Ngày 25/10, tại Kuala Lumpur, Malaysia, đã diễn ra Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM), các Hội nghị Hội đồng Cộng đồng Chính trị-An ninh ASEAN (APSC) và Hội đồng Điều phối ASEAN (ACC), và Hội nghị chung giữa Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AMM-AEM) với sự tham dự của Bộ trưởng Ngoại giao/Trưởng đoàn các nước ASEAN, Timor-Leste và Tổng Thư ký ASEAN.
Được sự ủy quyền của Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, Trưởng SOM ASEAN-Việt Nam, đã dẫn đầu Đoàn Việt Nam tham dự hội nghị.
Tại các hội nghị, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã thảo luận và hoàn tất công tác chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN 47 và các hội nghị cấp cao giữa ASEAN với đối tác diễn ra từ ngày 26 đến 28/10. Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp và chưa có tiền lệ, các bộ trưởng nhất trí loạt hội nghị cấp cao lần này là dịp quan trọng để ASEAN khẳng định đoàn kết và vai trò trung tâm, đẩy mạnh nỗ lực xây dựng Cộng đồng ASEAN bao trùm và bền vững, đồng thời tiếp tục mở rộng quan hệ với các đối tác, qua đó giúp ASEAN củng cố sức mạnh tự cường, tự chủ chiến lược, tiếp tục đóng góp hữu hiệu vào việc duy trì hòa bình, an ninh và phát triển ở khu vực.
Chúc mừng Timor-Leste chuẩn bị trở thành thành viên thứ 11 của ASEAN, các Bộ trưởng khẳng định tiếp tục hỗ trợ Timor-Leste hoàn thành các tiêu chí thành viên, hội nhập đầy đủ và hiệu quả vào các cơ chế hợp tác của ASEAN. Nhân dịp này, Bộ trưởng Ngoại giao Timor-Leste đã nộp lưu chiểu văn kiện gia nhập Hiến chương ASEAN và văn kiện gia nhập Hiệp ước khu vực Đông Nam Á không vũ khí hạt nhân (SEANWFZ), khẳng định cam kết tuân thủ mọi nguyên tắc, mục tiêu và nghĩa vụ nêu trong Hiến chương và Hiệp ước, qua đó mở đường cho việc ASEAN chính thức kết nạp nước này vào ngày 26/10.
Về tiến trình xây dựng Cộng đồng, các nước đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện đồng bộ, hiệu quả các Kế hoạch Chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu, ưu tiên đề ra trong Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, trong đó ưu tiên thúc đẩy phát triển bao trùm và bền vững, tăng cường liên kết kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.
Về hợp tác chính trị-an ninh, trên cơ sở kết quả, kinh nghiệm thu được qua 10 năm triển khai Kế hoạch tổng thể xây dựng Cộng đồng Chính trị-An ninh (APSC) 2025, các nước nhất trí tập trung nỗ lực triển khai hiệu quả Kế hoạch chiến lược xây dựng APSC giai đoạn mới. Quan ngại về tình trạng tội phạm xuyên quốc gia, trong đó có tội phạm mạng, lừa đảo trực tuyến, đang diễn biến phức tạp, các Bộ trưởng nhất trí ASEAN cần đẩy mạnh hơn nữa hợp tác khu vực và quốc tế; theo đó hoan nghênh việc Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng tại Hà Nội. Các nước cũng nhất trí ASEAN tiếp tục tăng cường đoàn kết, phối hợp trong những vấn đề ảnh hưởng tới hòa bình, an ninh khu vực, trong đó có Biển Đông. Nhân dịp này, các Bộ trưởng Ngoại giao đã chứng kiến Phần Lan đã ký văn kiện tham gia Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác (TAC), nâng tổng số quốc gia/tổ chức tham gia TAC lên 58 nước.
Các Bộ trưởng hoan nghênh sáng kiến tổ chức Hội nghị chung Bộ trưởng Ngoại giao-Kinh tế ASEAN, nhất trí cần tiếp tục tăng cường phối hợp giữa kênh chính trị-ngoại giao và kênh kinh tế nhằm ứng phó hiệu quả với những thách thức, biến động địa kinh tế và địa chính trị đan xen.
Phát biểu tại các hội nghị, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang chúc mừng nước Chủ tịch Malaysia đã dẫn dắt ASEAN đạt nhiều kết quả quan trọng trong một năm có ý nghĩa bản lề; khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Malaysia và các nước ASEAN thành viên thực hiện thắng lợi những mục tiêu, ưu tiên đề ra.
Trong tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp, Thứ trưởng đề nghị ASEAN tiếp tục dành ưu tiên cao cho hợp tác duy trì hòa bình, ổn định khu vực, trong đó đề cao văn hóa đối thoại và hợp tác, kiên trì các nguyên tắc, chuẩn mực ứng xử chung đã cam kết, đồng thời đẩy mạnh hợp tác, liên kết nội khối, khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng mới, đi đôi với tiếp tục tăng cường, mở rộng quan hệ với bên ngoài trên cơ sở cùng có lợi, nhất là lợi ích chung về kinh tế-thương mại.
Về vấn đề Biển Đông, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang đề nghị ASEAN giữ vững đoàn kết và lập trường nguyên tắc, phối hợp chặt chẽ nhằm duy trì và thúc đẩy hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không, duy trì luật pháp quốc tế ở khu vực quan trọng này.
Trước đó, chiều 24/10, đã diễn ra Tham vấn không chính thức mở rộng cấp Bộ trưởng Ngoại giao về triển khai Đồng thuận 5 điểm của ASEAN trong vấn đề Myanmar. Tại tham vấn, các nước đánh giá cao nỗ lực của nước Chủ tịch Malaysia và của Đặc phái viên trong việc tiếp xúc, đối thoại với các bên, nhất trí Đồng thuận 5 điểm tiếp tục là định hướng chính cho các nỗ lực của ASEAN trong vấn đề Myanmar thời gian tới.
