Quyết liệt giải ngân vốn đầu tư công cuối năm

Theo kế hoạch, năm 2024 phải hoàn thành giải ngân 95% vốn đầu tư công. Tuy nhiên, tính đến hết tháng 10 vừa qua, cả nước mới chỉ giải ngân được hơn 52%. Những câu chuyện đã cũ có nguy cơ tái hiện.
Tính đến hết tháng 10, Bộ Giao thông vận tải giải ngân vốn đầu tư công ước đạt 47.759 tỷ đồng, đạt 63% kế hoạch. Ảnh: HẢI NAM
Tính đến hết tháng 10, Bộ Giao thông vận tải giải ngân vốn đầu tư công ước đạt 47.759 tỷ đồng, đạt 63% kế hoạch. Ảnh: HẢI NAM

Tốc độ giải ngân tính đến thời điểm hiện tại thấp hơn khoảng 4% so với con số của cùng kỳ năm ngoái (56,7%). Từ đầu năm 2024 đến nay, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có các nghị quyết, chỉ thị, văn bản chỉ đạo điều hành, đôn đốc việc giải ngân vốn đầu tư công (4 chỉ thị và 5 công điện). Đồng thời, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đang quyết liệt chỉ đạo việc sửa đổi, thay thế đồng bộ các cơ chế, chính sách có liên quan đến dự án đầu tư công.

Nhiều khó khăn chưa giải quyết dứt điểm

Là ngành có tỷ lệ giải ngân đầu tư công cao, ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Kế hoạch, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) cho biết, tính đến hết tháng 10, Bộ GTVT giải ngân ước đạt 47.759 tỷ đồng, đạt 63% kế hoạch. Dự kiến cả năm sẽ giải ngân được khoảng 75.228 tỷ đồng, đạt 99,7% kế hoạch, đáp ứng yêu cầu chỉ đạo của Chính phủ là giải ngân ít nhất 95% kế hoạch vốn giao.

Tuy vậy, vẫn còn có những khó khăn, vướng mắc nhất định. Phổ biến như trình tự, thủ tục đầu tư xây dựng qua nhiều khâu, nhiều bước. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, di dời công trình hạ tầng kỹ thuật tiềm ẩn nhiều rủi ro. Ngoài ra, nguồn cung cấp vật liệu tại một số dự án vẫn còn vướng mắc. Đặc biệt, thời gian tới vào mùa mưa lũ, chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới tiến độ thực hiện, giải ngân các dự án. Tỷ lệ giải ngân có xu hướng chậm lại trong những tháng gần đây.

Cũng nằm trong nhóm có tỷ lệ giải ngân cao (đạt 65,3% vốn kế hoạch được giao), ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Quản lý xây dựng công trình, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) cho biết, dự án đầu tư xây dựng thường trải qua thời gian dài, trong khi chính sách, pháp luật có điều chỉnh, việc chuyển tiếp qua các thời kỳ gây nhiều khó khăn trong áp dụng pháp luật.

Ngoài ra, quy định về trình tự, thủ tục, quy trình xây dựng, giao, điều chỉnh kế hoạch trung hạn mất nhiều thời gian, thường mất hai năm để phê duyệt chủ trương đầu tư, giao kế hoạch, phê dự án, chỉ còn ba năm để thực hiện đầu tư, dẫn đến chậm triển khai dự án. "Một việc, một vấn đề nhưng phải “soi chiếu” nhiều luật, nhiều quy trình, thủ tục dẫn tới khi thực hiện còn lúng túng, tâm lý “sợ sai” vẫn còn ảnh hưởng rất lớn khi giải quyết công việc", ông Nguyễn Hoài Nam nhấn mạnh.

Theo Bộ Tài chính, tỷ lệ giải ngân chung của cả nước thấp hơn so với cùng kỳ năm 2023, đặc biệt là vốn ngân sách địa phương. Một số điểm nghẽn làm chậm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công đã được Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong các báo cáo định kỳ hằng tháng tập trung vào các vướng mắc ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện thủ tục đầu tư dự án; công tác lập, phân bổ kế hoạch; công tác tổ chức thực hiện.

Các khó khăn đều đã được "chỉ mặt, đặt tên" nhưng vẫn chưa có lời giải cuối cùng. Nguy cơ không hoàn thành mục tiêu càng lúc càng hiện rõ nếu không có những bước đột phá trong công tác chỉ đạo điều hành của Chính phủ.

Cung Thiếu nhi Hà Nội được khánh thành vào dịp giải phóng Thủ đô 10/10/2024. Ảnh: BẮC SƠN

Cung Thiếu nhi Hà Nội được khánh thành vào dịp giải phóng Thủ đô 10/10/2024. Ảnh: BẮC SƠN

Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật

Quyết tâm giải ngân hết kế hoạch vốn năm 2024, đại diện Bộ GTVT cho biết, Bộ đang triển khai nhiều giải pháp. Đầu tiên bằng việc đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu, gắn trách nhiệm người đứng đầu đơn vị với kết quả giải ngân, coi đây là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ cuối năm. Bên cạnh đó, chỉ đạo các chủ đầu tư/ban quản lý dự án thường xuyên rà soát kế hoạch giải ngân chi tiết và cam kết chịu trách nhiệm về tiến độ giải ngân. Đồng thời, yêu cầu các chủ đầu tư và nhà thầu tập trung mọi nguồn lực, tranh thủ thời tiết thuận lợi để triển khai thi công; phối hợp chặt chẽ với các cấp, ngành, địa phương và các cơ quan, đơn vị liên quan trong công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật, khai thác mỏ vật liệu.

Cuối cùng là khẩn trương hoàn thiện thủ tục thanh toán với Kho bạc Nhà nước khi có khối lượng được nghiệm thu. Các bộ phận liên quan theo dõi, giám sát tiến độ giải ngân hằng tháng, kịp thời điều hòa, điều chỉnh vốn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án có khả năng giải ngân nhanh hơn.

Bộ NN&PTNT có nhiều văn bản chỉ đạo đối với các đơn vị thuộc Bộ, các chủ đầu tư để bảo đảm trong quá trình từ lập, thẩm định kỹ thuật đến xử lý hiện trường, đã thành lập tổ chuyên gia kỹ thuật đầu ngành trong lĩnh vực để giúp xử lý các vấn đề kỹ thuật bảo đảm công trình an toàn, tiết kiệm chi phí; lường trước những vấn đề kỹ thuật phức tạp, từ đó chuẩn bị ngay các giải pháp xử lý, không để thụ động ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng công trình; lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế năng lực tốt, phù hợp với đặc thù từng dự án; lựa chọn đơn vị thẩm tra có năng lực, kinh nghiệm; thực hiện thẩm tra, thẩm định song song, tham gia ngay từ quá trình khảo sát, lập hồ sơ thiết kế để đẩy nhanh tiến độ.

Về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Bộ NN&PTNT đề nghị HĐND và UBND cam kết tổ chức thực hiện hoàn thành theo tiến độ thi công và chi trả phần kinh phí tăng thêm nếu vượt kinh phí đã duyệt, kịp thời làm việc với lãnh đạo của địa phương nơi có dự án để tháo gỡ các khó khăn.

Với vai trò là cơ quan quản lý về giải ngân vốn đầu tư công, hằng tháng Bộ Tài chính sẽ công khai số liệu giải ngân của từng dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm giao thông, dự án liên vùng, trong Chương trình Mục tiêu quốc gia gửi tới từng bộ, cơ quan T.Ư và địa phương để nắm bắt, có giải pháp kịp thời đôn đốc việc triển khai dự án và điều hành kế hoạch vốn của các dự án. Chủ động thực hiện các giải pháp điều hành, đáp ứng đủ nhu cầu vốn kế hoạch năm theo tiến độ cho các dự án trong phạm vi dự toán đã được Quốc hội giao.

Liên quan đến việc sửa đổi các cơ chế, chính sách, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) cho biết, cũng đã báo cáo với Chính phủ trình cấp có thẩm quyền cho phép đối với những dự án còn vướng mắc về mặt pháp lý, đặc biệt là các dự án BT chuyển tiếp, sẽ tổng hợp, nghiên cứu, rà soát để phân nhóm các loại dự án và trình Quốc hội bằng một nghị quyết để tháo gỡ.

Ngoài ra, Bộ KH&ĐT đã trình Quốc hội sửa đổi một số luật như Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu và Luật Đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) để tháo gỡ điểm nghẽn chính sách, cơ chế. Tuy nhiên, các chính sách này chưa có hiệu lực trong năm nay và kỳ vọng năm sau sẽ giải quyết được các vấn đề vướng mắc, tồn đọng.

Theo số liệu của Bộ Tài chính, ước giải ngân đầu tư công tính đến ngày 31/10 là 355.616,1 tỷ đồng, đạt 47,43% kế hoạch, đạt 52,29% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Đặc biệt, một số bộ, cơ quan T.Ư có tỷ lệ giải ngân 0% như Liên minh Hợp tác xã Việt Nam (chưa phân bổ); giải ngân rất thấp như: Ủy ban Dân tộc (1,12%), Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (1,35%), Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh (5,01%), Đại học Quốc gia Hà Nội (9%)...

Có thể bạn quan tâm

Cần nghiên cứu phương án tiếp tục bổ sung nguồn lực cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Ảnh: ANH QUÂN

Kìm hãm đà tăng giá xăng dầu

Giá xăng dầu trong nước tăng liên tiếp, lên mức cao nhất sáu tháng, đang tạo sức ép lên chi phí vận tải, sản xuất và giá hàng hóa. Trong khi dư địa giảm thuế và Quỹ Bình ổn giá hạn chế, bài toán kìm hãm đà tăng giá trở nên cấp thiết.

Sản phẩm UAV của doanh nghiệp Việt được giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: HẢI NAM

Đổi mới sáng tạo và khoảng cách từ xuất khẩu đến sở hữu

Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao, nhưng chỉ đứng thứ 110 về thu nhập từ sở hữu trí tuệ. Một nghịch lý nổi lên khi chúng ta mạnh về sản xuất và xuất khẩu, nhưng còn yếu về khả năng tạo ra và thu giá trị từ tài sản trí tuệ.

Thực hành nghề cơ khí tại Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội.

Mở quyền tự chủ, nâng chất lượng nguồn tuyển

Quy chế tuyển sinh trong giáo dục nghề nghiệp vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có hiệu lực từ ngày 3/11/2026, tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo chủ động hơn trong xác định quy mô, phương thức tuyển sinh, đồng thời giảm thủ tục cho người học. Quyền tự chủ được mở rộng cũng đặt ra yêu cầu các trường nâng chất lượng đào tạo, để tuyển sinh không chỉ đủ về số lượng mà còn đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của thị trường lao động.

Theo dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), quản lý an toàn thực phẩm phải gắn với một đầu mối rõ ràng.

Quản lý sát hơn từ cơ sở

Sau hơn 15 năm thực hiện, Luật An toàn thực phẩm năm 2010 đang được sửa đổi theo hướng chuyển từ kiểm soát từng khâu sang quản lý toàn bộ chuỗi thực phẩm, dựa trên nguy cơ và tăng hậu kiểm. Cùng với phân cấp, dự thảo đặt ra yêu cầu rõ hơn đối với chính quyền cơ sở, bếp ăn tập thể và hoạt động kinh doanh thực phẩm trên môi trường số.

Mã QR giúp du khách thuận tiện trong mua sắm. Ảnh: NAM HẢI

Thuận dòng chi tiêu của du khách

Dòng khách quốc tế gia tăng kéo theo nhu cầu thanh toán thuận tiện tại các điểm đến. Thanh toán QR xuyên biên giới đang mở rộng, giúp du khách sử dụng phương thức quen thuộc để chi tiêu tại Việt Nam.

Ngoài nguồn vốn, đối tác quốc tế có thể mang đến kinh nghiệm về công nghệ, quản trị và kiểm soát rủi ro...

Vốn nước ngoài chờ “cửa” vào ngân hàng Việt

Từ cuộc đàm phán tăng sở hữu tại VPBank đến kế hoạch bán vốn của nhiều ngân hàng, dòng vốn nước ngoài đang chờ những thỏa thuận đủ hấp dẫn để đi xa hơn vào thị trường Việt Nam. Nhưng những thương vụ được chờ đợi vẫn phải vượt qua câu hỏi khó nhất: Mức giá nào đủ để cả bên mua lẫn bên bán “gật đầu”?

Một trạm xăng tại Pháp phải đóng cửa do thiếu nhiên liệu. Ảnh: SKYNEWS

Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu

Nguồn cung nhiên liệu tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài và các cơ sở năng lượng tại Trung Đông tiếp tục bị tấn công.

Giá nhiên liệu tại châu Âu tăng cao do xung đột tại Trung Đông và Ukraine. Ảnh: MARKET WATCH

Châu Âu ứng phó giá năng lượng leo thang

Châu Âu đang triển khai hàng loạt biện pháp như trợ cấp, giảm thuế nhiên liệu và điều chỉnh chính sách năng lượng nhằm hạn chế tác động của giá xăng, dầu diesel tăng cao trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu chịu ảnh hưởng từ các cuộc xung đột tại Trung Đông và Ukraine.

IELTS vẫn có giá trị trong tuyển sinh, nhưng không còn mặc nhiên trở thành một điểm cộng thêm vào kết quả xét tuyển. Ảnh: NAM HẢI

Thay đổi cách ghi nhận năng lực ngoại ngữ

Đề xuất không cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh đại học từ năm 2027 đang thu hút sự quan tâm của học sinh, phụ huynh. Tuy nhiên, cách hiểu “bỏ IELTS” hoặc “không còn xét chứng chỉ ngoại ngữ” là chưa chính xác. Điều được đề xuất thay đổi là cách thức ghi nhận chứng chỉ, nhằm đưa năng lực ngoại ngữ về đúng vị trí trong đánh giá đầu vào đại học.

Chuẩn sàn quốc gia

Cuộc họp đột xuất ở cơ quan đã bắt đầu. Cô bạn đồng nghiệp phi thẳng vào chiếc ghế trống duy nhất còn lại, bên cạnh tôi. "Em tranh thủ đưa cháu đi học ngoại ngữ, may mà kịp giờ". Người ngồi bên khẽ nghiêng đầu, cả khán phòng nhanh chóng im lặng khi lãnh đạo bước lên bục phát biểu.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

“Chảo lửa” Trung Đông chưa yên bình

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa tấn công và bắt giữ một tàu chở dầu tại Eo biển Hormuz, trong khi Eo biển Bab al-Mandab của Yemen cũng chứng kiến các cuộc giao tranh đẫm máu giữa lực lượng Houthi và quân đội Chính phủ Yemen. Những động thái trên thực địa cho thấy triển vọng hòa bình ở chảo lửa Trung Đông vẫn còn xa vời.

Cử tri Nga đi bỏ phiếu trong Ngày Bầu cử thống nhất. Ảnh: THE MOSCOW TIMES

Nga bầu cử Duma Quốc gia khoá mới

Từ ngày 18 đến 20/9, cử tri Nga bỏ phiếu bầu Duma Quốc gia (Hạ viện) khóa 9, đồng thời bầu Hội đồng lập pháp và các thống đốc khu vực. Với quy mô lớn và phạm vi rộng, kỳ bầu cử lần này là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, tác động tới cả cơ quan lập pháp liên bang và các cơ quan quyền lực ở địa phương trên khắp nước Nga.

Chụp chẩn đoán hình ảnh tại Bệnh viện K. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng BHYT, tăng cơ hội phát hiện sớm ung thư

Bộ Y tế đang đề xuất mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT), trong đó đưa khám sàng lọc, chẩn đoán sớm 7 bệnh ung thư vào lộ trình được quỹ thanh toán. Chính sách nếu được ban hành sẽ mở thêm cơ hội phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh, đồng thời đặt ra yêu cầu tính toán chặt chẽ để vừa mở rộng quyền lợi, vừa bảo đảm cân đối Quỹ BHYT.

Du khách thích thú với tour du lịch miền tây. Ảnh: NAM HẢI

Khách đông chưa đủ

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt yêu cầu chuyển du lịch từ tăng trưởng về lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh. Đây cũng là dư địa để Việt Nam thu hút khách chi tiêu cao, phát triển sản phẩm đặc sắc và nâng hiệu quả kinh tế từ du lịch.

Việt Nam vẫn đang thiếu nhân lực chất lượng cao làm việc trong ngành hàng không. Ảnh: KHIẾU MINH

Nghị quyết 71 mở đường cho nhân lực công nghệ

Sau một năm thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, một trong những chuyển động rõ nét là giáo dục đại học đang được đặt gần hơn với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ chiến lược.

 Tính đến ngày 31/5/2026, Ngân hàng chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn.

Nhà chờ người mua, người mua chờ vốn

Trúng quyền mua nhà ở xã hội (NOXH) nhưng chưa thể vay vốn ưu đãi, nhiều gia đình đang lo ngại phải trả lại suất mua. Khi lịch thanh toán đã xác định mà thời điểm giải ngân còn bỏ ngỏ, vấn đề đặt ra là làm sao gắn tiến độ phát triển nhà ở với kế hoạch tín dụng.

Tài sản trí tuệ - Một trong những nguồn lực quan trọng nhất của doanh nghiệp. Ảnh: NAM NGUYỄN

Định giá để tạo lập thị trường tài sản trí tuệ

Việt Nam đã có hàng chục nghìn văn bằng sở hữu trí tuệ, nhưng phần lớn vẫn nằm trên giá hồ sơ hoặc trong sổ sách của các viện, trường. Khi Chính phủ đặt mục tiêu thí điểm định giá 100 quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), thách thức nằm ở việc tạo ra cơ chế để tài sản vô hình thật sự bước vào thị trường.

Người lao động kê khai hưởng chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội.

Siết trách nhiệm với nợ bảo hiểm

Từ việc cơ quan kiểm sát khởi kiện, Tòa án nhân dân (TAND) khu vực 12 (Hà Nội) vừa xét xử vụ án yêu cầu một doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm cho thấy, công tác xử lý tình trạng chậm, trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) đang có thêm một công cụ pháp lý mới.

Khám, chữa bệnh tại một bệnh viện ngoài công lập. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng kênh vốn cho y tế tư nhân

Nhu cầu đầu tư lớn nhưng khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế đang là điểm nghẽn với y tế tư nhân. Mở rộng các kênh vốn, trong đó có cho thuê tài chính là một hướng tháo gỡ.

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Ảnh: MIRAGE NEWS

EU trước thách thức từ biến đổi khí hậu

Thời tiết cực đoan ngày càng gây thiệt hại nghiêm trọng cho kinh tế, cơ sở hạ tầng và đời sống tại châu Âu, trong khi những tranh cãi và chia rẽ chính trị đang làm chậm nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu.

Một cuộc họp thường niên của IMF về kinh tế toàn cầu. Ảnh: GLOBAL TIMES

Kinh tế thế giới đối mặt nhiều thách thức

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đánh giá kinh tế toàn cầu vẫn cho thấy khả năng chống chịu đáng kể sau sáu tháng xung đột tại Trung Đông, nhưng ít ổn định do xung đột địa - chính trị, giá năng lượng biến động mạnh, nợ công và lạm phát tăng.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT mở rộng đáng kể quyền lợi người bệnh.

Bài toán giữ Quỹ bảo hiểm y tế bền vững

Quyền lợi càng được mở rộng, yêu cầu bảo đảm an toàn, cân đối và sử dụng hiệu quả Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) càng cấp thiết. Yêu cầu này đặt ra khi chính sách BHYT đang bước vào giai đoạn mới với nhiều thay đổi theo hướng mở rộng quyền lợi, tạo thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận dịch vụ y tế và giảm gánh nặng chi phí khi ốm đau, bệnh tật.

Các doanh nghiệp cần kê khai và nộp thuế đầy đủ với cơ quan quản lý. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nửa còn thiếu của cải cách môi trường kinh doanh

“Cửa vào” thị trường ngày càng rộng, nhưng “cửa ra” vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Khi đặt mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, cải cách môi trường kinh doanh phải bảo đảm cả việc thành lập lẫn rút lui khỏi thị trường đều minh bạch, nhanh gọn.