Phát lộ súng thần công gần 200 năm tuổi tại Thành Điện Hải

Việc phát lộ khẩu súng thần công ngay trong vùng lõi Di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải là một phát hiện khảo cổ học có giá trị lịch sử to lớn.

Khẩu súng thần công có niên đại gần hai thế kỷ ngay trong vùng lõi Di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải, phát lộ ngày 21/10.
Khẩu súng thần công có niên đại gần hai thế kỷ ngay trong vùng lõi Di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải, phát lộ ngày 21/10.

Thêm minh chứng cho giá trị di tích

Thành Điện Hải được xây dựng năm 1813 dưới thời Vua Gia Long, giữ vị trí quan trọng trong hệ thống phòng thủ cửa biển Đà Nẵng. Với kiến trúc Vauban, thành có vị trí trọng yếu trong phòng tuyến chống liên quân Pháp-Tây Ban Nha do danh tướng Nguyễn Tri Phương chỉ huy.

Đánh giá về ý nghĩa của cổ vật vừa được khai quật, NSND, đạo diễn Huỳnh Văn Hùng, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao thành phố chia sẻ: Việc tìm thấy cây súng thần công ngay trong vùng lõi di tích là niềm xúc động lớn, bởi đây là hiện vật có giá trị lịch sử đặc biệt trong buổi đầu kháng chiến chống liên quân Pháp-Tây Ban Nha tại Đà Nẵng.

“Súng thần công ở Thành Điện Hải mang giá trị rất đặc biệt, hoàn toàn khác với nhiều địa phương khác. Nếu ở nơi khác, thần công được đúc chủ yếu để trang trí, phô trương uy nghi hay biểu trưng cho quyền lực, thì thần công tại Thành Điện Hải là vũ khí “thực chiến”. Đây là những vật chứng trực tiếp tham gia chiến đấu chống liên quân Pháp-Tây Ban Nha ngay trong ngày mở màn cuộc chiến (1/9/1858)”, NSND Huỳnh Văn Hùng, khẳng định.

Hiện vật “thực chiến” phát lộ từ lòng đất di sản

Hiện vật được phát hiện vào sáng ngày 21/10, trong quá trình thi công Dự án Tu bổ, phục hồi và tôn tạo Di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải (Giai đoạn 2). Hiện vật được phát hiện tại khu vực thi công phía Tây Bắc khuôn viên nội thành (gần khu vực Tượng đài danh tướng Nguyễn Tri Phương và cây đa cổ thụ. Khi phát lộ. Hiện vật nằm trục dọc thân súng định hướng Tây Nam-Đông Bắc, trong đó phần chuôi súng (đáy súng) quay về hướng Tây Nam, phần đầu súng (miệng nòng) hướng về phía Đông Bắc. Hiện vật nằm nghiêng theo chiều chúc phần đầu súng xuống dưới. Đo đạc trực tiếp so với bề mặt sân hiện trạng ghi nhận: Phần chuôi súng nằm ở độ sâu 72 cm, thân súng chếch dần xuống dưới và phần đầu súng (miệng nòng) nằm ở độ sâu 143,5 cm (chênh lệch cao độ giữa hai đầu hiện vật là 71,5 cm).

Theo khảo cứu ban đầu của giới chuyên môn, về nguồn gốc và niên đại, hiện vật có thể thuộc hệ thống hỏa pháo phòng thủ nguyên gốc của Thành Điện Hải (xây dựng năm 1813 thời Vua Gia Long theo kiến trúc Vauban, từng trang bị 30 ụ súng đại bác). Việc phát lộ khẩu súng cùng lớp gạch vồ gãy vỡ, vữa vôi và dấu vết than tro phản ánh sinh động các biến cố lịch sử tại di tích, nhất là giai đoạn chiến đấu ác liệt của quân dân Đà Nẵng dưới sự chỉ huy của danh tướng Nguyễn Tri Phương chống liên quân Pháp-Tây Ban Nha (1858-1860) cũng như quá trình biến đổi địa tầng của tòa thành qua các thời kỳ.

Theo sử liệu, Thành Điện Hải từng được trang bị khoảng 30 khẩu súng thần công, nhưng trải qua chiến tranh và quá trình đô thị hóa, phần lớn đã bị thất lạc. Có thời điểm di tích bị xâm phạm nghiêm trọng từ vùng đệm đến vùng lõi. Tuy nhiên, trong khoảng một thập kỷ trở lại đây, dưới sự tham mưu của ngành văn hóa, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng qua các thời kỳ đã đưa ra nhiều quyết sách mang tính bước ngoặt nhằm bảo tồn, phục hồi di tích.

Trong khoảng 10 năm qua, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ qua các chủ trương, quyết sách đột phá về đầu tư phát triển văn hóa và bảo tồn di sản. Nổi bật là dự án di dời, hạ giải bảo tàng cũ và đầu tư hơn 500 tỷ đồng để xây mới Bảo tàng Đà Nẵng, tạo không gian phục hồi, tôn tạo Di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải, một mô hình đầu tư di sản quy mô hiếm có trên cả nước. Hiện nay, Dự án tu bổ, tôn tạo Thành Điện Hải (Giai đoạn 2) đang được đẩy nhanh tiến độ với nhiều hạng mục mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Hiện, Bảo tàng Đà Nẵng bảo quản 17 khẩu súng thần công, trong đó có 10 khẩu được tìm thấy trong khuôn viên Thành Điện Hải. Khẩu súng mới phát hiện là một trong những vũ khí từng được trang bị cho hệ thống phòng thủ Đà Nẵng, gồm Thành Điện Hải và Thành An Hải.

Liên quan phương án xử lý hiện vật vừa phát lộ, ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng, cho biết: Sau khi hoàn tất quá trình bảo quản, lập hồ sơ khoa học và đối chiếu niên đại, đặc điểm chi tiết của hiện vật, Bảo tàng Đà Nẵng sẽ đưa khẩu súng thần công cỡ đại này vào phương án trưng bày tại Khu bảo quản và trưng bày súng thần công thuộc Dự án Tu bổ, phục hồi và tôn tạo Di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải (Giai đoạn 2). Việc này nhằm bổ sung trực quan nguồn tư liệu quý giá về hệ thống vũ khí phòng thủ của quân dân triều Nguyễn tại mặt trận Đà Nẵng.

Có thể bạn quan tâm

Mã gen văn chương và niềm tha thiết làm nghề

Mã gen văn chương và niềm tha thiết làm nghề

Đọc “Đánh thức mã gen văn học từ góc nhìn thể loại”, tiểu luận phê bình của Hà Vinh Tâm, NXB Hội nhà văn, 2026, nếu cần phải chỉ ra từ chìa khóa (key words) cho cuốn sách này, đó chắc chắn phải là cụm từ “mã gen văn học” và “thể loại”. Toàn bộ 27 bài viết được chia làm hai phần trong cuốn sách tập trung khám phá, giải mã, cắt nghĩa và trao đổi về một số vấn đề, tác giả, tác phẩm và hoạt động giảng dạy văn học xoay quanh hai trục ý tưởng đó.

Họa sĩ Thành Chương khi vẽ bộ tranh “Hà Nội có cầu Long Biên”. Ảnh: NVCC

Vẽ cầu Long Biên vừa quen vừa lạ

Ở tuổi gần 80, mới đây họa sĩ Thành Chương được trao giải ở hạng mục Tác phẩm tại Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19 với bộ tranh sơn mài “Hà Nội có cầu Long Biên”. Cây cầu trong tranh ông vừa là ký ức tuổi thơ, vừa là hình ảnh hiện hữu mỗi ngày, khi từ nhà bước ra, ông đã có thể nhìn thấy cây cầu thân thuộc.

Lấy ý kiến về đặt tên đường, công trình công cộng

Dự thảo Nghị định “Ban hành Quy chế đặt tên, đổi tên đường phố, công trình công cộng” vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đăng tải trên cổng thông tin https://bvhttdl.gov.vn. Dự thảo có nhiều nét mới và khi được ban hành, sẽ thay thế Nghị định số 91/2005/NĐ-CP ngày 11/7/2005 của Chính phủ về việc ban hành “Quy chế đặt tên, đổi tên đường phố, công trình công cộng”.

Tránh lệ thuộc AI trong học tập

Tránh lệ thuộc AI trong học tập

Hội thảo khoa học quốc tế “Ngôn ngữ học và Việt Nam học trong kỷ nguyên mới: Thách thức và cơ hội” vừa diễn ra, do Khoa Ngôn ngữ học và Việt Nam học, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội tổ chức.

Lan tỏa giao lưu

Lan tỏa giao lưu

Chiều thứ năm (22/10) vừa qua, Tuần lễ Sách - Công nghệ và Ngày hội Văn hóa đọc Đà Nẵng vừa được khai mạc tại Thư viện thành phố Đà Nẵng với chủ đề “Lan tỏa tri thức - Kết nối công nghệ”. Không gian điểm nhấn của ngày hội mang tên “Thư viện số - Công nghệ đọc thông minh”, giới thiệu nhiều sách điện tử, sách nói, sách tương tác thực tế ảo và thực tế tăng cường (VR/AR). Ngoài ra, còn nhiều hoạt động trải nghiệm công nghệ và giao lưu thơ-nhạc, văn nghệ, và đố vui có thưởng được tổ chức.

Phân cảnh trong vở chèo "Đạo học" của Nhà hát Chèo Hà Nội. Ảnh đơn vị cung cấp

Sân khấu vẫn có “hào quang” trong thời kỳ mới

Hàng dài khán giả Thủ đô chờ lấy 10 nghìn vé mời phát hết trong hơn một ngày, tất cả ghế ngồi lấp kín trong 15 vở diễn thuộc 6 loại hình sân khấu, đọng lại nhiều nước mắt, nụ cười cùng những tràng pháo tay không ngớt... Thành công của Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026 cho thấy các loại hình nghệ thuật này vẫn đầy sức hút.

Người ở lại trong đêm

Tôi biết đến câu chuyện ấy trong một đêm ở Bệnh viện E, khi bản thân cũng đang cần đến sự chăm sóc của các y, bác sĩ. Giữa những lo lắng của riêng mình, tôi chú ý đến một người đàn ông trung niên. Bác không phải người nhà bệnh nhân, cũng chẳng quen biết gì với cháu sinh viên vừa gặp tai nạn giao thông được mình đưa vào cấp cứu.

“Tử chiến trên không” nhận giải Phim hay nhất tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng 2026.

“Lịch sử tạo bản sắc cho nền điện ảnh của chúng ta”

Năm 2025, đạo diễn Trần Quang Hàm (Hàm Trần) ghi dấu bộ phim ăn khách “Tử chiến trên không”, kể về một sự kiện lịch sử có thật làm chấn động ngành hàng không Việt Nam. Chia sẻ với Thời Nay, trong vai trò là đạo diễn, biên kịch, dựng phim, anh nói về những “bí quyết” để làm nên một tác phẩm điện ảnh lịch sử hấp dẫn.

Mượn con đường đô thị dẫn vào con đường người trẻ

Mượn con đường đô thị dẫn vào con đường người trẻ

Từ cuộc gặp chẳng ai mong muốn nơi ngã tư đường, “Người khách mới trên chuyến xe 461” (NXB Kim Đồng) mở ra câu chuyện đẹp về tình thân, tình người giữa nhịp sống đô thị hối hả. Chọn cách kể ký ức đan xen hiện tại, nhà báo-nhà văn Nguyễn Khắc Cường khéo léo xâu chuỗi các tình tiết để từng câu chuyện tưởng chừng giản đơn ấy dẫn người đọc đến nhiều tầng cảm xúc khác nhau.

Tinh thần jazz sinh viên tươi trẻ.

Cảm nhận một Việt Nam rất mới qua jazz

Một đêm nhạc jazz được lên ý tưởng, dàn dựng và chuẩn bị từ thiết kế sân khấu, truyền thông đến hậu cần và biểu diễn… đều do sinh viên. Điều đặc biệt thú vị, chương trình đã chọn hướng giới thiệu jazz trong sự hòa quyện với mạch nguồn truyền thống âm nhạc Việt Nam và truyền thống tri ân người đi trước, những thế hệ nghệ sĩ-giảng viên đặt nền móng cho sự ra đời, trưởng thành của Khoa Nhạc Jazz, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam.

Ảnh: ANH QUÂN

Vươn cánh rộng, hướng tới lan tỏa

Tại khu vực trung tâm của biên giới phía bắc, nếu ai dành được thời gian thu mát mẻ để du ngoạn, hẳn đã dự được buổi xòe Thái đặc sắc “đại hoành tráng vung cánh” vừa diễn ra tối thứ sáu (16/10) vừa qua với sự tham gia của 2.026 người mang tên “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” tại sân vận động phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai.

Học sinh Trường Phổ thông DTNT THPT tỉnh Quảng Ngãi gói bánh truyền thống trong ngày Tết cổ truyền.

Gieo bản sắc ở trường dân tộc nội trú

Hệ thống Trường phổ thông Dân tộc nội trú (PTDTNT) không chỉ gánh vác sứ mệnh tạo dựng sự bình đẳng trong cơ hội tiếp cận giáo dục cho vùng khó khăn, mà còn là không gian văn hóa đặc biệt. Đây chính là nơi hội tụ, bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống quý báu của các dân tộc thiểu số giữa dòng chảy hội nhập và chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay.

“Ảo quan” nhận giải tại Hàn Quốc

Theo Nhà hát kịch Sân khấu nhỏ TP Hồ Chí Minh, vở nhạc kịch đương đại “Ảo quan” (Tác giả-đạo diễn: Chinh Ba) vừa được trao giải “Tác phẩm đặc biệt” tại Liên hoan Nghệ thuật sân khấu Chữa lành Quốc tế Daegu (Hàn Quốc) lần thứ 23.

Một góc Phố Hiến sau quá trình tu bổ.

Nhiều điều cần tránh trong việc phục hồi Phố Hiến

Quyết định phê duyệt đồ án quy hoạch tái hiện thương cảng Phố Hiến của tỉnh Hưng Yên vừa qua mở ra cơ hội hồi sinh thương cảng sầm uất trong lịch sử Đàng Ngoài. Tuy nhiên, khơi thông một mạch nguồn di sản đã ngưng trệ hàng thế kỷ không đơn thuần là câu chuyện kiến tạo các công trình kiến trúc hoành tráng.

Một cảnh trong phim “Đông Dương” (1992) được quay tại Vụng Oản, Quảng Ninh. Nguồn: LAODONG.COM

Bài toán khó: Phim trường trong lòng di sản

Thông qua điện ảnh, di sản đi vào đời sống đương đại, trở thành chất liệu cho sáng tác. Tuy vậy, trước nguy cơ đe dọa tính toàn vẹn của di sản, đã có nhiều câu hỏi sao cho vừa giữ được di sản, vừa tạo điều kiện cho điện ảnh trở thành cầu nối quá khứ với hôm nay?

Khán giả nhỏ giao lưu sau khi xem phim “Trạng Quỳnh thời nhí nhố”.

Chờ những câu chuyện Việt trên hoạt hình

Từ góc nhìn của sinh viên hoạt hình, người thực hành nghề luật, sinh viên viết văn - báo chí đến khán giả thường xuyên xem phim hoạt hình, các ý kiến bạn đọc gửi về chuyên đề “Cơ hội nào để hoạt hình Việt Nam vươn tầm quốc tế” (Thời Nay số 1744, 1/10/2026) cho thấy sự quan tâm ngày càng rõ đối với lĩnh vực này.

Phát triển Không gian tri thức số tại Huế

Phát triển Không gian tri thức số tại Huế

Hội Xuất bản Việt Nam, Công ty cổ phần Thư viện số Việt Nam và Ban Thường vụ Thành đoàn Huế vừa ký chương trình phối hợp “Phát triển văn hóa đọc và Không gian tri thức số tại thành phố Huế”.

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926-2017).

Nhớ cụ già bát thập bên bàn gỗ, soi kính lúp từng dòng chữ Hán Nôm

Lần đầu tôi gặp nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh vào hè năm 1993 khi ở Huế về nghỉ phép. Lần đó Tạp chí Hồng Lĩnh đăng bài của nhà văn Xuân Thiều viết về cha tôi và tôi đã đến nhà cụ để hỏi thêm một số thông tin về người cha quá cố của mình thời còn làm tuyên huấn tỉnh đội. Gặp cụ mới biết là đồng hương Đức Thọ, làng tôi và làng cụ chỉ cách nhau một cánh đồng. Bất ngờ nhất là bố tôi và cụ xưa từng học với nhau ở trường huyện, từng quen biết nhau từ thủa thiếu thời…

Nhiều ý nghĩa từ một cuốn sách về kiêng kỵ

Nhiều ý nghĩa từ một cuốn sách về kiêng kỵ

Trong đời sống tín ngưỡng dân gian, nếu nghi lễ là cách con người hướng tới thần linh bằng những hành động cụ thể, thì kiêng kỵ là việc con người tự đặt mình vào giới hạn trước cái thiêng. Bởi vậy, những điều “không được làm” tưởng nhỏ bé lại chứa đựng một tầng sâu văn hóa.

Các vị khách mời và thành viên Nhóm Ký họa đô thị Hà Nội trong buổi ra mắt cuốn sách “Hương vị phố cổ Hà Nội - Ký họa và tùy bút”.

Giữ hương vị phố trong ký ức Hà Nội

Nhân 10 năm Nhóm Ký họa đô thị Hà Nội, cuốn sách “Hương vị phố cổ Hà Nội - Ký họa và tùy bút” vừa ra mắt, gợi lại một Hà Nội gần gũi qua những món ăn bình dị, gánh hàng rong, góc phố quen thuộc và câu chuyện của những người nhiều năm gắn bó với phố.

Giáo dục tài chính cho trẻ bằng truyện tranh

Giáo dục tài chính cho trẻ bằng truyện tranh

ThS Lê Thị Thúy Sen, tác giả truyện tranh “Khéo khôn với tiền - Tránh những ưu phiền” (NXB Kim Đồng phát hành) vừa giao lưu với độc giả nhí tại TP Hồ Chí Minh. Bà đã có nhiều chia sẻ đầy thú vị về giáo dục tài chính cho thiếu nhi trong đời sống hằng ngày.