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Các doanh nghiệp tìm hiểu các sản phẩm linh kiện, thiết bị phục vụ sản xuất trong ngành hàng không-vũ trụ.

Chính sách cho công nghiệp hỗ trợ phát triển

Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức. Từ thực tiễn hoạt động, cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp để có cơ chế, chính sách đủ mạnh, đủ sâu cho lĩnh vực này.

Xử lý dứt điểm các nhà xưởng vi phạm

Với quyết tâm khắc phục vi phạm kéo dài về đất đai, trật tự xây dựng, các địa phương tại Hà Nội đang tổng kiểm tra, rà soát các công trình nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Ông Trần Văn Thắng (bên trái) tại Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân Thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.

Giữ nghề truyền thống bằng sự sáng tạo

Hơn 50 năm gắn bó với nghề mây tre giang đan truyền thống của gia đình, ông Trần Văn Thắng, ở thôn Đồi 2, xã Phú Nghĩa, vẫn miệt mài tìm tòi mẫu mã, thử nghiệm cách làm mới để những sản phẩm từ tre, giang, nứa, guột vẫn giữ được nét nghề truyền thống và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Đường vành đai 2,5 đoạn qua phường Xuân Đỉnh đang được gấp rút hoàn thiện (Ảnh LÊ KHÁNH)

Đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm

Nhờ làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, hàng loạt dự án giao thông của Hà Nội đang được khẩn trương thi công. Những tuyến đường, cây cầu sau khi hoàn thành không chỉ giúp giảm ùn tắc cho khu vực, mà còn tạo diện mạo hiện đại hơn cho thành phố.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.