Sở hữu trí tuệ trở thành tài sản: Bước đột phá sau khi Luật mới được thông qua

Việc Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ ngày 10/12/2025 mở đường cho cơ chế tài chính hóa tài sản trí tuệ - một bước đột phá được kỳ vọng giúp thương mại hóa kết quả nghiên cứu và gia tăng giá trị tài sản vô hình của nền kinh tế.

Quốc hội thông qua Luật sở hữu trí tuệ.
Quốc hội thông qua Luật sở hữu trí tuệ.

Tài sản trí tuệ - nguồn lực mới để huy động vốn

Một điểm nổi bật của Luật sửa đổi là bổ sung Điều 8a về tài chính dựa trên quyền sở hữu trí tuệ, cho phép coi quyền sở hữu trí tuệ như một loại tài sản để định giá, thế chấp, huy động vốn. Đây là cơ chế mà cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng nhiều năm qua.

Theo Luật mới, chủ sở hữu có thể tự định giá các quyền sở hữu trí tuệ chưa ghi nhận trong sổ kế toán, lập danh mục tài sản để giao dịch và quản trị. Chính phủ sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về giá trị giao dịch hợp pháp và ban hành phương pháp định giá thống nhất, tạo nền tảng cho thị trường tài sản trí tuệ vận hành minh bạch.

Cùng với đó, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp các bộ, ngành triển khai thí điểm mô hình thế chấp vay vốn bằng quyền sở hữu trí tuệ, huy động vốn qua thị trường chứng khoán và phát triển bảo hiểm tài sản trí tuệ. Đây là xu hướng quốc tế phổ biến, khi tài sản vô hình chiếm khoảng 80% giá trị doanh nghiệp tại các nền kinh tế phát triển; riêng nhóm S&P 500 của Mỹ vượt 90%.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh nhấn mạnh, việc phát triển thị trường quyền sở hữu trí tuệ sẽ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, gia tăng năng lực cạnh tranh và tạo nguồn lực mới cho đổi mới sáng tạo.

anh-bai-12-2.jpg
Sinh viên Trường đại học Nguyễn Tất Thành tham gia hoạt động nghiên cứu khoa học. (Ảnh: CTV)

Đột phá pháp lý thúc đẩy thương mại hóa tri thức

Phát biểu tại buổi làm việc với Cục Sở hữu trí tuệ mới đây, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định khoa học và công nghệ chỉ phát triển bền vững khi kết quả nghiên cứu được thương mại hóa.

“Sở hữu trí tuệ biến kết quả nghiên cứu thành tài sản. Khi đã là tài sản, chúng ta có thể định giá, chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp để tạo dòng vốn mới”, Bộ trưởng nhấn mạnh, đồng thời đề nghị tận dụng trí tuệ toàn cầu để bứt phá.

Luật sửa đổi lần này chỉnh sửa 76 điều, bổ sung nhiều nội dung mới để bắt kịp xu thế quốc tế: mở rộng định nghĩa kiểu dáng công nghiệp sang môi trường số; cho phép sử dụng dữ liệu công khai hợp pháp để huấn luyện trí tuệ nhân tạo nhưng không xâm phạm quyền lợi chính đáng của tác giả; đơn giản hóa thủ tục hành chính, tiến tới quản lý trực tuyến toàn trình.

Luật cũng tăng cường biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bổ sung cơ chế chống lạm dụng độc quyền và nâng cao trách nhiệm phối hợp của Tòa án, Viện Kiểm sát trong xử lý tranh chấp. Vai trò của các tổ chức trung gian như tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp được siết chặt nhằm bảo đảm minh bạch và bảo vệ tốt hơn chủ thể quyền.

Việc Luật được thông qua với tỷ lệ tán thành cao thể hiện sự đồng thuận lớn về nhu cầu tạo lập một thị trường tài sản trí tuệ hiện đại. Khi các quy định hướng dẫn được ban hành, quyền sở hữu trí tuệ sẽ thực sự trở thành nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị sáng tạo toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Để có cơ sở xây dựng các mô hình ứng dụng UAV phù hợp từng vùng sản xuất, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên đã phối hợp một số nhà cung cấp tổ chức trình diễn thực tế phương tiện bay không người lái (UAV) tại Quảng trường 7/5, phường Điện Biên Phủ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên hướng tới mục tiêu sản xuất sản phẩm công nghệ “Make in Điện Biên”

Dù hiện mới đang thử nghiệm các thiết bị bay không người lái tại vùng sản xuất nông nghiệp để thực hiện mô hình phát triển kinh tế tầm thấp nhưng Điện Biên vẫn đặt mục tiêu lớn hơn, đó chính là sản xuất thử nghiệm các dòng UAV chuyên dụng cho địa hình miền núi - hướng tới sản phẩm công nghệ “Make in Điện Biên”. 

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Hồ Hải (bìa trái) và Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời (bìa phải) trao quà lưu niệm đến ông Ran DaGan, Chủ tịch Tập đoàn Dagan (Israel) và ông Hà Duy Bình, Chủ tịch Tập đoàn VsionGlobal. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau đón làn sóng đầu tư nông nghiệp công nghệ cao từ Israel

Sáng 15/10, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử cho biết, lãnh đạo tỉnh vừa có buổi tiếp và làm việc với Đoàn công tác của Tập đoàn Dagan (Israel) đến trao đổi, tìm kiếm cơ hội hợp tác đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao tại Cà Mau.

Giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm phục vụ hành chính công tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh: HÀ LINH)

Xây dựng xã hội số lấy người dân làm trung tâm

Phát triển công dân số gắn với quyền, trách nhiệm, kỹ năng và những lợi ích thực tế người dân nhận được khi sử dụng dịch vụ số. Nhân Ngày Công dân số Việt Nam, các ý kiến từ người dân, doanh nghiệp, nhà quản lý và luật sư đề cập những kiến nghị để môi trường số thuận tiện, an toàn và phục vụ người dân tốt hơn.

Lực lượng công an xã Kiên Mộc (Lạng Sơn) hướng dẫn người dân sử dụng VNeID an toàn, hiệu quả. (Ảnh: KHÁNH AN)

Công dân số: Quyền lợi đi đôi với trách nhiệm

Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP ngày 9/7/2026 của Chính phủ quy định lấy ngày 15/10 hằng năm là Ngày Công dân số Việt Nam. Việc phát triển công dân số cần hướng tới xây dựng công dân có năng lực thụ hưởng quyền lợi, thực hiện trách nhiệm và làm chủ công nghệ; hình thành môi trường số an toàn, văn minh, lấy con người làm trung tâm

Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

COSTI-90: ASEAN thúc đẩy huy động nguồn lực, đưa hợp tác Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo vào thực tiễn

Tại Cuộc họp lần thứ 21, Hội đồng Tư vấn cho Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (BAC) tập trung thảo luận cơ chế huy động nguồn lực, triển khai các sáng kiến ưu tiên và đo lường hiệu quả thực hiện Kế hoạch hành động ASEAN về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2035.

Thành phố Huế được vinh danh tại Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam năm 2026 với giải pháp chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp qua nền tảng Hue-S và IOC. (Ảnh: KHCN)

Huế được vinh danh tại hạng mục “Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc”

Tại Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam - Vietnam Digital Awards (VDA) 2026, thành phố Huế được vinh danh ở hạng mục “Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc”. Kết quả này ghi nhận nỗ lực ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành, cải cách hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Quang cảnh hội nghị đối thoại. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau tiếp sức cho tuổi trẻ bứt phá, đổi mới sáng tạo

Ngày 14/10, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời chủ trì Hội nghị đối thoại với thanh niên năm 2026, với chủ đề “Phát huy vai trò của thanh niên Cà Mau trong việc phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Một trong nhiều điểm mới của Nghị định số 224/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Chuyển đổi số. (Ảnh: TRÀ MY)

Đổi mới cơ chế, nâng hiệu quả chuyển đổi số

Giảm giấy tờ, hạn chế khai báo lại thông tin, từng bước cung cấp dịch vụ công chủ động là những thay đổi đáng chú ý của Nghị định số 224/2026/NĐ-CP. Cùng với các cơ chế mới về đầu tư và thử nghiệm công nghệ, những quy định này tạo cơ sở đổi mới cách tổ chức chuyển đổi số, phục vụ người dân và doanh nghiệp thuận tiện hơn.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu tại lễ kỷ niệm. (Ảnh: HÀ LINH)

Đổi mới hoạt động tiêu chuẩn hóa

Trước sự phát triển nhanh của công nghệ và yêu cầu chuyển đổi xanh, hoạt động tiêu chuẩn hóa cần chủ động đón đầu công nghệ, tham gia định hình tiêu chuẩn quốc tế và tạo giá trị thiết thực cho doanh nghiệp. Đây là yêu cầu được nhấn mạnh tại Lễ kỷ niệm Ngày Tiêu chuẩn Thế giới tổ chức chiều 14/10.

Công dân có trách nhiệm chủ động phối hợp cung cấp, cập nhật và tích hợp thông tin cá nhân vào tài khoản định danh điện tử. (Ảnh: HÀ LINH)

Miễn, giảm nhiều khoản phí, lệ phí cho công dân số

Công dân có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, tích hợp đủ thông tin, giấy tờ và đáp ứng các điều kiện theo quy định sẽ được miễn, giảm nhiều khoản phí, lệ phí khi thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh trao đổi tri thức chuyên ngành.

Đổi mới sáng tạo trong khoa học xã hội và nhân văn

Trong kỷ nguyên công nghệ, với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, các nghiên cứu nếu chỉ dừng ở việc mô tả hiện tượng, tổng hợp tài liệu, lặp lại những khung lý thuyết quen thuộc ít có khả năng tác động vào đời sống thì khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn sẽ ngày càng lớn. 

Khu trưng bày các sản phẩm chuyển đổi số của thành phố Hà Nội tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (xã Đông Anh, Hà Nội).

Bắt đầu từ những việc người dân cần

Từ phản ánh về vệ sinh môi trường, tra cứu nguồn gốc bữa ăn học đường đến thực hiện thủ tục hành chính, nhiều địa phương đang ứng dụng công nghệ để giải quyết những việc người dân cần. Hiệu quả của các mô hình gắn với quy trình thuận tiện, trách nhiệm xử lý rõ ràng và sự hỗ trợ để người dân sử dụng được dịch vụ số.

Các đại biểu chuẩn bị làm lễ cắt băng khai trương Văn phòng đại diện của Công ty FPT tại thủ đô Cairo, Ai Cập. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập cung cấp)

Dấu mốc mới trong hợp tác khoa học-công nghệ giữa Việt Nam và Ai Cập

Ngày 13/10, Công ty FPT đã chính thức tổ chức Lễ khai trương Văn phòng đại diện tại thủ đô Cairo, Ai Cập. Sự kiện đánh dấu mốc quan trọng trong chiến lược mở rộng quy mô toàn cầu của FPT tại khu vực Trung Đông và châu Phi, đồng thời góp phần thắt chặt mối quan hệ hợp tác kinh tế, khoa học-công nghệ giữa Việt Nam và Ai Cập.