“Sứ mệnh” cây lúa Việt Nam trong thời kỳ mới

Người nông dân và cây lúa Việt Nam đang đứng trước thách thức phát triển theo hướng nào để đến đích giàu có theo Nghị quyết 120/NQ-CP?
Thu hoạch lúa ST25 tại Sóc Trăng.
Thu hoạch lúa ST25 tại Sóc Trăng.

Nghị quyết 120/NQ-CP của Chính phủ về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu ra đời vào cuối năm 2017 đã đánh dấu một mốc son trong lịch sử nông nghiệp Việt Nam, mở đường cho mọi thành phần trong xã hội Việt Nam thực hiện câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Nông dân ta giàu thì nước ta giàu. Nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh. Nông dân muốn giàu, nông nghiệp muốn thịnh, thì cần phải có hợp tác xã”.

Bác Hồ đã viết câu này trong lá thư gửi điền chủ nông gia từ ngày 11/4/1946. Bây giờ, với Nghị quyết 120, một ít nông dân đã chuyển đổi đất lúa sang nuôi trồng những sản phẩm không phải lúa, nhưng vì tự phát, mạnh ai nấy bỏ tiền ra đầu tư, đồng ruộng manh mún nên hiệu quả chưa cao. Người nông dân và cây lúa Việt Nam đang đứng trước thách thức phát triển theo hướng nào để đến đích giàu có theo Nghị quyết 120/NQ-CP?

Cây lúa Việt Nam vừa phải làm nhiệm vụ chính trị để bảo đảm an ninh lương thực cho toàn xã hội, vừa làm nhiệm vụ kinh tế, tạo điều kiện cho nông dân làm giàu.

Từ khi chiến tranh chấm dứt, cây lúa Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ an ninh lương thực và an sinh xã hội. Cây lúa đã mang về danh tiếng cho Việt Nam, một đất nước nhỏ nhưng đứng trong top 3 quốc gia xuất khẩu gạo nhiều nhất thế giới. Nhưng cây lúa lại chưa mang về sự giàu có cho chính bản thân người nông dân sản xuất lúa. Vừa qua, Báo cáo Kinh tế thường niên đồng bằng sông Cửu Long năm 2022 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố cho thấy, để tăng thu nhập một cách ổn định và bền vững cho nông dân vùng trồng lúa lớn nhất này của nước ta, cần thiết phải chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp hiện đại theo cơ chế thị trường, bền vững, thích ứng, thuận tự nhiên. Như vậy, cây lúa Việt Nam vừa phải làm nhiệm vụ chính trị để bảo đảm an ninh lương thực cho toàn xã hội, vừa làm nhiệm vụ kinh tế, tạo điều kiện cho nông dân làm giàu.

Về nhiệm vụ chính trị, bảo đảm an ninh lương thực, trong điều kiện biến đổi khí hậu không lường, tại các vùng có đầy đủ nước ngọt suốt cả năm của đồng bằng sông Cửu Long, như vùng đất tiếp giáp với ranh giới Campuchia, và một phần phía bắc của vùng giữa đồng bằng sông Cửu Long, là nơi có nước ngọt đầy đủ và không bao giờ bị xâm nhập mặn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ quy hoạch sản xuất lúa 2- 3 vụ/năm với giống lúa ngắn ngày, năng suất cao, theo quy trình hữu cơ với phân sinh học có pha ít phân khoáng. Một số vùng đồng bằng thung lũng miền trung và Tây Nguyên có hệ thống thủy lợi sẽ tiếp tục sản xuất 2 vụ lúa theo quy trình hữu cơ như trên.

Thu hoạch lúa tại tỉnh An Giang.

Thu hoạch lúa tại tỉnh An Giang.

Về nhiệm vụ kinh tế, tạo điều kiện cho nông dân làm giàu: Trước hết, phần phía nam của vùng giữa đồng bằng sông Cửu Long, nơi đang trồng rất nhiều diện tích lúa 3 vụ/năm với hiệu quả thấp, vừa tiêu tốn nước ngọt của vùng an ninh lương thực phía trên, cần được chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp để vừa tiết kiệm nước ngọt trong mùa nắng, vừa tích trữ nước lũ dư thừa trong mùa mưa.

Chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp vùng này sẽ xóa một số vùng 3-lúa để tạo nên những vùng sản xuất cây màu cao cấp, những trang trại rộng lớn trồng cây ăn trái (xoài, sầu riêng, nhãn, chôm chôm, bơ, khóm, chanh…) rộng hàng nghìn ha, hoặc những trang trại 2-lúa kết hợp nuôi tôm càng xanh.

Nhà nước sẽ dùng đầu tư công để sửa chữa lại, hoặc xây dựng mới những khu bao đê đào mương lên liếp cho các hợp tác xã mới thành lập làm chuỗi cung ứng nguyên liệu cho các doanh nghiệp chế biến hàng thương hiệu có đầu ra vững chắc.

Với cách chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp theo chuỗi giá trị gia tăng toàn diện như vậy, người nông dân chắc chắn sẽ đạt lợi tức cao gấp nhiều lần trồng lúa, sẽ có tích lũy để làm giàu (tùy theo cây trồng và vật nuôi trong hệ thống mương liếp).

Đối với vùng ven biển của đồng bằng sông Cửu Long, nơi hàng năm đều bị nước mặn tràn bờ trong mùa nắng, chúng ta có thể tạo điều kiện cho nông dân trồng lúa ngắn ngày chất lượng cao trong mùa mưa, và lúa sẽ được thu hoạch khi mùa mưa chấm dứt. Sau đó khi đất ruộng còn ướt, nông dân để cho nước mặn tràn lên ruộng để chuẩn bị thực hiện quy trình kỹ thuật nuôi tôm trong mùa nắng. Nông dân có thể thu lợi tức cao gấp 4 lần lúa nếu làm đúng quy trình lúa (trong mùa mưa) - tôm (trong mùa nắng).

Còn tại vùng đồng bằng Bắc Bộ, nông dân có thể làm giàu nếu được tổ chức cho chuyển đất lúa sang trồng vải thiều, nhãn lồng… trong chuỗi cung ứng nguyên liệu cho doanh nghiệp có hợp đồng chặt chẽ. Thậm chí nếu ta có doanh nghiệp tài giỏi, tìm khách hàng các nước Bắc Mỹ, Bắc Âu, hoặc Trung Đông mua khoai tây thì sẽ rất may mắn cho nông dân trồng vụ đông ở đồng bằng sông Hồng vì khoai tây của vụ đông được thu hoạch vào tháng 2-3 đúng vào lúc khoai tây tươi của các nước ôn đới vừa được tiêu thụ hết.

Với quyết tâm triển khai Nghị quyết 120/NQ-CP của Chính phủ về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu, có định hướng của Nhà nước kèm theo ngân sách đầu tư công để tạo cơ sở hạ tầng cần thiết cho sự chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp; xác định rõ sứ mệnh của cây lúa Việt Nam trong thời kỳ mới; phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị từ quy hoạch đến tổ chức sản xuất và phân phối đến tận khách hàng trong và ngoài nước, chắc chắn nông dân ta sẽ giàu, đất nước ta cũng sẽ giàu.

Có thể bạn quan tâm

Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã hoàn thành giai đoạn 1.

Phấn đấu vận hành đồng bộ Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong năm 2026

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa có ý kiến chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung cao độ mọi nguồn lực, khẩn trương triển khai các hạng mục trọng điểm, bảo đảm tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, hướng tới mục tiêu đưa công trình vận hành đồng bộ trong năm 2026.

Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống phục vụ Tết được giới thiệu tại Triển lãm.

Triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ Tết Nguyên đán

Tối 28/1, tại Điểm du lịch Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Ứng Thiên khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo gắn với các hoạt động phục vụ Xuân Bính Ngọ 2026.

Nông sản Việt Nam thu hút đông khách quốc tế quan tâm tìm hiểu. (Ảnh: AGRITRADE)

Việt Nam tham dự Hội chợ Gulfood Dubai 2026

Hội chợ quốc tế về thực phẩm và đồ uống Gulfood 2026 diễn ra trong các ngày 26 đến 30/1 tại Trung tâm triển lãm Dubai Exhibition Centre, Dubai, UAE. Khu gian hàng Việt Nam do Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện đã tiếp đón hàng nghìn lượt khách ngay trong ngày đầu khai mạc (26/1).

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, từ năm 2026, Luật Đất đai bổ sung hai trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, nhằm tháo gỡ vướng mắc tồn tại kéo dài trong công tác quản lý, sử dụng đất đai.