Sân khấu cho thiếu nhi vẫn luôn là thử thách!

Một kỳ nghỉ sôi động lại đón chào các em thiếu nhi. Sau một năm học, các em lại được tận hưởng không khí mùa hè với nhiều trò chơi, hình thức giải trí đa dạng, bổ ích. Có nhiều không gian và sự lựa chọn cho tuổi thiếu nhi, các tác phẩm sân khấu dành cho các em cũng không nằm ngoài sự lựa chọn ấy.

Tác phẩm “Nàng tiên cá” của Nhà hát Tuổi trẻ.
Tác phẩm “Nàng tiên cá” của Nhà hát Tuổi trẻ.

1/ Các đơn vị nghệ thuật đang tiếp tục có “quà” mới dành cho các em thiếu nhi nhân dịp 1-6 và đón hè về. Hà Nội có các chương trình diễn ra tại Cung văn hóa hữu nghị Việt Xô của Xuân Bắc, Tự Long, Nhà hát Tuổi trẻ đều đặn hằng năm có một số vở kịch và chương trình ca múa nhạc thiếu nhi, diễn ra trong ba tháng hè. Rồi các chương trình thường xuyên của sân khấu Idecaf TP Hồ Chí Minh, những vở diễn, tiểu phẩm cho thanh thiếu nhi gần đây của Nhà hát kịch Hà Nội… Qua những món ăn tinh thần mới, công chúng có thể đánh giá những cái được và hạn chế khi các nghệ sĩ muốn dùng nghệ thuật để giáo dục và đáp ứng nhu cầu giải trí của các em.

Những vở kịch thiếu nhi vào mỗi dịp 1-6, có phải lựa chọn của các em để muốn bố mẹ cho đến rạp thưởng thức? Có một thực tế, khi đời sống phát triển thì nhiều gia đình muốn cho con cái ra rạp xem chương trình nghệ thuật, nơi các em được gặp gỡ những nhân vật trong sách, truyện, trong thế giới tưởng tượng, mơ ước của mình, qua những hình ảnh được các nghệ sĩ tái hiện trên sân khấu.

2/ Nhưng cũng không vì thế mà những người làm nghệ thuật được phép “ngủ quên” trên sự “dễ tính” của các em. Cũng không được phép làm theo kiểu thời vụ. Bởi vì muốn các em nhớ đến và học hỏi là điều không đơn giản, nếu tác phẩm không có câu chuyện xúc tích, vở diễn không đủ thuyết phục. Các em sẽ gây ồn ào ngay tại chỗ và khi ra về sẽ quên luôn. Câu hỏi làm sao để mới hơn, hấp dẫn và được lưu giữ lâu hơn trong các em, là vấn đề nan giải.

Xem cùng với các em, có thể thấy sân khấu dành cho thiếu nhi vẫn còn nhiều hạn chế về mặt nội dung. Có nơi đã là địa chỉ nổi tiếng, xây dựng nhiều tác phẩm dành cho các em nhưng không phải vở diễn nào cũng ấn tượng, cho dù trang phục quần áo đầu tư rất kỹ lưỡng và bắt mắt, nhưng ngôn ngữ nhân vật thì vẫn còn nhiều câu từ hời hợt, trượt ra ngoài nội dung. Có nơi có những chương trình phục vụ riêng cho các em mỗi dịp 1-6, Rằm Trung thu lên đến 30, 40 suất diễn cho cả đợt, nhưng chưa thật sự xuất sắc và chinh phục các em và phụ huynh. Vở diễn chưa nêu bật được những tâm tư và sở thích của từng lứa tuổi, những bài học giáo dục vẫn còn lặp lại và ít mang tính hành động, đôi khi là những lời răn bảo với nhiều ngôn từ có phần sáo mòn. Chưa kể đòi hỏi nghiên cứu để tìm hiểu từng phân khúc lứa tuổi trẻ em từ 3-4 tuổi, 5-6 tuổi, 7-8 tuổi.

