“Sứ mệnh” cây lúa Việt Nam trong thời kỳ mới

Người nông dân và cây lúa Việt Nam đang đứng trước thách thức phát triển theo hướng nào để đến đích giàu có theo Nghị quyết 120/NQ-CP?
Thu hoạch lúa ST25 tại Sóc Trăng.
Thu hoạch lúa ST25 tại Sóc Trăng.

Nghị quyết 120/NQ-CP của Chính phủ về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu ra đời vào cuối năm 2017 đã đánh dấu một mốc son trong lịch sử nông nghiệp Việt Nam, mở đường cho mọi thành phần trong xã hội Việt Nam thực hiện câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Nông dân ta giàu thì nước ta giàu. Nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh. Nông dân muốn giàu, nông nghiệp muốn thịnh, thì cần phải có hợp tác xã”.

Bác Hồ đã viết câu này trong lá thư gửi điền chủ nông gia từ ngày 11/4/1946. Bây giờ, với Nghị quyết 120, một ít nông dân đã chuyển đổi đất lúa sang nuôi trồng những sản phẩm không phải lúa, nhưng vì tự phát, mạnh ai nấy bỏ tiền ra đầu tư, đồng ruộng manh mún nên hiệu quả chưa cao. Người nông dân và cây lúa Việt Nam đang đứng trước thách thức phát triển theo hướng nào để đến đích giàu có theo Nghị quyết 120/NQ-CP?

Cây lúa Việt Nam vừa phải làm nhiệm vụ chính trị để bảo đảm an ninh lương thực cho toàn xã hội, vừa làm nhiệm vụ kinh tế, tạo điều kiện cho nông dân làm giàu.

Từ khi chiến tranh chấm dứt, cây lúa Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ an ninh lương thực và an sinh xã hội. Cây lúa đã mang về danh tiếng cho Việt Nam, một đất nước nhỏ nhưng đứng trong top 3 quốc gia xuất khẩu gạo nhiều nhất thế giới. Nhưng cây lúa lại chưa mang về sự giàu có cho chính bản thân người nông dân sản xuất lúa. Vừa qua, Báo cáo Kinh tế thường niên đồng bằng sông Cửu Long năm 2022 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố cho thấy, để tăng thu nhập một cách ổn định và bền vững cho nông dân vùng trồng lúa lớn nhất này của nước ta, cần thiết phải chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp hiện đại theo cơ chế thị trường, bền vững, thích ứng, thuận tự nhiên. Như vậy, cây lúa Việt Nam vừa phải làm nhiệm vụ chính trị để bảo đảm an ninh lương thực cho toàn xã hội, vừa làm nhiệm vụ kinh tế, tạo điều kiện cho nông dân làm giàu.

Về nhiệm vụ chính trị, bảo đảm an ninh lương thực, trong điều kiện biến đổi khí hậu không lường, tại các vùng có đầy đủ nước ngọt suốt cả năm của đồng bằng sông Cửu Long, như vùng đất tiếp giáp với ranh giới Campuchia, và một phần phía bắc của vùng giữa đồng bằng sông Cửu Long, là nơi có nước ngọt đầy đủ và không bao giờ bị xâm nhập mặn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ quy hoạch sản xuất lúa 2- 3 vụ/năm với giống lúa ngắn ngày, năng suất cao, theo quy trình hữu cơ với phân sinh học có pha ít phân khoáng. Một số vùng đồng bằng thung lũng miền trung và Tây Nguyên có hệ thống thủy lợi sẽ tiếp tục sản xuất 2 vụ lúa theo quy trình hữu cơ như trên.

Thu hoạch lúa tại tỉnh An Giang.

Thu hoạch lúa tại tỉnh An Giang.

Về nhiệm vụ kinh tế, tạo điều kiện cho nông dân làm giàu: Trước hết, phần phía nam của vùng giữa đồng bằng sông Cửu Long, nơi đang trồng rất nhiều diện tích lúa 3 vụ/năm với hiệu quả thấp, vừa tiêu tốn nước ngọt của vùng an ninh lương thực phía trên, cần được chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp để vừa tiết kiệm nước ngọt trong mùa nắng, vừa tích trữ nước lũ dư thừa trong mùa mưa.

Chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp vùng này sẽ xóa một số vùng 3-lúa để tạo nên những vùng sản xuất cây màu cao cấp, những trang trại rộng lớn trồng cây ăn trái (xoài, sầu riêng, nhãn, chôm chôm, bơ, khóm, chanh…) rộng hàng nghìn ha, hoặc những trang trại 2-lúa kết hợp nuôi tôm càng xanh.

Nhà nước sẽ dùng đầu tư công để sửa chữa lại, hoặc xây dựng mới những khu bao đê đào mương lên liếp cho các hợp tác xã mới thành lập làm chuỗi cung ứng nguyên liệu cho các doanh nghiệp chế biến hàng thương hiệu có đầu ra vững chắc.

Với cách chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp theo chuỗi giá trị gia tăng toàn diện như vậy, người nông dân chắc chắn sẽ đạt lợi tức cao gấp nhiều lần trồng lúa, sẽ có tích lũy để làm giàu (tùy theo cây trồng và vật nuôi trong hệ thống mương liếp).

