Sân khấu Hải Phòng với dấu ấn thử nghiệm

Tham dự Liên hoan Quốc tế Sân khấu thử nghiệm diễn ra sôi nổi những ngày qua, sân khấu Hải Phòng đã ghi dấu ấn đậm nét với bạn nghề trong nước và quốc tế khi cùng lúc mang tới ba vở diễn đặc sắc, giàu tính thử nghiệm từ cả kịch bản tới phong cách dàn dựng.
Đoàn Nghệ thuật Múa rối Hải Phòng biểu diễn vở “Lời thề”. (Ảnh: thanhphohaiphong.gov.vn)
Đoàn Nghệ thuật Múa rối Hải Phòng biểu diễn vở “Lời thề”. (Ảnh: thanhphohaiphong.gov.vn)

Cùng với hai vở diễn của các đoàn nghệ thuật công lập là “Lời thề” (Đoàn Nghệ thuật Múa rối Hải Phòng) và “Đến bờ bên kia” (Đoàn Kịch nói Hải Phòng), sân khấu thành phố cảng còn góp thêm tiếng nói của đơn vị nghệ thuật xã hội hóa - Câu lạc bộ Sân khấu Điểm hẹn với vở diễn “Đối thoại âm dương”.

Ở vở rối “Lời thề” (tác giả: nhà văn Nguyễn Hiếu-NSƯT Lê Chức; đạo diễn: NSND Nguyễn Tiến Dũng), có thể thấy rõ những nỗ lực sáng tạo của ê-kíp khi khai thác kịch bản chính luận về đề tài chống tham nhũng, tiêu cực bằng ngôn ngữ rối que. Lấy chất liệu từ lễ hội truyền thống Minh Thề gắn liền những lời thề lấy chí công làm trọng, đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật, không xâm phạm của công, vở diễn chuyển tải những thông điệp đầy giá trị thời sự thông qua cốt truyện dung dị, nhẹ nhàng.

Vì mong có cháu nối dõi, xã trưởng ép Đào phải lấy cậu con trai không mấy bình thường của mình và bù lại sẽ phân mảnh đất công cho Định-người yêu Đào để cha con Định không còn phải chịu cảnh lênh đênh sông nước. Khi mọi chuyện vỡ lở đã trở thành cái cớ để dẫn đến những lời thề trong lễ hội... Dấu ấn thử nghiệm thể hiện rõ nét ở bố cục sân khấu ba tầng, tạo nên chiều sâu, độ khoáng đạt cho không gian biểu diễn. Đặc biệt, cả ba tầng diễn đều sử dụng toàn bộ màn hình led thay thế cho màn che, phông nền sân khấu.

Nhờ thế, bối cảnh được thay đổi liên tục, uyển chuyển, tạo mạch diễn xuyên suốt cho vở diễn. Điều thú vị là để khỏa lấp những hạn chế của con rối trong diễn tả nội tâm nhân vật, ê-kíp sáng tạo đã có nhiều xử lý tài tình trong việc huy động, xử lý yếu tố ánh sáng, âm thanh giúp đẩy cảm xúc của người xem lên cao. Ở một số cảnh, các diễn viên là người thật cũng được huy động lộ diện trên sân khấu, trở thành yếu tố bổ trợ góp phần tạo nên sự sống động, nhộn nhịp hơn cho bối cảnh vở diễn…

Đoàn Kịch nói Hải Phòng tham gia Liên hoan với vở diễn "Đến bờ bên kia". (Ảnh: haiphong.gov.vn)

Đoàn Kịch nói Hải Phòng tham gia Liên hoan với vở diễn "Đến bờ bên kia". (Ảnh: haiphong.gov.vn)

Kịch nói “Đến bờ bên kia” (tác giả: nhà văn Nguyễn Huy Thiệp; biên tập kịch bản: Cao Phương Dung; đạo diễn: NSƯT Bùi Như Lai) chinh phục người xem bằng cách giải mã một kịch bản vốn được xem là thách thức với sân khấu khi dàn dựng. Vở diễn không thật sự có nhân vật chính. Trên chuyến đò đi tìm bản ngã, nhà trí thức, nhà sư, lái buôn, lái đò, cô giáo, trẻ con, tướng cướp... lần lượt trở thành nhân vật trung tâm với những đoạn thoại của riêng mình. Để rồi, hiện thực xã hội cứ thế được phơi bày trên hành trình đấu tranh giữa thiện và ác.