3/ Giáo dục bằng nghệ thuật là hướng đi vô cùng quan trọng đối với thiếu nhi trong bối cảnh có rất nhiều loại hình giải trí nhiều hiệu quả nhưng cũng lắm hệ lụy hiện nay. Sân khấu luôn là nơi lung linh và truyền cảm hứng chân thật đến các em, nơi các em được ngắm những bộ trang phục ngộ nghĩnh, cảnh trí trang hoàng lộng lẫy, các diễn viên trong hình tượng các nhân vật mà các em mơ ước được gặp. Vậy những người làm nghệ thuật phải luôn lắng nghe, tìm ra tiếng nói, ý nghĩ của các em vào mọi lúc mọi nơi, vì nhận biết và sở thích của các em cũng thay đổi theo từng thời kỳ.

Thấu hiểu tâm tư, sở thích, và luôn đồng hành với sự phát triển của trẻ, để từ đó nghệ thuật dành cho các em luôn luôn mới mẻ, trong sáng và gần gũi với mọi lứa tuổi.

Có thể bạn quan tâm

Lắng nghe những giằng co sâu kín

Lắng nghe những giằng co sâu kín

Tiểu thuyết “Gió chiều Hoàng Đạo” (NXB Văn học 10/2026), Lê Hồng Nguyên đã chạm đến những nỗi đau sâu kín của thân phận, vẻ đẹp bền bỉ của tình yêu và khát vọng đoàn tụ. Thành công tác phẩm kết tinh ở những điểm chính sau.

Xe Thồ Mộ - mực tàu 1960. Họa sĩ Bé Ký (1938-2021)

Sưu tập tranh để nâng niu ký ức

Chọn sự bền bỉ, tình yêu quê hương và niềm trân trọng văn hóa dân tộc làm sức mạnh, nhà sưu tập Vũ Đình Hải, một Việt kiều sinh sống tại Hoa Kỳ biến nỗi nhớ đất mẹ thành việc sưu tầm, gìn giữ và lan tỏa các tác phẩm hội họa từng làm nên diện mạo nghệ thuật miền nam trước năm 1975.

Ảnh: K.MINH

Tôn vinh danh nhân và đạo học

Sự kiện tiêu biểu vào ngày cuối cùng của tháng mười (thứ 7, 31/10) vừa qua là Nhà lưu niệm GS, viện sĩ Trần Huy Liệu (1901-1969) đón Bằng xếp hạng Di tích quốc gia tại thôn Vân Cát, xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình. Hội thảo “Trần Huy Liệu - nhà cách mạng, nhà văn hóa, người đặt nền móng cho sử học Việt Nam hiện đại” cũng nhằm kỷ niệm 60 năm Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam do GS Trần Huy Liệu là vị Chủ tịch đầu tiên. Nhiều đại biểu đồng tình với việc phát triển các “bảo tàng danh nhân”.

Giữ vị trà B’Lao

Giữ vị trà B’Lao

B’Lao - tên cũ của khu vực Bảo Lộc - vốn là đất trồng trà. Ở cao độ 800m so mực nước biển, B’Lao mát mẻ, sương đêm và sớm dày, mưa nắng đúng nhịp, độ chênh nhiệt giữa ban đêm và ban ngày lớn. Đó là những điều kiện lý tưởng, phù hợp tốc độ sinh trưởng chậm của cây trà, hình thành nên vị hương trà bền, vị trà hậu thanh mát.

Các nghệ sĩ và nghệ nhân mong kiến tạo một không gian văn hóa ở phía tây Thủ đô.

Sáng tạo cho vùng đệm văn hóa Việt - Mường

Ngay tại nơi giao hòa giữa nét trầm mặc của đồng bằng và cảnh quan bán sơn địa, trong không gian Đoài To The West (thôn Yên Bình 2, xã Yên Xuân, Hà Nội), triển lãm nghệ thuật sắp đặt SE tại đây đã tạo dấu ấn gợi ý việc mở không gian sáng tạo ra ngoài nội đô đông đúc.

Tọa đàm “Hiền nhân mở cõi” là chương trình thứ hai của dự án “Nếp nhà xưa - Mạch sống người Việt”.

Yêu ngày xưa hơn từ việc xây nhà, đi chợ...

