Rủi ro tiềm tàng với kinh tế toàn cầu

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cảnh báo, căng thẳng địa chính trị và hệ lụy là sự phân mảnh nền kinh tế thế giới sẽ làm tăng rủi ro về ổn định tài chính. Kinh tế toàn cầu bất ổn, các nền kinh tế lớn hoạt động kém hiệu quả, lạm phát cao và đầu tư giảm mạnh cũng là những yếu tố kiềm chế đà tăng trưởng của nhiều khu vực.
Logo của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tại Washington, Hoa Kỳ, ngày 4/9/2018. (Ảnh: Reuters)
Logo của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tại Washington, Hoa Kỳ, ngày 4/9/2018. (Ảnh: Reuters)

Trong báo cáo chuẩn bị cho Hội nghị mùa Xuân của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra trong tuần tới, các chuyên gia của IMF đánh giá rằng, nguy cơ đe dọa sự ổn định đang lan tới các kênh tài chính. Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng trên thế giới trong tình trạng bất ổn, chủ đề ổn định tài chính sẽ nổi trội tại các cuộc thảo luận trong khuôn khổ hội nghị sắp tới.

IMF từ lâu đã cảnh báo về tình trạng gia tăng chi phí, xung đột kinh tế và giảm GDP có liên quan tình trạng phân mảnh kinh tế toàn cầu theo các khối địa chính trị. Điều này có thể dẫn tới cạnh tranh giữa các hệ thống công nghệ và giảm trao đổi thương mại.

Trong báo cáo mới nhất, IMF nhấn mạnh nguy cơ gia tăng căng thẳng dẫn tới tình trạng thoái vốn nước ngoài, trong đó có các khoản đầu tư trực tiếp, với nguy cơ đặc biệt cao tại các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi.

Trong báo cáo mới nhất, IMF nhấn mạnh nguy cơ gia tăng căng thẳng dẫn tới tình trạng thoái vốn nước ngoài, trong đó có các khoản đầu tư trực tiếp, với nguy cơ đặc biệt cao tại các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi.

IMF thậm chí cho rằng, tình trạng hỗn loạn trong hệ thống ngân hàng gần đây ở Mỹ và châu Âu có thể lan sang các tổ chức phi ngân hàng quan trọng, như quỹ hưu trí, làm phức tạp thêm cuộc chiến chống lạm phát của các ngân hàng trung ương. Theo các nhà kinh tế của IMF, rủi ro trong ngành ngân hàng có thể gia tăng trong những tháng tới trong bối cảnh chính sách tiền tệ tiếp tục được thắt chặt trên toàn cầu và lan sang khu vực phi ngân hàng, hiện nắm giữ gần một nửa tổng tài sản tài chính toàn cầu.

Tác động từ bất ổn trong hệ thống tài chính toàn cầu thể hiện rõ nhất ở khu vực tập trung các nước đang phát triển. WB dự báo, tăng trưởng kinh tế ở châu Phi cận Sahara sẽ chậm lại, xuống 3,1% trong năm 2023, từ mức 3,6% của năm 2022.

Theo WB, khó khăn về nợ vẫn tăng cao ở 22 quốc gia trong khu vực và lạm phát tiếp tục ở mức tương đối cao, trung bình 7,5% trong năm 2023, cao hơn mục tiêu kiềm chế mà hầu hết các quốc gia đề ra. Tốc độ tăng trưởng đầu tư tại khu vực này đã suy giảm rõ ràng, từ 6,8% trong giai đoạn 2010-2013, còn 1,6% vào năm 2021.

WB nâng nhẹ dự báo tăng trưởng kinh tế trong năm 2023 của khu vực Mỹ Latin và Caribe, lên mức 1,4%, tăng 0,1 điểm phần trăm so với mức dự báo hồi tháng 1/2023. Các nền kinh tế trong khu vực này đã phục hồi trở lại mức trước khi đại dịch Covid-19 bùng phát, tuy nhiên tăng trưởng vẫn ở mức quá thấp để có thể đạt được những tiến bộ đáng kể trong cuộc chiến chống đói nghèo, thúc đẩy hội nhập và xoa dịu căng thẳng xã hội.

Khu vực này có nhiều hạn chế trong việc thúc đẩy đầu tư vào hệ thống cơ sở hạ tầng và dịch vụ. Trong những năm qua, Mỹ Latin chỉ đầu tư trung bình 3,5% GDP vào cơ sở hạ tầng, trong khi tại châu Á hoặc châu Phi, tỷ lệ này là 7%.

Triển vọng tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á có phần tươi sáng hơn, khi được Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo sẽ đạt mức 4,8% trong năm 2023, cao hơn mức dự báo 4,6% đưa ra hồi tháng 12/2022. ADB nêu rõ, triển vọng kinh tế của các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á được cải thiện đáng kể nhờ quá trình mở cửa nhanh chóng của Trung Quốc sau đại dịch Covid-19.

Để phản ứng kịp thời trong những tình huống xấu, IMF khuyến cáo các đơn vị quản lý nên kiểm tra mức độ chịu áp lực và tìm hiểu rõ hơn về những tác động của tình trạng gia tăng căng thẳng địa chính trị đối với hệ thống tài chính.

Các nhà hoạch định chính sách cần tăng cường cơ chế ứng phó khủng hoảng, thông qua các hệ thống dự phòng tín dụng từ các thể chế quốc tế như IMF. Các nền kinh tế phụ thuộc tài chính nước ngoài nên tăng cường dự phòng cho các khoản dự trữ ngoại hối, vốn và thanh khoản tại các thể chế tài chính.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.