Sự xuất hiện của giàn khung lớn tượng trưng cho hình ảnh con đò trong không gian diễn xuất, cùng những thử nghiệm đầy tinh tế trong xử lý kịch bản, trong cách diễn của diễn viên đã gợi lên cho người xem nhiều tự vấn, nghĩ suy về những mặt sáng-tối nơi mỗi con người... Trong khi đó, vở diễn “Đối thoại âm dương” (tác giả: Nguyễn Hoàng Nam; đạo diễn: NSƯT Lê Hải) tạo được điểm nhấn với cách xử lý không gian sân khấu sáng tạo, cùng việc tái hiện những lớp đối thoại âm-dương.

Trao đổi tại hội thảo bên lề Liên hoan về ba vở diễn của Hải Phòng, NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam nhận định: Mỗi vở diễn đều mang đến màu sắc riêng với những dấu ấn sáng tạo riêng. Dù vẫn còn đôi chỗ cần bàn thêm trong khâu sáng tạo nhưng các vở diễn đã khẳng định sự chăm chút nghiêm túc, công phu, mang tới nhiều bất ngờ cho đồng nghiệp và thích thú cho bạn bè quốc tế, đóng góp vào sự thành công chung của Liên hoan.

Việc Hải Phòng tự tin mang đến ba vở trong tổng số gần 20 vở diễn tham dự Liên hoan Quốc tế Sân khấu thử nghiệm-sân chơi đòi hỏi nhiều cách tân trong sáng tạo nghệ thuật không chỉ cho thấy độ “chịu chơi” của địa phương, mà còn cho thấy sự quan tâm đầu tư của ngành văn hóa Hải Phòng đối với sự phát triển nghệ thuật. Đặc biệt là khi các vở diễn không chỉ dàn dựng để dự thi, mà còn được lên kế hoạch phát sóng trên truyền hình cũng như tổ chức lưu diễn để phục vụ đông đảo các tầng lớp nhân dân thành phố cảng.

Đây là chủ trương đã được Hải Phòng đẩy mạnh thực hiện thông qua đề án “Sân khấu truyền hình” khởi động từ tháng 11/2019. Trong khi nhiều địa phương phải sáp nhập hoạt động của các đơn vị nghệ thuật biểu diễn trên địa bàn thì Hải Phòng vẫn đang duy trì đủ năm đoàn nghệ thuật ở các loại hình: kịch nói, chèo, cải lương, múa rối, ca múa nhạc. Với đề án “Sân khấu truyền hình”, tất cả các loại hình nghệ thuật này đều được đầu tư dàn dựng thành tác phẩm, chương trình biểu diễn phục vụ nhân dân.

Theo Báo cáo đánh giá của Sở Văn hóa và Thể thao Hải Phòng về hiệu quả thực hiện đề án, sau ba năm triển khai, đề án đã tổ chức thành công 37 chương trình sân khấu, trong đó 20 chương trình được truyền hình trực tiếp và 17 chương trình được ghi hình phát sóng. Đặc biệt, có 5 số được Đài Truyền hình Việt Nam lựa chọn phát sóng cả nước. Cùng với đó, 250 buổi lưu diễn về các chương trình đã được Hải Phòng tổ chức tại 15 quận, huyện, thu hút sự đón xem, hưởng ứng của đông đảo người dân.

Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hải Phòng Trần Thị Hoàng Mai khẳng định: Chương trình “Sân khấu truyền hình” Hải Phòng đã trở thành thương hiệu, điểm hẹn văn hóa, điểm sáng của cả nước. Đặc biệt, ngay cả khi dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, chương trình vẫn mang đến những món ăn tinh thần cho nhân dân cả nước và thành phố. Các chương trình đã và đang góp phần phát huy, bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống dân tộc, tạo động lực tinh thần, sự đổi mới trong tư duy sáng tạo của văn nghệ sĩ, nâng cao đời sống tinh thần, thẩm mỹ cho nhân dân...

“Sân khấu truyền hình” Hải Phòng đã trở thành thương hiệu, điểm hẹn văn hóa, điểm sáng của cả nước. Đặc biệt, ngay cả khi dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, chương trình vẫn mang đến những món ăn tinh thần cho nhân dân cả nước và thành phố.

Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hải Phòng Trần Thị Hoàng Mai

Năm 2023, Sở đề nghị tiếp tục được thực hiện 12 chương trình, vở diễn với tần suất phát sóng một số/tháng về các đề tài lịch sử, chiến tranh cách mạng, hiện đại, dân gian. Nội dung các chương trình, vở diễn được cân nhắc lựa chọn từ hơn 50 kịch bản và xin ý kiến của các cấp, ngành liên quan...