Dự án “Nếp nhà xưa - Mạch sống người Việt” đang tổ chức các buổi trò chuyện cùng chuyên gia và có hẳn “bài tập kết nối” giúp mọi người dễ dàng tiếp cận và ứng dụng kiến thức lịch sử, văn hóa trong thực tế.

Nhà có ba “Chúa”

Những năm trước, trong một chuyến ra đảo Phú Quốc, tôi tình cờ nghe được giọng nói xứ Thanh đặc trưng giữa sóng nước trùng khơi. Sự đồng điệu nơi đất khách quê người đã “kết duyên” cho chúng tôi biết nhau. Anh là Trịnh Văn Khiêm, một người con của vùng biển Sầm Sơn (Thanh Hóa), hiện định cư tại Khu 3, đặc khu Phú Quốc (An Giang).

SpaceSpeakers ra mắt MV mới

SpaceSpeakers ra mắt MV mới

Tối 31/10, SpaceSpeakers phát hành MV “Không xi nhê”, mở màn cho chuỗi dự án thuộc album KOSMIK năm 2026 nhân kỷ niệm 15 năm thành lập. Từ chủ đề “Homecoming” (Về nhà), trong MV, các nghệ sĩ SpaceSpeakers đưa khán giả trở lại những địa điểm quen thuộc tại Hà Nội, nơi cất giữ ký ức thanh xuân từ thuở mới vào nghề của cả các thành viên SpaceSpeakers.

Hoạt động sáng tác và trưng bày tác phẩm tại bản Sìn Suối Hồ (Lai Châu) của nhóm VAS.

Say mê với nghệ thuật, trắc ẩn trước cộng đồng

Triển lãm “Vietnam Art Space - Kết nối Nghệ thuật 2026” diễn ra đến hết đến 1/11/2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh, số 97 Phó Đức Chính, phường Bến Thành. Đây là không gian đối thoại trực tiếp giữa các họa sĩ từ nhiều vùng miền khác nhau, trong đó có các sĩ thành danh đến những gương mặt trẻ đang định hình ngôn ngữ nghệ thuật.

Múa cung đình Huế.

Thước đo cao nhất là sức sống di sản và chất lượng sống của người giữ di sản

Ở nhiều địa phương, người dân ngày càng chủ động hơn trong việc phục hồi không gian thực hành, tổ chức truyền dạy, xây dựng câu lạc bộ, đưa di sản vào trường học và giới thiệu di sản trên các nền tảng số. Nhiều người trẻ không còn coi di sản là điều gì đó xa xôi, cũ kỹ, mà bắt đầu nhìn thấy trong di sản bản sắc, niềm tự hào, khả năng sáng tạo và cả những cơ hội nghề nghiệp mới... Đó là nhận định của TS Phạm Cao Quý (Cục Di sản văn hóa) trong cuộc trò chuyện với Thời Nay, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.

Mã gen văn chương và niềm tha thiết làm nghề

Mã gen văn chương và niềm tha thiết làm nghề

Đọc “Đánh thức mã gen văn học từ góc nhìn thể loại”, tiểu luận phê bình của Hà Vinh Tâm, NXB Hội nhà văn, 2026, nếu cần phải chỉ ra từ chìa khóa (key words) cho cuốn sách này, đó chắc chắn phải là cụm từ “mã gen văn học” và “thể loại”. Toàn bộ 27 bài viết được chia làm hai phần trong cuốn sách tập trung khám phá, giải mã, cắt nghĩa và trao đổi về một số vấn đề, tác giả, tác phẩm và hoạt động giảng dạy văn học xoay quanh hai trục ý tưởng đó.

Họa sĩ Thành Chương khi vẽ bộ tranh “Hà Nội có cầu Long Biên”. Ảnh: NVCC

Vẽ cầu Long Biên vừa quen vừa lạ

Ở tuổi gần 80, mới đây họa sĩ Thành Chương được trao giải ở hạng mục Tác phẩm tại Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19 với bộ tranh sơn mài “Hà Nội có cầu Long Biên”. Cây cầu trong tranh ông vừa là ký ức tuổi thơ, vừa là hình ảnh hiện hữu mỗi ngày, khi từ nhà bước ra, ông đã có thể nhìn thấy cây cầu thân thuộc.

