Ngày, đêm bám rừng canh “giặc lửa”
Phó Giám đốc Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô Nguyễn Quốc Hùng cho biết, đơn vị hiện đang quản lý hơn 26.887 ha rừng, trong đó có nhiều thảm thực vật có nguy cơ xảy ra cháy rất cao vào mùa khô. Sau khi tỉnh Phú Yên sáp nhập vào tỉnh Đắk Lắk, trên Quốc lộ 29 (đoạn qua Khu bảo tồn), hằng ngày, nhiều phương tiện và người tham gia giao lưu thông dừng lại nghỉ ngơi, hút thuốc lá. Cùng với đó, không ít người dân địa phương xâm nhập rừng bằng đường mòn, lối mở để bẫy thú, đốt ong lấy mật... gây thêm áp lực cho công tác phòng cháy, chữa cháy rừng. Do vậy, ngay từ đầu mùa khô năm 2026, đơn vị đã tập huấn cho nhân viên về nghiệp vụ chữa cháy rừng và sử dụng phương tiện chữa cháy; chủ động bố trí cán bộ thường xuyên phối hợp các tổ quản lý rừng cộng đồng các thôn, buôn tiến hành tuần tra, kiểm soát tình trạng phá rừng và canh “giặc lửa”. Ở những khu vực có nguy cơ cháy rừng cao, đơn vị đã cày ủi đường băng cản lửa, bố trí chòi canh lửa để theo dõi, kiểm soát mọi tình huống trong 24/24 giờ.
Vườn quốc gia Yok Đôn có diện tích hơn 115.500 ha nằm trên địa bàn biên giới của hai tỉnh Đắk Lắk và Lâm Đồng. Đây là khu vực có thời tiết khắc nghiệt, mùa khô kéo dài đến 6 tháng, trời không có mưa, thời tiết nắng nóng và hanh khô cao hơn so với các khu vực khác trong tỉnh. Rừng ở đây chủ yếu là hệ sinh thái rừng khộp duy nhất ở Việt Nam, rừng rụng lá vào mùa khô và loại hình thảm thực bì chủ yếu gồm: Trảng cỏ, cây bụi, le, lau lách... rất nhanh khô, nhất là dưới tán rừng khộp, cho nên nguy cơ cháy rừng đang ở cấp cực kỳ nguy hiểm. Ở vùng lõi Vườn quốc gia Yok Đôn có buôn Đrăng Phốc, xã Buôn Đôn hiện có khoảng 115 hộ, hơn 500 nhân khẩu chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhiều hộ dân ở đây, sản xuất từ trước khi thành lập vườn. Chung quanh Vườn quốc gia Yok Đôn có các xã vùng đệm thuộc 2 tỉnh Đắk Lắk và Lâm Đồng với hơn 50 nghìn người dân sinh sống, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số chăn thả gia súc, vào rừng săn bắt thú rừng, đốt ong lấy mật hoặc có nương rẫy sản xuất gần bìa rừng. Hiện nay đang vào mùa phát nương dọn rẫy chuẩn bị cho vụ mùa mới, nguy cơ cháy rừng rất cao.
Theo Giám đốc Vườn quốc gia Yok Đôn Phạm Tuấn Linh: Để bảo vệ rừng, đơn vị chủ động xây dựng phương án phòng cháy, chữa cháy trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; thành lập Ban Chỉ huy và các đội, tổ phòng cháy, chữa cháy rừng tại các Trạm Kiểm lâm với 100% quân số túc trực, thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm soát nạn phá rừng; tổ chức đốt thực bì có kiểm soát; làm hàng chục km đường băng cản lửa ở khu vực bìa rừng và khu vực trọng yếu. Trong thời gian cao điểm, bất kể ngày, đêm, các cán bộ kiểm lâm luôn bám buôn làng để tuyên truyền, vận động người dân, nhất là các hộ dân sinh sống và có đất sản xuất xen kẽ trong vườn nâng cao ý thức, trách nhiệm trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng. Bên cạnh đó, đơn vị tổ chức diễn tập phòng chống cháy rừng và chuẩn bị đầy đủ các phương tiện, trang thiết bị, máy móc phục vụ chữa cháy rừng như xe chở bồn nước, máy bơm nước, máy thổi gió, máy phát thực bì... sẵn sàng triển khai chữa cháy.
Phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, lực lượng, chính quyền địa phương
Chi cục trưởng Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Quốc Hưng cho biết, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk có hơn 743.171 ha đất có rừng; trong đó rừng tự nhiên 530.868 ha; rừng trồng 212.303 ha; diện tích đất chưa thành rừng 310.386 ha, bao gồm cả 33.337 ha đất đã trồng rừng, nhưng chưa đạt tiêu chí thành rừng; tỷ lệ che phủ rừng đạt 41,06 %. Hiện nay, thời tiết đang bước vào thời kỳ cao điểm mùa khô, độ ẩm thấp, thảm thực bì khô, cho nên nguy cơ cháy rừng được đánh giá ở mức cao đến rất cao, trong đó có khoảng 62.000 ha được dự báo cháy cấp IV, cấp V, cấp nguy hiểm và cực kỳ nguy hiểm. Các khu vực có nguy cơ cao là rừng khộp, rừng khô rụng lá theo mùa và rừng trồng gỗ, khu vực giáp ranh với nương rẫy của người dân... Địa bàn trọng điểm là các địa phương như: Ea Súp, Ea Rốk, Ia Rvê, Buôn Đôn, Ea H'leo, Ea Wy, Ea Trang, Cư M'ta, Krông Á... và một số địa phương ở khu vực phía đông của tỉnh.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng cần được chỉ đạo, điều hành thống nhất, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, lực lượng vũ trang, chính quyền địa phương cấp xã, các chủ rừng và các đơn vị có liên quan. Khi xảy ra cháy rừng phải thực hiện nghiêm phương châm “4 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ), kết hợp “5 sẵn sàng” (thông tin, chỉ huy, lực lượng, phương tiện, hậu cần).
Đối với Ủy ban nhân dân các xã, phường phải xác định nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng, quản lý lâm sản là nhiệm vụ trọng tâm trong năm; tổ chức huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, sự tham gia của các cấp, các ngành và các đoàn thể chính trị-xã hội để thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn quản lý. Trong đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, phường phải chủ động tổ chức thực hiện các biện pháp quản lý, bảo vệ diện tích rừng Nhà nước chưa giao, chưa cho thuê và phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn quản lý, Các địa phương cần xây dựng phương án huy động lực lượng, phương tiện, thiết bị, dụng cụ, vật tư đủ mạnh để kịp thời xử lý vi phạm Luật Lâm nghiệp, kịp thời tổ chức chữa cháy khi có cháy rừng xảy ra.