Đối với vùng ven biển của đồng bằng sông Cửu Long, nơi hàng năm đều bị nước mặn tràn bờ trong mùa nắng, chúng ta có thể tạo điều kiện cho nông dân trồng lúa ngắn ngày chất lượng cao trong mùa mưa, và lúa sẽ được thu hoạch khi mùa mưa chấm dứt. Sau đó khi đất ruộng còn ướt, nông dân để cho nước mặn tràn lên ruộng để chuẩn bị thực hiện quy trình kỹ thuật nuôi tôm trong mùa nắng. Nông dân có thể thu lợi tức cao gấp 4 lần lúa nếu làm đúng quy trình lúa (trong mùa mưa) - tôm (trong mùa nắng).

Còn tại vùng đồng bằng Bắc Bộ, nông dân có thể làm giàu nếu được tổ chức cho chuyển đất lúa sang trồng vải thiều, nhãn lồng… trong chuỗi cung ứng nguyên liệu cho doanh nghiệp có hợp đồng chặt chẽ. Thậm chí nếu ta có doanh nghiệp tài giỏi, tìm khách hàng các nước Bắc Mỹ, Bắc Âu, hoặc Trung Đông mua khoai tây thì sẽ rất may mắn cho nông dân trồng vụ đông ở đồng bằng sông Hồng vì khoai tây của vụ đông được thu hoạch vào tháng 2-3 đúng vào lúc khoai tây tươi của các nước ôn đới vừa được tiêu thụ hết.

Với quyết tâm triển khai Nghị quyết 120/NQ-CP của Chính phủ về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu, có định hướng của Nhà nước kèm theo ngân sách đầu tư công để tạo cơ sở hạ tầng cần thiết cho sự chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp; xác định rõ sứ mệnh của cây lúa Việt Nam trong thời kỳ mới; phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị từ quy hoạch đến tổ chức sản xuất và phân phối đến tận khách hàng trong và ngoài nước, chắc chắn nông dân ta sẽ giàu, đất nước ta cũng sẽ giàu.

Có thể bạn quan tâm

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh (mũ cối, ngoài cùng bên phải) kiểm tra tiến độ thi công dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây.

Giảm áp lực về nhiên liệu, vật liệu tại các công trình hạ tầng trọng điểm

Xung đột quân sự tại Trung Đông đang tạo ra áp lực chưa từng có đối với nhiều dự án hạ tầng giao thông về nhiên liệu và vật liệu xây dựng. Trong bối cảnh chi phí leo thang và nguồn cung nhiên liệu gián đoạn, các doanh nghiệp thi công đang xoay xở mọi cách nhằm duy trì hoạt động công trường và hạn chế tác động đến tiến độ dự án.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động khó lường, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng trở thành một ưu tiên chiến lược đối với nhiều quốc gia. Bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, phát triển nhiên liệu sinh học đang được xem là một hướng đi quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào xăng dầu.

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Sự kết hợp giữa công nghệ, tài chính và bán lẻ đang mở ra nhiều mô hình tiêu dùng mới. Với những người trẻ, việc lựa chọn các công cụ thanh toán phù hợp giúp quá trình mua sắm trở nên thuận tiện hơn, góp phần hình thành thói quen quản lý tài chính cá nhân bài bản và bền vững trong dài hạn.

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo đánh giá tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng. Diễn biến căng thẳng của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu thế giới biến động, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất, kinh doanh gia tăng.

Ảnh minh họa.

Giá vàng ngày 14/3: Vàng miếng, vàng nhẫn tiếp đà "lao dốc", giảm thêm 2,2 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay, 14/3, tiếp tục giảm trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lo ngại lạm phát gia tăng, giao dịch ở mức 5.017,7 USD/ounce. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đồng loạt giảm theo giá thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 182,6 triệu đồng/lượng và 182,3 triệu đồng/lượng.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Ảnh minh họa.

[Infographic] Thị trường chứng khoán tuần 9-13/3: Thanh khoản giảm, khối lượng giao dịch giảm -14,7% so tuần trước

Thị trường có tuần thứ hai liên tiếp giảm điểm mạnh,VN-Index kết tuần giao dịch 9/3-13/3 giảm 4,05% về mức 1.696,24 điểm. Độ rộng thị trường tiêu cực trong tuần này với áp lực bán mạnh ở nhóm dầu khí. Thanh khoản trong tuần giảm, khối lượng giao dịch giảm 14,7% so tuần trước.  

Theo đại diện một số đơn vị startup trong lĩnh vực xuất khẩu, trong bối cảnh nền kinh tế có không ít biến động, cạnh tranh gay gắt, việc chủ động nắm bắt thông tin thị trường được xem là yếu tố then chốt.

Startup xuất khẩu nỗ lực đổi mới sáng tạo để tìm kiếm cơ hội trước thách thức

Giữa bối cảnh nền kinh tế thế giới có không ít biến động, hoạt động thương mại quốc tế cũng đối mặt với nhiều thách thức. Thế nhưng, trước những biến động ấy, các doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có các startup xuất khẩu lại nhìn thấy cơ hội để mở rộng thị trường và khẳng định năng lực cạnh tranh.

Nhiên liệu vận tải chiếm tỷ trọng trong chi phí hoạt động rất lớn trong ngành vận tải và xây dựng.

Chủ động các giải pháp ứng phó biến động giá xăng dầu, ổn định thị trường vận tải và xây dựng

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới, nhất là xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn về những tác động của biến động giá nhiên liệu và đề xuất nhóm giải pháp cấp bách nhằm ổn định hoạt động vận tải và đầu tư xây dựng trong nước.