Tài sản trí tuệ - nguồn lực mới để huy động vốn
Một điểm nổi bật của Luật sửa đổi là bổ sung Điều 8a về tài chính dựa trên quyền sở hữu trí tuệ, cho phép coi quyền sở hữu trí tuệ như một loại tài sản để định giá, thế chấp, huy động vốn. Đây là cơ chế mà cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng nhiều năm qua.
Theo Luật mới, chủ sở hữu có thể tự định giá các quyền sở hữu trí tuệ chưa ghi nhận trong sổ kế toán, lập danh mục tài sản để giao dịch và quản trị. Chính phủ sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về giá trị giao dịch hợp pháp và ban hành phương pháp định giá thống nhất, tạo nền tảng cho thị trường tài sản trí tuệ vận hành minh bạch.
Cùng với đó, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp các bộ, ngành triển khai thí điểm mô hình thế chấp vay vốn bằng quyền sở hữu trí tuệ, huy động vốn qua thị trường chứng khoán và phát triển bảo hiểm tài sản trí tuệ. Đây là xu hướng quốc tế phổ biến, khi tài sản vô hình chiếm khoảng 80% giá trị doanh nghiệp tại các nền kinh tế phát triển; riêng nhóm S&P 500 của Mỹ vượt 90%.
Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh nhấn mạnh, việc phát triển thị trường quyền sở hữu trí tuệ sẽ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, gia tăng năng lực cạnh tranh và tạo nguồn lực mới cho đổi mới sáng tạo.
Đột phá pháp lý thúc đẩy thương mại hóa tri thức
Phát biểu tại buổi làm việc với Cục Sở hữu trí tuệ mới đây, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định khoa học và công nghệ chỉ phát triển bền vững khi kết quả nghiên cứu được thương mại hóa.
“Sở hữu trí tuệ biến kết quả nghiên cứu thành tài sản. Khi đã là tài sản, chúng ta có thể định giá, chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp để tạo dòng vốn mới”, Bộ trưởng nhấn mạnh, đồng thời đề nghị tận dụng trí tuệ toàn cầu để bứt phá.
Luật sửa đổi lần này chỉnh sửa 76 điều, bổ sung nhiều nội dung mới để bắt kịp xu thế quốc tế: mở rộng định nghĩa kiểu dáng công nghiệp sang môi trường số; cho phép sử dụng dữ liệu công khai hợp pháp để huấn luyện trí tuệ nhân tạo nhưng không xâm phạm quyền lợi chính đáng của tác giả; đơn giản hóa thủ tục hành chính, tiến tới quản lý trực tuyến toàn trình.
Luật cũng tăng cường biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bổ sung cơ chế chống lạm dụng độc quyền và nâng cao trách nhiệm phối hợp của Tòa án, Viện Kiểm sát trong xử lý tranh chấp. Vai trò của các tổ chức trung gian như tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp được siết chặt nhằm bảo đảm minh bạch và bảo vệ tốt hơn chủ thể quyền.
Việc Luật được thông qua với tỷ lệ tán thành cao thể hiện sự đồng thuận lớn về nhu cầu tạo lập một thị trường tài sản trí tuệ hiện đại. Khi các quy định hướng dẫn được ban hành, quyền sở hữu trí tuệ sẽ thực sự trở thành nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị sáng tạo toàn cầu.