Có thể bạn quan tâm

Đại diện các cơ quan tiến hành động thổ bắt đầu khai quật khẩn cấp. (Ảnh: Bảo tàng Nghệ An-Xô Viết Nghệ Tĩnh)

Nghệ An: Khai quật khẩn cấp mộ gạch cổ tại Rú Bụt

Ngày 13/8, thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An cho biết, Bảo tàng Nghệ An-Xô Viết Nghệ Tĩnh phối hợp Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đang tổ chức khai quật khẩn cấp lăng mộ gạch cổ tại xã Kim Liên. Sau hai ngày khai quật, nhiều hiện vật đã được tìm thấy.

Các nghệ nhân vừa nghe nhạc vừa vẽ tranh. (Ảnh: THÙY VÂN)

Zhostovo - thương hiệu khay vẽ thủ công nổi tiếng của Nga

Phong cách nghệ thuật Zhostovo với những bó hoa rực rỡ đầy biểu cảm và hài hòa khó có thể nhầm lẫn với bất kỳ nghệ thuật nào khác trên thế giới. Đằng sau mỗi chiếc khay được vẽ là lịch sử nghệ thuật dân gian Nga, đã tồn tại qua nhiều thế kỷ, vẫn giữ được giá trị và chỉ cần nhìn thấy là đã cảm nhận được "chất Nga".

Nhà báo Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: TRẦN HUẤN)

Phát động Giải Báo chí toàn quốc "Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam" năm 2026

Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” lần thứ tư, năm 2026 được điều chỉnh theo hướng giảm số lượng, nâng cao chất lượng và giá trị tôn vinh. Ban tổ chức bổ sung giải Đặc biệt, trao cho tác phẩm xuất sắc nhất được lựa chọn từ 5 loại hình báo chí, với giá trị 100 triệu đồng và một chuyến du lịch.

Luật Phát triển công nghiệp văn hóa ra đời sẽ tạo "cú huých" chính sách cho công nghiệp văn hóa. (Ảnh: LINH BẢO)

Tạo “cú huých” chính sách cho công nghiệp văn hóa

Việc xây dựng dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời triển khai các chỉ đạo, kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam.

Phim có sự trở lại của Tom Holland. (Ảnh chụp màn hình)

“Người Nhện” lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu, “The Odyssey” thiết lập cột mốc mới

Cuộc đua màn ảnh rộng trên thế giới mùa phim hè 2026 đang chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có. Trong khi siêu phẩm “Spider-Man: Brand New Day” (tạm dịch “Người Nhện: Khởi đầu mới”) đang càn quét mọi kỷ lục doanh thu, thì “The Odyssey” của đạo diễn Christopher Nolan cũng chính thức ghi tên mình vào lịch sử điện ảnh.

Không gian Hồ Văn thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám là nơi diễn ra chương trình. (Ảnh: Ban tổ chức)

Nghệ thuật trở thành nhịp cầu kết nối yêu thương trong mùa Vu Lan

Từ Hồ Văn, chương trình "Duyên 8" tiếp tục kể những câu chuyện, chia sẻ những ký ức về mẹ bằng âm nhạc. Không chỉ lan tỏa yêu thương trong mùa Vu Lan, góp phần khơi dậy tinh thần đạo hiếu, đạo học, để mỗi lần trở về với cha mẹ cũng là một lần mỗi người trở về với những giá trị bền vững của văn hóa Việt.

Chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” sẽ diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh vào 20 giờ ngày 23/8/2026. (Ảnh: Ban tổ chức)

Công bố sơ đồ khu vực khán giả chương trình “Tổ quốc trong tim”

Sơ đồ các khu vực dành cho khán giả tại Chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” năm 2026 chính thức được công bố. Tiếp nối dấu ấn từ mùa đầu tiên tại Hà Nội, các khu vực mang tên Độc lập, Tự do, Hạnh phúc và Cờ đỏ sao vàng tiếp tục được sử dụng khi chương trình đến với Thành phố Hồ Chí Minh.

Khách tham quan triển lãm tranh “Sắc dó 4” của họa sĩ Vũ Thái Bình tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Sức sống mới cho giấy dó

Từ lâu, giấy dó đã gắn với tranh dân gian, thư tịch cổ và các sản phẩm truyền thống, giữ vị trí riêng trong đời sống văn hóa Việt. Được làm từ vỏ cây dó theo quy trình thủ công, loại giấy này có độ dai, bền, ít bị mối mọt và khả năng lưu giữ màu sắc tốt, tạo nên những ưu điểm so với nhiều chất liệu khác.

Sáng 9/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. (Ảnh: DUY LINH)

Hoàn thiện Luật Xuất bản để theo kịp sự phát triển của môi trường số

Sáng 9/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Các đại biểu Quốc hội tập trung góp ý nhiều nội dung mới của dự thảo Luật Xuất bản, từ quản lý văn học mạng, xuất bản điện tử, lưu chiểu và hậu kiểm đến trách nhiệm của các nền tảng số.