Sự kiện chính trị quan trọng của Thổ Nhĩ Kỳ

Cuộc tổng tuyển cử vừa diễn ra ở Thổ Nhĩ Kỳ có ý nghĩa quan trọng. Không chỉ quyết định người lãnh đạo của quốc gia nằm giữa hai lục địa Á-Âu, kết quả bầu cử còn ảnh hưởng tới những quyết sách tương lai trong quản lý đất nước, trong giải quyết cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, định hình chính sách đối ngoại của quốc gia thành viên NATO này trong giai đoạn tới.
Những lá phiếu trống tại một địa điểm bầu cử ở thủ đô Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Reuters
Những lá phiếu trống tại một địa điểm bầu cử ở thủ đô Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Reuters

Với việc giành được 49,35% số phiếu ủng hộ trong cuộc bầu cử Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ hôm 14/5, Tổng thống đương nhiệm Tayyip Erdogan sẽ bước vào cuộc bỏ phiếu vòng hai, dự kiến vào ngày 28/5 tới. Ðây sẽ là "cuộc đua song mã" giữa ông Erdogan với đối thủ Kemal Kilicdaroglu thuộc Liên minh quốc gia và đảng Nhân dân Cộng hòa (CHP) đối lập.

Với việc giành được 49,35% số phiếu ủng hộ trong cuộc bầu cử Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ hôm 14/5, Tổng thống đương nhiệm Tayyip Erdogan sẽ bước vào cuộc bỏ phiếu vòng hai, dự kiến vào ngày 28/5 tới.

Tổng thống Erdogan hiện có lợi thế khi kết quả bầu cử Quốc hội vừa qua cho thấy, Liên minh Nhân dân do đảng Công lý và Phát triển (AKP) của ông dẫn đầu giành được 321 trong tổng số 600 ghế, trong khi Liên minh đối lập giành được 213 ghế.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel đã chúc mừng Thổ Nhĩ Kỳ khi có đông cử tri bỏ phiếu và đây là chiến thắng của nền dân chủ.

Người phát ngôn Ðiện Kremlin cũng nêu rõ, Nga theo dõi sát sao cuộc bầu cử tại Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời khẳng định Moskva tôn trọng sự lựa chọn của người dân nước này. Nga nhấn mạnh trong bất kỳ trường hợp nào, hợp tác hai bên cũng sẽ được duy trì và tăng cường.

Thổ Nhĩ Kỳ đã chứng kiến nhiều sự kiện và đổi thay tích cực sau 20 năm Tổng thống Erdogan chèo lái "con thuyền đất nước". Thổ Nhĩ Kỳ hiện đóng vai trò quan trọng trong một loạt vấn đề, từ đàm phán Astana về Syria, đàm phán Nga-Ukraine, tới việc vận chuyển lương thực từ Ukraine qua Thổ Nhĩ Kỳ đến Trung Ðông, châu Phi.

Cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt đã nổi lên như một rào cản chính đối với nỗ lực tái tranh cử của Tổng thống Erdogan.

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến phức tạp, Thổ Nhĩ Kỳ đứng trước nhiều thách thức lớn. Vấn đề cử tri Thổ Nhĩ Kỳ quan tâm nhất hiện nay là lạm phát. Giá các mặt hàng tiêu dùng cũng như giá nhà ở đã tăng vọt với tỷ lệ lạm phát lên tới 85% trong tháng 10/2022. Con số này sau đó đã được kiểm soát tốt hơn, nhưng vẫn ở mức trên 40% và cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt đã nổi lên như một rào cản chính đối với nỗ lực tái tranh cử của Tổng thống Erdogan.

Tổng thống Erdogan tuyên bố sẽ tăng lương cho công chức, từ tháng 7/2023. Theo ông Erdogan, với sự điều chỉnh, thu nhập hằng tháng thấp nhất của công chức sẽ vào khoảng 22.000 lira/tháng (1.123 USD/tháng), bao gồm cả các khoản phúc lợi. Trong khi đó, ông Kilicdaroglu cũng cam kết cải thiện mức sống và điều kiện xã hội cho các hộ gia đình chịu ảnh hưởng lạm phát leo thang.

Tổng thống Erdogan cam kết thúc đẩy việc ban hành Hiến pháp dân sự và toàn diện mới sau cuộc bầu cử tổng thống và Quốc hội. Theo Tổng thống Erdogan, việc thông qua Hiến pháp mới không chỉ quan trọng đối với nhánh tư pháp mà còn đối với các nhánh khác trong hệ thống chính trị của Thổ Nhĩ Kỳ. Ông mong muốn thúc đẩy việc ban hành bản Hiến pháp dân sự và toàn diện, được soạn thảo dựa trên ý nguyện của nhân dân.

Tổng thống Erdogan cho biết, sẽ nêu lại vấn đề này trong chương trình nghị sự của cả chính quyền và Quốc hội. Bên cạnh đó, ông Erdogan cũng đánh giá việc sửa đổi Hiến pháp được thực hiện vào năm 2017 là một trong những cải cách quan trọng nhất trong lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ. Việc chuyển sang chế độ cộng hòa tổng thống đã củng cố nguyên tắc tam quyền phân lập tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Cuộc bầu cử tổng thống là sự kiện chính trị rất quan trọng của Thổ Nhĩ Kỳ. Kết quả bầu cử không chỉ tác động nội bộ Thổ Nhĩ Kỳ, mà còn ảnh hưởng lớn tới khu vực. Ðược đánh giá là khá kịch tính, song dù ai là người thắng trong cuộc bầu cử, sứ mệnh của nhà lãnh đạo tương lai đều là đưa Thổ Nhĩ Kỳ thoát khỏi khủng hoảng kinh tế, tái thiết đất nước sau thảm họa động đất, đồng thời tiếp tục có những chính sách đối ngoại phù hợp, nâng cao hơn nữa vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ trong khu vực và thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.