Sự kiện chính trị quan trọng của Thổ Nhĩ Kỳ

Cuộc tổng tuyển cử vừa diễn ra ở Thổ Nhĩ Kỳ có ý nghĩa quan trọng. Không chỉ quyết định người lãnh đạo của quốc gia nằm giữa hai lục địa Á-Âu, kết quả bầu cử còn ảnh hưởng tới những quyết sách tương lai trong quản lý đất nước, trong giải quyết cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, định hình chính sách đối ngoại của quốc gia thành viên NATO này trong giai đoạn tới.
Những lá phiếu trống tại một địa điểm bầu cử ở thủ đô Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Reuters
Những lá phiếu trống tại một địa điểm bầu cử ở thủ đô Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Reuters

Với việc giành được 49,35% số phiếu ủng hộ trong cuộc bầu cử Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ hôm 14/5, Tổng thống đương nhiệm Tayyip Erdogan sẽ bước vào cuộc bỏ phiếu vòng hai, dự kiến vào ngày 28/5 tới. Ðây sẽ là "cuộc đua song mã" giữa ông Erdogan với đối thủ Kemal Kilicdaroglu thuộc Liên minh quốc gia và đảng Nhân dân Cộng hòa (CHP) đối lập.

Với việc giành được 49,35% số phiếu ủng hộ trong cuộc bầu cử Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ hôm 14/5, Tổng thống đương nhiệm Tayyip Erdogan sẽ bước vào cuộc bỏ phiếu vòng hai, dự kiến vào ngày 28/5 tới.

Tổng thống Erdogan hiện có lợi thế khi kết quả bầu cử Quốc hội vừa qua cho thấy, Liên minh Nhân dân do đảng Công lý và Phát triển (AKP) của ông dẫn đầu giành được 321 trong tổng số 600 ghế, trong khi Liên minh đối lập giành được 213 ghế.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel đã chúc mừng Thổ Nhĩ Kỳ khi có đông cử tri bỏ phiếu và đây là chiến thắng của nền dân chủ.

Người phát ngôn Ðiện Kremlin cũng nêu rõ, Nga theo dõi sát sao cuộc bầu cử tại Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời khẳng định Moskva tôn trọng sự lựa chọn của người dân nước này. Nga nhấn mạnh trong bất kỳ trường hợp nào, hợp tác hai bên cũng sẽ được duy trì và tăng cường.

Thổ Nhĩ Kỳ đã chứng kiến nhiều sự kiện và đổi thay tích cực sau 20 năm Tổng thống Erdogan chèo lái "con thuyền đất nước". Thổ Nhĩ Kỳ hiện đóng vai trò quan trọng trong một loạt vấn đề, từ đàm phán Astana về Syria, đàm phán Nga-Ukraine, tới việc vận chuyển lương thực từ Ukraine qua Thổ Nhĩ Kỳ đến Trung Ðông, châu Phi.

Cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt đã nổi lên như một rào cản chính đối với nỗ lực tái tranh cử của Tổng thống Erdogan.

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến phức tạp, Thổ Nhĩ Kỳ đứng trước nhiều thách thức lớn. Vấn đề cử tri Thổ Nhĩ Kỳ quan tâm nhất hiện nay là lạm phát. Giá các mặt hàng tiêu dùng cũng như giá nhà ở đã tăng vọt với tỷ lệ lạm phát lên tới 85% trong tháng 10/2022. Con số này sau đó đã được kiểm soát tốt hơn, nhưng vẫn ở mức trên 40% và cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt đã nổi lên như một rào cản chính đối với nỗ lực tái tranh cử của Tổng thống Erdogan.

Tổng thống Erdogan tuyên bố sẽ tăng lương cho công chức, từ tháng 7/2023. Theo ông Erdogan, với sự điều chỉnh, thu nhập hằng tháng thấp nhất của công chức sẽ vào khoảng 22.000 lira/tháng (1.123 USD/tháng), bao gồm cả các khoản phúc lợi. Trong khi đó, ông Kilicdaroglu cũng cam kết cải thiện mức sống và điều kiện xã hội cho các hộ gia đình chịu ảnh hưởng lạm phát leo thang.

Tổng thống Erdogan cam kết thúc đẩy việc ban hành Hiến pháp dân sự và toàn diện mới sau cuộc bầu cử tổng thống và Quốc hội. Theo Tổng thống Erdogan, việc thông qua Hiến pháp mới không chỉ quan trọng đối với nhánh tư pháp mà còn đối với các nhánh khác trong hệ thống chính trị của Thổ Nhĩ Kỳ. Ông mong muốn thúc đẩy việc ban hành bản Hiến pháp dân sự và toàn diện, được soạn thảo dựa trên ý nguyện của nhân dân.

Tổng thống Erdogan cho biết, sẽ nêu lại vấn đề này trong chương trình nghị sự của cả chính quyền và Quốc hội. Bên cạnh đó, ông Erdogan cũng đánh giá việc sửa đổi Hiến pháp được thực hiện vào năm 2017 là một trong những cải cách quan trọng nhất trong lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ. Việc chuyển sang chế độ cộng hòa tổng thống đã củng cố nguyên tắc tam quyền phân lập tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Cuộc bầu cử tổng thống là sự kiện chính trị rất quan trọng của Thổ Nhĩ Kỳ. Kết quả bầu cử không chỉ tác động nội bộ Thổ Nhĩ Kỳ, mà còn ảnh hưởng lớn tới khu vực. Ðược đánh giá là khá kịch tính, song dù ai là người thắng trong cuộc bầu cử, sứ mệnh của nhà lãnh đạo tương lai đều là đưa Thổ Nhĩ Kỳ thoát khỏi khủng hoảng kinh tế, tái thiết đất nước sau thảm họa động đất, đồng thời tiếp tục có những chính sách đối ngoại phù hợp, nâng cao hơn nữa vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ trong khu vực và thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.