Lấy ý kiến về đặt tên đường, công trình công cộng

Dự thảo Nghị định “Ban hành Quy chế đặt tên, đổi tên đường phố, công trình công cộng” vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đăng tải trên cổng thông tin https://bvhttdl.gov.vn. Dự thảo có nhiều nét mới và khi được ban hành, sẽ thay thế Nghị định số 91/2005/NĐ-CP ngày 11/7/2005 của Chính phủ về việc ban hành “Quy chế đặt tên, đổi tên đường phố, công trình công cộng”.

Tránh lệ thuộc AI trong học tập

Tránh lệ thuộc AI trong học tập

Hội thảo khoa học quốc tế “Ngôn ngữ học và Việt Nam học trong kỷ nguyên mới: Thách thức và cơ hội” vừa diễn ra, do Khoa Ngôn ngữ học và Việt Nam học, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội tổ chức.

Lan tỏa giao lưu

Lan tỏa giao lưu

Chiều thứ năm (22/10) vừa qua, Tuần lễ Sách - Công nghệ và Ngày hội Văn hóa đọc Đà Nẵng vừa được khai mạc tại Thư viện thành phố Đà Nẵng với chủ đề “Lan tỏa tri thức - Kết nối công nghệ”. Không gian điểm nhấn của ngày hội mang tên “Thư viện số - Công nghệ đọc thông minh”, giới thiệu nhiều sách điện tử, sách nói, sách tương tác thực tế ảo và thực tế tăng cường (VR/AR). Ngoài ra, còn nhiều hoạt động trải nghiệm công nghệ và giao lưu thơ-nhạc, văn nghệ, và đố vui có thưởng được tổ chức.

Người ở lại trong đêm

Tôi biết đến câu chuyện ấy trong một đêm ở Bệnh viện E, khi bản thân cũng đang cần đến sự chăm sóc của các y, bác sĩ. Giữa những lo lắng của riêng mình, tôi chú ý đến một người đàn ông trung niên. Bác không phải người nhà bệnh nhân, cũng chẳng quen biết gì với cháu sinh viên vừa gặp tai nạn giao thông được mình đưa vào cấp cứu.

“Tử chiến trên không” nhận giải Phim hay nhất tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng 2026.

“Lịch sử tạo bản sắc cho nền điện ảnh của chúng ta”

Năm 2025, đạo diễn Trần Quang Hàm (Hàm Trần) ghi dấu bộ phim ăn khách “Tử chiến trên không”, kể về một sự kiện lịch sử có thật làm chấn động ngành hàng không Việt Nam. Chia sẻ với Thời Nay, trong vai trò là đạo diễn, biên kịch, dựng phim, anh nói về những “bí quyết” để làm nên một tác phẩm điện ảnh lịch sử hấp dẫn.

Mượn con đường đô thị dẫn vào con đường người trẻ

Mượn con đường đô thị dẫn vào con đường người trẻ

Từ cuộc gặp chẳng ai mong muốn nơi ngã tư đường, “Người khách mới trên chuyến xe 461” (NXB Kim Đồng) mở ra câu chuyện đẹp về tình thân, tình người giữa nhịp sống đô thị hối hả. Chọn cách kể ký ức đan xen hiện tại, nhà báo-nhà văn Nguyễn Khắc Cường khéo léo xâu chuỗi các tình tiết để từng câu chuyện tưởng chừng giản đơn ấy dẫn người đọc đến nhiều tầng cảm xúc khác nhau.

Tinh thần jazz sinh viên tươi trẻ.

Cảm nhận một Việt Nam rất mới qua jazz

Một đêm nhạc jazz được lên ý tưởng, dàn dựng và chuẩn bị từ thiết kế sân khấu, truyền thông đến hậu cần và biểu diễn… đều do sinh viên. Điều đặc biệt thú vị, chương trình đã chọn hướng giới thiệu jazz trong sự hòa quyện với mạch nguồn truyền thống âm nhạc Việt Nam và truyền thống tri ân người đi trước, những thế hệ nghệ sĩ-giảng viên đặt nền móng cho sự ra đời, trưởng thành của Khoa Nhạc Jazz, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam.