Sách: Bạn đồng hành trên con đường học tập suốt đời

Ðây cũng là triết lý phổ quát đã được nhiều học giả nổi tiếng trong và ngoài nước đúc kết qua các cuốn sách, công trình nghiên cứu giá trị, góp phần mở ra con đường hướng tới một xã hội học tập và phát triển bền vững.

Học suốt đời để thích nghi và phát triển

Giống như cuốn cẩm nang định hướng tương lai, "Long-Life Learning: Preparing For Jobs That Don’t Even Exist Yet" của tác giả Michelle R.Weise là một trong những tác phẩm tiêu biểu chuyển tải tinh thần học tập suốt đời.

Ðiểm đặc biệt của cuốn sách nằm ở giá trị thực tiễn cao, với những phân tích sâu sắc về thị trường lao động trong bối cảnh công nghệ phát triển không ngừng, khi mà công việc hôm nay có thể biến mất vào ngày mai, và chỉ những ai có tư duy học tập suốt đời mới có thể trụ vững.

Ðược viết bởi một cựu học giả Fulbright, tốt nghiệp từ Ðại học Harvard và Stanford, cuốn sách không chỉ dự báo về tương lai việc làm mà còn phân tích những mô hình giáo dục tiên tiến, các xu hướng tuyển dụng mới và cách mà người lao động có thể thường xuyên tự trang bị kiến thức, kỹ năng để không bị đào thải.

Cuốn sách cũng đề xuất những giải pháp thiết thực cho xu hướng kết hợp học tập và làm việc ngày càng gia tăng, đồng thời đưa ra những phương thức hiệu quả giúp quá trình chuyển đổi học-làm diễn ra suôn sẻ.

Cuốn sách đã được dịch sang tiếng Việt và được Công ty cổ phần Sách Thái Hà phối hợp Nhà xuất bản Công Thương phát hành với tựa đề "Long Life Learning - Học tập suốt đời: Sẵn sàng cho những công việc còn chưa ra đời", là nguồn tài liệu quý cho bất kỳ ai muốn làm chủ tương lai.

Cũng có tên "Học tập suốt đời", cuốn sách "The Lifelong Learner" của nhà tâm lý học Peter Hollins mang đến những hướng dẫn thực tế giúp người đọc trở thành người học chủ động và hiệu quả, biết cách vượt ra khỏi "vùng an toàn" để bước vào "vùng tăng trưởng", dám chấp nhận những rủi ro, thách thức, thậm chí thất bại để có được những bài học đắt giá.

Bắt đầu từ những chỉ dẫn giúp độc giả có thể vượt qua những rào cản tâm lý để duy trì động lực học tập suốt đời, Peter Hollins đưa ra những phương pháp khoa học để người đọc có thể tự tạo giáo trình cá nhân, xây dựng lộ trình học tập tối ưu và áp dụng kiến thức vào cuộc sống. Trong cuốn sách của mình, tác giả cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của thói quen đọc sách, như là công cụ quan trọng trong hành trình học tập suốt đời…

Không chỉ được khẳng định trong các xuất bản phẩm của học giả quốc tế, triết lý học tập suốt đời còn là trọng tâm nghiên cứu của nhiều học giả Việt Nam. Có thể kể đến cuốn sách "Xã hội học tập - Học tập suốt đời và các kỹ năng tự học" của tác giả Nguyễn Cảnh Toàn và Lê Hải Yến, một tài liệu giá trị giúp thúc đẩy tư duy tự học và xây dựng xã hội học tập.

Không chỉ đi sâu phân tích bản chất của tự học, tác phẩm còn xác định những yếu tố, phương pháp cần thiết để việc tự học đạt hiệu quả cao, từ tư duy, động lực, phương pháp đến khả năng vận dụng kiến thức, hướng tới một thế hệ chủ động, sáng tạo và một xã hội học tập bền vững.

"Tự học - Kiến tạo một hành trình học tập suốt đời" của nhóm tác giả Hoàng Anh Ðức, Hoàng Giang Quỳnh Anh, Hồ Tường Linh cũng là chỉ dẫn hữu ích mở ra những con đường để tự học hiệu quả. Với lối viết lôi cuốn cùng hệ thống hình ảnh, sơ đồ, bảng minh họa sinh động, cuốn sách cung cấp những bí kíp để người đọc có thể biến năng lực tự học thành diễn trình kéo dài…

Rõ ràng, không dừng lại ở cung cấp tri thức, những cuốn sách này còn đóng vai trò như "chìa khóa tư duy", giúp người đọc nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc học không ngừng và biết cách chuyển hóa tinh thần học tập suốt đời thành hành động thực tiễn.

Động lực thúc đẩy xã hội học tập

Theo nhiều chuyên gia, bên cạnh trang bị kỹ năng và tri thức, giá trị cốt lõi của sách còn nằm ở khả năng khơi dậy động lực học tập, giúp mỗi người trở thành những cá nhân chủ động, sáng tạo và không ngừng tiến bộ trong hành trình chinh phục tri thức. Chúng phá vỡ lối nghĩ thụ động, giúp mỗi người xây dựng thói quen tự học, tư duy phản biện. Và vì thế, những cuốn sách chính là người bạn đồng hành của mỗi người trên hành trình học tập suốt đời.

Ðúng như khẳng định của nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Tuấn, người sáng lập Sàn văn hóa Học và Ðọc Việt Nam - Hocdoc.vn: Các cuốn sách có giá trị là nơi tập trung trí tuệ nhân loại, nơi mỗi người có thể tìm thấy nhiều điều chưa biết, cần phải học thêm, học mãi. Cha mẹ dạy ta khi còn nhỏ, thầy cô dìu dắt ta trong những năm đến trường, nhưng không ai có thể theo ta suốt cuộc đời. Vì thế, chúng ta cần học hỏi lẫn nhau, tích lũy tri thức qua từng trang sách, bởi sách chính là "người thầy" vĩnh cửu của mỗi người. Hocdoc.vn được thành lập nhằm giới thiệu những cuốn sách có hàm lượng tri thức cao, phục vụ nhu cầu của độc giả.

Cuốn sách "Con đường tương lai" - Tập 1, sắp được phát hành, sẽ mang đến nhiều nội dung thiết thực giúp người đọc phát triển tư duy và nuôi dưỡng tinh thần học tập suốt đời.

Là người luôn đam mê thực hành tự học, Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Sách Thái Hà chia sẻ: Nhờ sách, cá nhân ông đã học được rất nhiều kiến thức, kỹ năng phục vụ cuộc sống và công việc.

Ông nhấn mạnh, việc học là suốt đời và không thể thiếu sách cho quá trình tự học. Ðọc sách, ngoài lợi ích giúp cá nhân nâng cao hiểu biết, còn góp phần xây dựng văn hóa đọc trong cộng đồng, từ đó thúc đẩy hình thành một xã hội học tập đúng nghĩa. Cần truyền cảm hứng đọc sách, xây dựng văn hóa đọc rộng khắp thông qua hình thành những câu lạc bộ đọc sách, câu lạc bộ yêu sách, tổ chức những chương trình thú vị như hoạt động "Ðọc sách cùng nhau", "Reading Tours"… Ðây cũng là những hoạt động đang được ông Hùng đẩy mạnh để lan tỏa văn hóa đọc.

Ðề cao vai trò của sách trong bối cảnh công nghệ thông tin không ngừng phát triển, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng, sách là cánh cửa mở ra thế giới rộng lớn, nơi độc giả được đối thoại sâu sắc với tác giả, với những tư tưởng vượt thời gian, những trải nghiệm phong phú, những câu chuyện truyền cảm hứng…, giúp mỗi người trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình. Và hơn cả một thói quen, văn hóa đọc chính là nền tảng cho sự khai phóng tri thức, nuôi dưỡng tư duy và hun đúc tinh thần ham học hỏi trong mỗi con người.

"Một xã hội biết trân trọng và lan tỏa văn hóa đọc cũng chính là một xã hội đặt nền móng vững chắc cho sự học tập suốt đời - nơi mà tri thức không bị bó hẹp trong khuôn khổ nhà trường, mà trở thành nguồn sống chảy tràn trong mọi mặt đời sống. Một đất nước có những công dân yêu đọc sách, say mê khám phá tri thức cũng là một đất nước có tiềm lực mạnh mẽ để bứt phá và vươn lên" - Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.

Theo ông, việc lan tỏa văn hóa đọc không chỉ dừng lại ở việc khuyến khích mọi người đọc, mà còn cần tạo ra một môi trường thúc đẩy sự học hỏi suốt đời. Ðó là khi sách không chỉ có trong thư viện, hiệu sách hay góc học tập, mà hiện diện trong mọi không gian công cộng, trong gia đình, trường học, nơi làm việc, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống. Một khi mỗi người đều coi đọc sách là niềm vui, là nhu cầu tự nhiên, thì sự học sẽ không còn là áp lực, mà trở thành động lực tự thân giúp xã hội phát triển bền vững. Ðây cũng chính là tinh thần đã được Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định trong bài viết của mình: Học tập suốt đời giúp mỗi thành viên trong xã hội có đủ điều kiện và cơ hội tự hoàn thiện mình, nâng cao chất lượng cuộc sống của chính mình, của gia đình, họ tộc, thôn, xóm, phường, xã và cả nước dưới sự lãnh đạo của Ðảng trên con đường trở thành quốc gia dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và xã hội chủ nghĩa...